౯. మచ్ఛరిసుత్తవణ్ణనా

౪౯. నవమే మచ్ఛరినోతి మచ్ఛేరేన సమన్నాగతా. ఏకచ్చో హి అత్తనో వసనట్ఠానే భిక్ఖుం హత్థం పసారేత్వాపి న వన్దతి, అఞ్ఞత్థ గతో విహారం పవిసిత్వా సక్కచ్చం వన్దిత్వా మధురపటిసన్థారం కరోతి – ‘‘భన్తే, అమ్హాకం వసనట్ఠానం నాగచ్ఛథ, సమ్పన్నో పదేసో, పటిబలా మయం అయ్యానం యాగుభత్తాదీహి ఉపట్ఠానం కాతు’’న్తి. భిక్ఖూ ‘‘సద్ధో అయం ఉపాసకో’’తి యాగుభత్తాదీహి సఙ్గణ్హన్తి. అథేకో థేరో తస్స గామం గన్త్వా పిణ్డాయ చరతి. సో తం దిస్వా అఞ్ఞేన వా గచ్ఛతి, ఘరం వా పవిసతి. సచేపి సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛతి, హత్థేన వన్దిత్వా – ‘‘అయ్యస్స భిక్ఖం దేథ, అహం ఏకేన కమ్మేన గచ్ఛామీ’’తి పక్కమతి. థేరో సకలగామం చరిత్వా తుచ్ఛపత్తోవ నిక్ఖమతి. ఇదం తావ ముదుమచ్ఛరియం నామ, యేన సమన్నాగతో అదాయకోపి దాయకో వియ పఞ్ఞాయతి. ఇధ పన థద్ధమచ్ఛరియం అధిప్పేతం, యేన సమన్నాగతో భిక్ఖూసు పిణ్డాయ పవిట్ఠేసు, ‘‘థేరా ఠితా’’తి వుత్తే, ‘‘కిం మయ్హం పాదా రుజ్జన్తీ’’తిఆదీని వత్వా సిలాథమ్భో వియ ఖాణుకో వియ చ థద్ధో హుత్వా తిట్ఠతి, సామీచిమ్పి న కరోతి. కదరియాతి ఇదం మచ్ఛరినోతి పదస్సేవ వేవచనం. ముదుకమ్పి హి మచ్ఛరియం ‘‘మచ్ఛరియ’’న్తేవ వుచ్చతి, థద్ధం పన కదరియం నామ. పరిభాసకాతి భిక్ఖూ ఘరద్వారే ఠితే దిస్వా, ‘‘కిం తుమ్హే కసిత్వా ఆగతా, వపిత్వా, లాయిత్వా? మయం అత్తనోపి న లభామ, కుతో తుమ్హాకం, సీఘం నిక్ఖమథా’’తిఆదీహి సంతజ్జకా. అన్తరాయకరాతి దాయకస్స సగ్గన్తరాయో, పటిగ్గాహకానం లాభన్తరాయో, అత్తనో ఉపఘాతోతి ఇమేసం అన్తరాయానం కారకా.

సమ్పరాయోతి పరలోకో. రతీతి పఞ్చకామగుణరతి. ఖిడ్డాతి కాయికఖిడ్డాదికా తివిధా ఖిడ్డా. దిట్ఠే ధమ్మేస విపాకోతి తస్మిం నిబ్బత్తభవనే దిట్ఠే ధమ్మే ఏస విపాకో. సమ్పరాయే చ దుగ్గతీతి ‘‘యమలోకం ఉపపజ్జరే’’తి వుత్తే సమ్పరాయే చ దుగ్గతి.

వదఞ్ఞూతి భిక్ఖూ ఘరద్వారే ఠితా కిఞ్చాపి తుణ్హీవ హోన్తి, అత్థతో పన – ‘‘భిక్ఖం దేథా’’తి వదన్తి నామ. తత్ర యే ‘‘మయం పచామ, ఇమే పన న పచన్తి, పచమానే పత్వా అలభన్తా కుహిం లభిస్సన్తీ’’తి? దేయ్యధమ్మం సంవిభజన్తి, తే వదఞ్ఞూ నామ. పకాసన్తీతి విమానప్పభాయ జోతన్తి. పరసమ్భతేసూతి పరేహి సమ్పిణ్డితేసు. సమ్పరాయే చ సుగ్గతీతి, ‘‘ఏతే సగ్గా’’తి ఏవం వుత్తసమ్పరాయే సుగతి. ఉభిన్నమ్పి వా ఏతేసం తతో చవిత్వా పున సమ్పరాయేపి దుగ్గతిసుగతియేవ హోతీతి. నవమం.