౮. మల్లికాసుత్తవణ్ణనా

౧౧౯. అట్ఠమే అత్థి ను ఖో తే మల్లికేతి కస్మా పుచ్ఛతి? అయం కిర మల్లికా దుగ్గతమాలాకారస్స ధీతా, ఏకదివసం ఆపణతో పూవం గహేత్వా ‘‘మాలారామం గన్త్వావ ఖాదిస్సామీ’’తి గచ్ఛన్తీ పటిపథే భిక్ఖుసఙ్ఘపరివారం భగవన్తం భిక్ఖాచారం పవిసన్తం దిస్వా పసన్నచిత్తా తం భగవతో అదాసి. సత్థా నిసీదనాకారం దస్సేసి. ఆనన్దత్థేరో చీవరం పఞ్ఞాపేత్వా అదాసి. భగవా తత్థ నిసీదిత్వా తం పూవం పరిభుఞ్జిత్వా ముఖం విక్ఖాలేత్వా సితం పాత్వాకాసి. థేరో ‘‘ఇమిస్సా, భన్తే, కో విపాకో భవిస్సతీ’’తి పుచ్ఛి. ఆనన్ద, అజ్జేసా తథాగతస్స పఠమభోజనం అదాసి, అజ్జేవ కోసలరఞ్ఞో అగ్గమహేసీ భవిస్సతీతి. తందివసమేవ చ రాజా కాసిగామే భాగినేయ్యేన యుద్ధేన పరాజితో పలాయిత్వా నగరం ఆగచ్ఛన్తో మాలారామం పవిసిత్వా బలకాయస్స ఆగమనం ఆగమేసి. తస్స సా వత్తం అకాసి. సో తాయ వత్తే పసీదిత్వా తం అన్తేపూరం అతిహారాపేత్వా తం అగ్గమహేసిట్ఠానే ఠపేసి.

అథేకదివసం చిన్తేసి – ‘‘మయా ఇమిస్సా దుగ్గతకులస్స ధీతుయా మహన్తం ఇస్సరియం దిన్నం, యంనూనాహం ఇమం పుచ్ఛేయ్యం ‘కో తే పియో’తి? సా ‘త్వం మే, మహారాజ, పియో’తి వత్వా పున మం పుచ్ఛిస్సతి. అథస్సాహం ‘మయ్హమ్పి త్వంయేవ పియా’తి వక్ఖామీ’’తి. ఇతి సో అఞ్ఞమఞ్ఞం విస్సాసజననత్థం సమ్మోదనీయం కథం కథేన్తో పుచ్ఛతి. సా పన దేవీ పణ్డితా బుద్ధుపట్ఠాయికా ధమ్ముపట్ఠాయికా సఙ్ఘుపట్ఠాయికా మహాపఞ్ఞా, తస్మా ఏవం చిన్తేసి – ‘‘నాయం పఞ్హో రఞ్ఞో ముఖం ఓలోకేత్వా కథేతబ్బో’’తి. సా సరసేనేవ కథేత్వా రాజానం పుచ్ఛి. రాజా తాయ సరసేన కథితత్తా నివత్తితుం అలభన్తో సయమ్పి సరసేనేవ కథేత్వా ‘‘సకారణం ఇదం, తథాగతస్స నం ఆరోచేస్సామీ’’తి గన్త్వా భగవతో ఆరోచేసి. నేవజ్ఝగాతి నాధిగచ్ఛతి. ఏవం పియో పుథు అత్తా పరేసన్తి యథా ఏకస్స అత్తా పియో, ఏవం పరేసం పుథుసత్తానమ్పి అత్తా పియోతి అత్థో. అట్ఠమం.