౧. పఠమవగ్గో
౧. సువీరసుత్తవణ్ణనా
౨౪౭. సక్కసంయుత్తస్స పఠమే అభియంసూతి కదా అభియంసు? యదా బలవన్తో అహేసుం, తదా. తత్రాయం అనుపుబ్బికథా – సక్కో కిర మగధరట్ఠే మచలగామకే మఘో నామ మాణవో హుత్వా తేత్తింస పురిసే గహేత్వా కల్యాణకమ్మం కరోన్తో సత్త వతపదాని పూరేత్వా తత్థ కాలఙ్కతో దేవలోకే నిబ్బత్తి. తం బలవకమ్మానుభావేన సపరిసం సేసదేవతా దసహి ఠానేహి అధిగణ్హన్తం దిస్వా ‘‘ఆగన్తుకదేవపుత్తా ఆగతా’’తి నేవాసికా గన్ధపానం సజ్జయింసు. సక్కో సకపరిసాయ సఞ్ఞం అదాసి – ‘‘మారిసా మా గన్ధపానం పివిత్థ, పివనాకారమత్తమేవ దస్సేథా’’తి. తే తత్థ అకంసు. నేవాసికదేవతా సువణ్ణసరకేహి ఉపనీతం గన్ధపానం యావదత్థం పివిత్వా మత్తా తత్థ తత్థ సువణ్ణపథవియం పతిత్వా సయింసు. సక్కో ‘‘గణ్హథ పుత్తహతాయ పుత్తే’’తి తే పాదేసు గహేత్వా సినేరుపాదే ఖిపాపేసి. సక్కస్స పుఞ్ఞతేజేన తదనువత్తకాపి సబ్బే తత్థేవ పతింసు. తే సినేరువేమజ్ఝకాలే సఞ్ఞం లభిత్వా, ‘‘తాతా న సురం పివిమ్హ, న సురం పివిమ్హా’’తి ఆహంసు. తతో పట్ఠాయ అసురా నామ జాతా. అథ నేసం కమ్మపచ్చయఉతుసముట్ఠానం సినేరుస్స హేట్ఠిమతలే దసయోజనసహస్సం అసురభవనం నిబ్బత్తి. సక్కో తేసం నివత్తేత్వా అనాగమనత్థాయ ఆరక్ఖం ఠపేసి, యం సన్ధాయ వుత్తం –
‘‘అన్తరా ద్విన్నం అయుజ్ఝపురానం,
పఞ్చవిధా ఠపితా అభిరక్ఖా;
ఉదకం కరోటి-పయస్స చ హారీ,
మదనయుతా చతురో చ మహత్థా’’తి.
ద్వే నగరాని హి యుద్ధేన గహేతుం అసక్కుణేయ్యతాయ అయుజ్ఝపురాని నామ జాతాని దేవనగరఞ్చ అసురనగరఞ్చ. యదా హి అసురా బలవన్తో హోన్తి, అథ దేవేహి పలాయిత్వా దేవనగరం పవిసిత్వా ద్వారే పిదహితే అసురానం సతసహస్సమ్పి కిఞ్చి కాతుం న సక్కోతి. యదా దేవా బలవన్తో హోన్తి, అథాసురేహి పలాయిత్వా అసురనగరస్స ద్వారే పిదహితే సక్కానం సతసహస్సమ్పి కిఞ్చి కాతుం న సక్కోతి. ఇతి ఇమాని ద్వే నగరాని అయుజ్ఝపురాని నామ. నేసం అన్తరా ఏతేసు ఉదకాదీసు పఞ్చసు ఠానేసు సక్కేన ఆరక్ఖా ఠపితా. తత్థ ఉదకసద్దేన నాగా గహితా. తే హి ఉదకే బలవన్తో హోన్తి. తస్మా సినేరుస్స పఠమాలిన్దే తేసం ఆరక్ఖా. కరోటిసద్దేన సుపణ్ణా గహితా. తేసం కిర కరోటి నామ పానభోజనం, తేన తం నామం లభింసు. దుతియాలిన్దే తేసం ఆరక్ఖా. పయస్సహారీసద్దేన కుమ్భణ్డా గహితా. దానవరక్ఖసా కిర తే. తతియాలిన్దే తేసం ఆరక్ఖా. మదనయుతసద్దేన యక్ఖా గహితా. విసమచారినో కిరతే యుజ్ఝసోణ్డా. చతుత్థాలిన్దే తేసం ఆరక్ఖా. చతురో చ మహన్తాతి చత్తారో మహారాజానో వుత్తా. పఞ్చమాలిన్దే తేసం ఆరక్ఖా. తస్మా యది అసురా కుపితావిలచిత్తా దేవపురం ఉపయన్తి యుద్ధేసూ, యం గిరినో పఠమం పరిభణ్డం, తం ఉరగా పటిబాహన్తి ఏవం సేసేసు సేసా.
తే పన అసురా ఆయువణ్ణరసఇస్సరియసమ్పత్తీహి తావతింససదిసావ. తస్మా అన్తరా అత్తానం అజానిత్వా పాటలియా పుప్ఫితాయ, ‘‘న ఇదం దేవనగరం, తత్థ పారిచ్ఛత్తకో పుప్ఫతి, ఇధ పన చిత్తపాటలీ, జరసక్కేనామ్హాకం సురం పాయేత్వా వఞ్చితా, దేవనగరఞ్చ నో గహితం, గచ్ఛామ తేన సద్ధిం యుజ్ఝిస్సామా’’తి హత్థిఅస్సరథే ఆరుయ్హ సువణ్ణరజతమణిఫలకాని గహేత్వా, యుద్ధసజ్జా హుత్వా, అసురభేరియో వాదేన్తా మహాసముద్దే ఉదకం ద్విధా భేత్వా ఉట్ఠహన్తి. తే దేవే వుట్ఠే వమ్మికమక్ఖికా వమ్మికం వియ సినేరుం అభిరుహితు ఆరభన్తి. అథ నేసం పఠమం నాగేహి సద్ధిం యుద్ధం హోతి. తస్మిం ఖో పన యుద్ధే న కస్సచి ఛవి వా చమ్మం వా ఛిజ్జతి, న లోహితం ఉప్పజ్జతి, కేవలం కుమారకానం దారుమేణ్డకయుద్ధం వియ అఞ్ఞమఞ్ఞం సన్తాసనమత్తమేవ హోతి. కోటిసతాపి కోటిసహస్సాపి నాగా తేహి సద్ధిం యుజ్ఝిత్వా తే అసురపురంయేవ పవేసేత్వా నివత్తన్తి.
యదా పన అసురా బలవన్తో హోన్తి, అథ నాగా ఓసక్కిత్వా దుతియే ఆలిన్దే సుపణ్ణేహి సద్ధిం ఏకతోవ హుత్వా యుజ్ఝన్తి. ఏస నయో సుపణ్ణాదీసూపి. యదా పన తాని పఞ్చపి ఠానాని అసురా మద్దన్తి, తదా ఏకతో సమ్పిణ్డితానిపి పఞ్చ బలాని ఓసక్కన్తి. అథ చత్తారో మహారాజానో గన్త్వా సక్కస్స తం పవత్తిం ఆరోచేన్తి. సక్కో తేసం వచనం సుత్వా దియడ్ఢయోజనసతికం వేజయన్తరథం ఆరుయ్హ సయం వా నిక్ఖమతి, ఏకం వా పుత్తం పేసేతి. ఇమస్మిం పన కాలే పుత్తం పేసేతుకామో, తాత సువీరాతిఆదిమాహ.
ఏవం భద్దన్తవాతి ఖోతి ఏవం హోతు భద్దం తవ ఇతి ఖో. పమాదం ఆపాదేసీతి పమాదం అకాసి. అచ్ఛరాసఙ్ఘపరివుతో సట్ఠియోజనం విత్థారేన సువణ్ణమహావీథిం ఓతరిత్వా నక్ఖత్తం కీళన్తో నన్దనవనాదీసు విచరతీతి అత్థో.
అనుట్ఠహన్తి అనుట్ఠహన్తో. అవాయామన్తి అవాయమన్తో. అలస్వస్సాతి అలసో అస్స. న చ కిచ్చాని కారయేతి కిఞ్చి కిచ్చం నామ న కరేయ్య. సబ్బకామసమిద్ధస్సాతి సబ్బకామేహి సమిద్ధో అస్స. తం మే, సక్క, వరం దిసాతి, సక్క దేవసేట్ఠ, తం మే వరం ఉత్తమం ఠానం ఓకాసం దిసం ఆచిక్ఖ కథేహీతి వదతి. నిబ్బానస్స హి సో మగ్గోతి కమ్మం అకత్వా జీవితట్ఠానం నామ నిబ్బానస్స మగ్గో. పఠమం.
౨. సుసీమసుత్తవణ్ణనా
౨౪౮. దుతియే సుసీమన్తి అత్తనో పుత్తసహస్సస్స అన్తరే ఏవంనామకం ఏకం పుత్తమేవ. దుతియం.
౩. ధజగ్గసుత్తవణ్ణనా
౨౪౯. తతియే సముపబ్యూళ్హోతి సమ్పిణ్డితో రాసిభూతో. ధజగ్గంఉల్లోకేయ్యథాతి సక్కస్స కిర దియడ్ఢయోజనసతాయామో రథో. తస్స హి పచ్ఛిమన్తో పణ్ణాసయోజనో, మజ్ఝే రథపఞ్జరో పణ్ణాసయోజనో, రథసన్ధితో యావ రథసీసా పణ్ణాసయోజనాని. తదేవ పమాణం దిగుణం కత్వా తియోజనసతాయామోతిపి వదన్తియేవ. తస్మిం యోజనికపల్లఙ్కో అత్థతో, తియోజనికం సేతచ్ఛత్తం మత్థకే ఠపితం, ఏకస్మింయేవ యుగే సహస్సఆజఞ్ఞా యుత్తా, సేసాలఙ్కారస్స పమాణం నత్థి. ధజో పనస్స అడ్ఢతియాని యోజనసతాని ఉగ్గతో, యస్స వాతాహతస్స పఞ్చఙ్గికతూరియస్సేవ సద్దో నిచ్ఛరతి, తం ఉల్లోకేయ్యాథాతి వదతి. కస్మా? తం పస్సన్తానఞ్హి రాజా నో ఆగన్త్వా పరిసపరియన్తే నిఖాతథమ్భో వియ ఠితో, కస్స మయం భాయామాతి భయం న హోతి. పజాపతిస్సాతి సో కిర సక్కేన సమానవణ్ణో సమానాయుకో దుతియం ఆసనం లభతి. తథా వరుణో ఈసానో చ. వరుణో పన తతియం ఆసనం లభతి, ఈసానో చతుత్థం. పలాయీతి అసురేహి పరాజితో తస్మిం రథే ఠితో అప్పమత్తకమ్పి రజధజం దిస్వా పలాయనధమ్మో.
ఇతిపి సో భగవాతిఆదీని విసుద్ధిమగ్గే విత్థారితానేవ. ఇదమవోచాతి ఇదం ధజగ్గపరిత్తం నామ భగవా అవోచ, యస్స ఆణాఖేత్తే కోటిసతసహస్సచక్కవాళే ఆనుభావో వత్తతి. ఇదం ఆవజ్జేత్వా హి యక్ఖభయచోరభయాదీహి దుక్ఖేహి ముత్తానం అన్తో నత్థి. తిట్ఠతు అఞ్ఞదుక్ఖవూపసమో, ఇదం ఆవజ్జమానో హి పసన్నచిత్తో ఆకాసేపి పతిట్ఠం లభతి.
తత్రిదం వత్థు – దీఘవాపిచేతియమ్హి కిర సుధాకమ్మే కయిరమానే ఏకో దహరో ముద్ధవేదికాపాదతో పతిత్వా చేతియకుచ్ఛియా భస్సతి. హేట్ఠా ఠితో భిక్ఖుసఙ్ఘో ‘‘ధజగ్గపరిత్తం, ఆవుసో, ఆవజ్జాహీ’’తి ఆహ. సో మరణభయేన తజ్జితో ‘‘ధజగ్గపరిత్తం మం రక్ఖతూ’’తి ఆహ. తావదేవస్స చేతియకుచ్ఛితో ద్వే ఇట్ఠకా నిక్ఖమిత్వా సోపానం హుత్వా అట్ఠంసు, ఉపరిట్ఠితో వల్లినిస్సేణిం ఓతారేసుం. తస్మిం నిస్సేణియం ఠితే ఇట్ఠకా యథాట్ఠానేయేవ అట్ఠంసు. తతియం.
౪. వేపచిత్తిసుత్తవణ్ణనా
౨౫౦. చతుత్థే వేపచిత్తీతి సో కిర అసురానం సబ్బజేట్ఠకో. యేనాతి నిపాతమత్తం నన్తి చ. కణ్ఠపఞ్చమేహీతి ద్వీసు హత్థేసు పాదేసు కణ్ఠే చాతి ఏవం పఞ్చహి బన్ధనేహి. తాని పన నళినసుత్తం వియ మక్కటకసుత్తం వియ చ చక్ఖుస్సాపాథం ఆగచ్ఛన్తి, ఇరియాపథం రుజ్ఝన్తి. తేహి పన చిత్తేనేవ బజ్ఝతి, చిత్తేనేవ ముచ్చతి. అక్కోసతీతి చోరోసి బాలోసి మూళ్హోసి థేనోసి ఓట్ఠోసి గోణోసి గద్రభోసి నేరయికోసి తిరచ్ఛానగతోసి, నత్థి తుయ్హం సుగతి, దుగ్గతియేవ తుయ్హం పాటికఙ్ఖాతి ఇమేహి దసహి అక్కోసవత్థూహి అక్కోసతి. పరిభాసతీతి, జరసక్క, న త్వం సబ్బకాలం జినిస్ససి, యదా అసురానం జయో భవిస్సతి, తదా తమ్పి ఏవం బన్ధిత్వా అసురభవనస్స ద్వారే నిపజ్జాపేత్వా పోథాపేస్సామీతి ఆదీని వత్వా తజ్జేతి. సక్కో విజితవిజయో న తం మనసి కరోతి, మహాపటిగ్గహణం పనస్స మత్థకే విధునన్తో సుధమ్మదేవసభం పవిసతి చేవ నిక్ఖమతి చ. అజ్ఝభాసీతి ‘‘కిం ను ఖో ఏస సక్కో ఇమాని ఫరుసవచనాని భయేన తితిక్ఖతి, ఉదాహు అధివాసనఖన్తియా సమన్నాగతత్తా’’తి? వీమంసన్తో అభాసి.
దుబ్బల్యా నోతి దుబ్బలభావేన ను. పటిసంయుజేతి పటిసంయుజేయ్య పటిప్ఫరేయ్య. పభిజ్జేయ్యున్తి విరజ్జేయ్యుం. పకుజ్ఝేయ్యున్తిపి పాఠో. పరన్తి పచ్చత్థికం. యో సతో ఉపసమ్మతీతి యో సతిమా హుత్వా ఉపసమ్మతి, తస్స ఉపసమంయేవాహం బాలస్స పటిసేధనం మఞ్ఞేతి అత్థో. యదా నం మఞ్ఞతీతి యస్మా తం మఞ్ఞతి. అజ్ఝారుహతీతి అజ్ఝోత్థరతి. గోవ భియ్యో పలాయినన్తి యథా గోయుద్ధే తావదేవ ద్వే గావో యుజ్ఝన్తే గోగణో ఓలోకేన్తో తిట్ఠతి, యదా పన ఏకో పలాయతి, అథ నం పలాయన్తం సబ్బో గోగణో భియ్యో అజ్ఝోత్థరతి. ఏవం దుమ్మేధో ఖమన్తం భియ్యో అజ్ఝోత్థరతీతి అత్థో.
సదత్థపరమాతి సకత్థపరమా. ఖన్త్యా భియ్యో న విజ్జతీతి తేసు సకఅత్థపరమేసు అత్థేసు ఖన్తితో ఉత్తరితరో అఞ్ఞో అత్థో న విజ్జతి. తమాహు పరమం ఖన్తిన్తి యో బలవా తితిక్ఖతి, తస్స తం ఖన్తిం పరమం ఆహు. బాలబలం నామ అఞ్ఞాణబలం. తం యస్స బలం, అబలమేవ తం బలన్తి ఆహు కథేన్తీతి దీపేతి. ధమ్మగుత్తస్సాతి ధమ్మేన రక్ఖితస్స, ధమ్మం వా రక్ఖన్తస్స. పటివత్తాతి పటిప్ఫరిత్వా వత్తా, పటిప్ఫరిత్వా వా బాలబలన్తి వదేయ్యాపి, ధమ్మట్ఠం పన చాలేతుం సమత్థో నామ నత్థి. తస్సేవ తేన పాపియోతి తేన కోధేన తస్సేవ పుగ్గలస్స పాపం. కతరస్స? యో కుద్ధం పటికుజ్ఝతి. తికిచ్ఛన్తానన్తి ఏకవచనే బహువచనం, తికిచ్ఛన్తన్తి అత్థో. జనా మఞ్ఞన్తీతి ఏవరూపం అత్తనో చ పరస్స చాతి ఉభిన్నం అత్థం తికిచ్ఛన్తం నిప్ఫాదేన్తం పుగ్గలం ‘‘అన్ధబాలో అయ’’న్తి అన్ధబాలపుథుజ్జనావ ఏవం మఞ్ఞన్తి. ధమ్మస్స అకోవిదాతి చతుసచ్చధమ్మే అఛేకా. ఇధాతి ఇమస్మిం సాసనే. ఖోతి నిపాతమత్తం. చతుత్థం.
౫. సుభాసితజయసుత్తవణ్ణనా
౨౫౧. పఞ్చమే అసురిన్దం ఏతదవోచాతి ఛేకతాయ ఏతం అవోచ. ఏవం కిరస్స అహోసి ‘‘పరస్స నామ గాహం మోచేత్వా పఠమం వత్తుం గరు. పరస్స వచనం అనుగన్త్వా పన పచ్ఛా సుఖం వత్తు’’న్తి. పుబ్బదేవాతి దేవలోకే చిరనివాసినో పుబ్బసామికా, తుమ్హాకం తావ పవేణిఆగతం భణథాతి. అదణ్డావచరాతి దణ్డావచరణరహితా, దణ్డం వా సత్థం వా గహేతబ్బన్తి ఏవమేత్థ నత్థీతి అత్థో. పఞ్చమం.
౬. కులావకసుత్తవణ్ణనా
౨౫౨. ఛట్ఠే అజ్ఝభాసీతి తస్స కిర సిమ్బలివనాభిముఖస్స జాతస్స రథసద్దో చ ఆజానీయసద్దో ధజసద్దో చ సమన్తా అసనిపాతసద్దో వియ అహోసి. తం సుత్వా సిమ్బలివనే బలవసుపణ్ణా పలాయింసు, జరాజిణ్ణా చేవ రోగదుబ్బలా చ అసఞ్జాతపక్ఖపోతకా చ పలాయితుం అసక్కోన్తా, మరణభయేన తజ్జితా ఏకప్పహారేనేవ మహావిరవం విరవింసు. సక్కో తం సుత్వా ‘‘కస్స సద్దో, తాతా’’తి? మాతలిం పుచ్ఛి. రథసద్దం, తే దేవ, సుత్వా సుపణ్ణా పలాయితుం అసక్కోన్తా విరవన్తీతి. తం సుత్వా కరుణాసమావజ్జితహదయో అభాసి. ఈసాముఖేనాతి రథస్స ఈసాముఖేన. యథా కులావకే ఈసాముఖం న సఞ్చుణ్ణేతి, ఏవం ఇమినా ఈసాముఖేన తే పరివజ్జయ. సో హి రథో పుఞ్ఞపచ్చయనిబ్బత్తో చక్కవాళపబ్బతేపి సినేరుమ్హిపి సమ్ముఖీభూతే వినివిజ్ఝిత్వావ గచ్ఛతి న సజ్జతి, ఆకాసగతసదిసేనేవ గచ్ఛతి. సచే తేన సిమ్బలివనేన గతో భవేయ్య, యథా మహాసకటే కదలివనమజ్ఝేన వా ఏరణ్డవనమజ్ఝేన వా గచ్ఛన్తే సబ్బవనం విభగ్గం నిమ్మథితం హోతి, ఏవం తమ్పి సిమ్బలివనం భవేయ్య. ఛట్ఠం.
౭. నదుబ్భియసుత్తవణ్ణనా
౨౫౩. సత్తమే ఉపసఙ్కమీతి ‘‘అయం సక్కో ‘యోపి మే అస్స సుపచ్చత్థికో, తస్స పాహం న దుబ్భేయ్య’న్తి చిన్తేతి, మయా తస్స పచ్చత్థికతరో నామ నత్థి, వీమంసిస్సామి తావ నం, కిం ను ఖో మం పస్సిత్వా దుబ్భతి, న దుబ్భతీ’’తి చిన్తేత్వా ఉపసఙ్కమి. తిట్ఠ వేపచిత్తి గహితోసీతి వేపచిత్తి, ఏత్థేవ తిట్ఠ, గహితో త్వం మయాతి వదతి. సహ వచనేనేవస్స సో కణ్ఠపఞ్చమేహి బన్ధనేహి బద్ధోవ అహోసి. సపస్సు చ మేతి మయి అదుబ్భత్థాయ సపథం కరోహీతి వదతి. యం ముసాభణతో పాపన్తి ఇమస్మిం కప్పే పఠమకప్పికేసు చేతియరఞ్ఞో పాపం సన్ధాయాహ. అరియూపవాదినోతి కోకలికస్స వియ పాపం. మిత్తద్దునో చ యం పాపన్తి మహాకపిజాతకే మహాసత్తే దుట్ఠచిత్తస్స పాపం. అకతఞ్ఞునోతి దేవదత్తసదిసస్స అకతఞ్ఞునో పాపం. ఇమాని కిర ఇమస్మిం కప్పే చత్తారి మహాపాపాని. సత్తమం.
౮. వేరోచనఅసురిన్దసుత్తవణ్ణనా
౨౫౪. అట్ఠమే అట్ఠంసూతి ద్వారపాలరూపకాని వియ ఠితా. నిప్ఫదాతి నిప్ఫత్తి, యావ అత్థో నిప్ఫజ్జతి, తావ వాయమేథేవాతి వదతి. దుతియగాథా సక్కస్స. తత్థ ఖన్త్యా భియ్యోతి నిప్ఫన్నసోభనేసు అత్థేసు ఖన్తితో ఉత్తరితరో అత్థో నామ నత్థి. అత్థజాతాతి కిచ్చజాతా. సోణసిఙ్గాలాదయోపి హి ఉపాదాయ అకిచ్చజాతో సత్తో నామ నత్థి. ఇతో ఏత్తో గమనమత్తమ్పి కిచ్చమేవ హోతి. సంయోగపరమా త్వేవ, సమ్భోగా సబ్బపాణినన్తి పారివాసికఓదనాదీని హి అసమ్భోగారహాని హోన్తి, తాని పున ఉణ్హాపేత్వా భజ్జిత్వా సప్పిమధుఫాణితాదీహి సంయోజితాని సమ్భోగారహాని హోన్తి. తేనాహ ‘‘సంయోగపరమా త్వేవ, సమ్భోగా సబ్బపాణిన’’న్తి. నిప్ఫన్నసోభనో అత్థోతి ఇమే అత్థా నామ నిప్ఫన్నావ సోభన్తి. పున చతుత్థగాథా సక్కస్స. తత్థాపి వుత్తనయేనేవ అత్థో వేదితబ్బో. అట్ఠమం.
౯. అరఞ్ఞాయతనఇసిసుత్తవణ్ణనా
౨౫౫. నవమే పణ్ణకుటీసు సమ్మన్తీతి హిమవన్తపదేసే రమణీయే అరఞ్ఞాయతనే రత్తిట్ఠానదివాట్ఠానచఙ్కమనాదీహి సమ్పన్నాసు పణ్ణసాలాసు వసన్తి. సక్కో చ దేవానమిన్దో వేపచిత్తి చాతి ఇమే ద్వే జనా జామాతికససురా కాలేన కలహం కరోన్తి, కాలేన ఏకతో చరన్తి, ఇమస్మిం పన కాలే ఏకతో చరన్తి. పటలియోతి గణఙ్గణూపాహనా. ఖగ్గం ఓలగ్గేత్వాతి ఖగ్గం అంసే ఓలగ్గేత్వా. ఛత్తేనాతి దిబ్బసేతచ్ఛత్తేన మత్థకే ధారయమానేన. అపబ్యామతో కరిత్వాతి బ్యామతో అకత్వా. చిరదిక్ఖితానన్తి చిరసమాదిణ్ణవతానం. ఇతో పటిక్కమ్మాతి ‘‘ఇతో పక్కమ పరివజ్జయ, మా ఉపరివాతే తిట్ఠా’’తి వదన్తి. న హేత్థ దేవాతి ఏతస్మిం సీలవన్తానం గన్ధే దేవా న పటిక్కూలసఞ్ఞినో, ఇట్ఠకన్తమనాపసఞ్ఞినోయేవాతి దీపేతి. నవమం.
౧౦. సముద్దకసుత్తవణ్ణనా
౨౫౬. దసమే సముద్దతీరే పణ్ణకుటీసూతి చక్కవాళమహాసముద్దపిట్ఠియం రజతపట్టవణ్ణే వాలుకపుళినే వుత్తప్పకారాసు పణ్ణసాలాసు వసన్తి. సియాపి నోతి సియాపి అమ్హాకం. అభయదక్ఖిణం యాచేయ్యామాతి అభయదానం యాచేయ్యామ. యేభుయ్యేన కిర దేవాసురసఙ్గామో మహాసముద్దపిట్ఠే హోతి. అసురానం న సబ్బకాలం జయో హోతి, బహువారే పరాజయోవ హోతి. తే దేవేహి పరాజితా పలాయన్తా ఇసీనం అస్సమపదేన గచ్ఛన్తా ‘‘సక్కో ఇమేహి సద్ధిం మన్తేత్వా అమ్హే నాసేతి, గణ్హథ పుత్తహతాయ పుత్తే’’తి కుపితా అస్సమపదే పానీయఘటచఙ్కమనసాలాదీని విద్ధంసేన్తి. ఇసయో అరఞ్ఞతో ఫలాఫలం ఆదాయ ఆగతా నం దిస్వా పున దుక్ఖేన పటిపాకతికం కరోన్తి. తేపి పునప్పునం తథేవ వినాసేన్తి. తస్మా ‘‘ఇదాని తేసం సఙ్గామో పచ్చుపట్ఠితో’’తి సుత్వా ఏవం చిన్తయింసు.
కామంకరోతి ఇచ్ఛితకరో. భయస్స అభయస్స వాతి భయం వా అభయం వా. ఇదం వుత్తం హోతి – సచే త్వం అభయం దాతుకామో, అభయం దాతుం పహోసి. సచే భయం దాతుకామో. భయం దాతుం పహోసి. అమ్హాకం పన అభయదానం దేహీతి. దుట్ఠానన్తి విరుద్ధానం. పవుత్తన్తి ఖేత్తే పతిట్ఠాపితం.
తిక్ఖత్తుం ఉబ్బిజ్జీతి సాయమాసభత్తం భుఞ్జిత్వా సయనం అభిరుయ్హ నిపన్నో నిద్దాయ ఓక్కన్తమత్తాయ సమన్తా ఠత్వా సత్తిసతేన పహటో వియ విరవన్తో ఉట్ఠహతి, దసయోజనసహస్సం అసురభవనం ‘‘కిమిద’’న్తి సఙ్ఖోభం ఆపజ్జతి. అథ నం ఆగన్త్వా ‘‘కిమిద’’న్తి పుచ్ఛన్తి. సో ‘‘న కిఞ్చీ’’తి వదతి. దుతియయామాదీసుపి ఏసేవ నయో. ఇతి అసురానం ‘‘మా భాయి, మహారాజా’’తి తం అస్సాసేన్తానంయేవ అరుణం ఉగ్గచ్ఛతి. ఏవమస్స తతో పట్ఠాయ గేలఞ్ఞజాతం చిత్తం వేపతి. తేనేవ చస్స ‘‘వేపచిత్తీ’’తి అపరం నామం ఉదపాదీతి. దసమం.
పఠమో వగ్గో.