౬. ఛఛక్కసుత్తవణ్ణనా
౪౨౦. ఏవం మే సుతన్తి ఛఛక్కసుత్తం. తత్థ ఆదికల్యాణన్తిఆదిమ్హి కల్యాణం భద్దకం నిద్దోసం కత్వా దేసేస్సామి. మజ్ఝపరియోసానేసుపి ఏసేవ నయో. ఇతి భగవా అరియవంసం నవహి, మహాసతిపట్ఠానం సత్తహి, మహాఅస్సపురం సత్తహియేవ పదేహి థోమేసి. ఇదం పన సుత్తం నవహి పదేహి థోమేసి.
వేదితబ్బానీతి సహవిపస్సనేన మగ్గేన జానితబ్బాని. మనాయతనేన తేభూమకచిత్తమేవ కథితం, ధమ్మాయతనేన బహిద్ధా తేభూమకధమ్మా చ, మనోవిఞ్ఞాణేన ఠపేత్వా ద్వే పఞ్చవిఞ్ఞాణాని సేసం బావీసతివిధం లోకియవిపాకచిత్తం. ఫస్సవేదనా యథావుత్తవిపాకవిఞ్ఞాణసమ్పయుత్తావ. తణ్హాతి విపాకవేదనాపచ్చయా జవనక్ఖణే ఉప్పన్నతణ్హా.
౪౨౨. చక్ఖు అత్తాతి పాటియేక్కో అనుసన్ధి. హేట్ఠా కథితానఞ్హి ద్విన్నం సచ్చానం అనత్తభావదస్సనత్థం అయం దేసనా ఆరద్ధా. తత్థ న ఉపపజ్జతీతి న యుజ్జతి. వేతీతి విగచ్ఛతి నిరుజ్ఝతి.
౪౨౪. అయం ఖో పన, భిక్ఖవేతి అయమ్పి పాటియేక్కో అనుసన్ధి. అయఞ్హి దేసనా తిణ్ణం గాహానం వసేన వట్టం దస్సేతుం ఆరద్ధా. దుక్ఖం సముదయోతి ద్విన్నం సచ్చానం వసేన వట్టం దస్సేతున్తిపి వదన్తియేవ. ఏతం మమాతిఆదీసు తణ్హామానదిట్ఠిగాహావ వేదితబ్బా. సమనుపస్సతీతి గాహత్తయవసేన పస్సతి.
ఏవం వట్టం దస్సేత్వా ఇదాని తిణ్ణం గాహానం పటిపక్ఖవసేన, నిరోధో మగ్గోతి ఇమేసం వా ద్విన్నం సచ్చానం వసేన వివట్టం దస్సేతుం అయం ఖో పనాతిఆదిమాహ. నేతం మమాతిఆదీని తణ్హాదీనం పటిసేధవచనాని. సమనుపస్సతీతి అనిచ్చం దుక్ఖమనత్తాతి పస్సతి.
౪౨౫. ఏవం వివట్టం దస్సేత్వా ఇదాని తిణ్ణం అనుసయానం వసేన పున వట్టం దస్సేతుం చక్ఖుఞ్చ, భిక్ఖవేతిఆదిమాహ. తత్థ అభినన్దతీతిఆదీని తణ్హాదిట్ఠివసేనేవ వుత్తాని. అనుసేతీతి అప్పహీనో హోతి. దుక్ఖస్సాతి వట్టదుక్ఖకిలేసదుక్ఖస్స.
౪౨౬. ఏవం తిణ్ణం అనుసయానం వసేన వట్టం కథేత్వా ఇదాని తేసం పటిక్ఖేపవసేన వివట్టం దస్సేన్తో పున చక్ఖుఞ్చాతిఆదిమాహ. అవిజ్జం పహాయాతి వట్టమూలికం అవిజ్జం పజహిత్వా. విజ్జన్తి అరహత్తమగ్గవిజ్జం ఉప్పాదేత్వా.
౪౨౭. ఠానమేతం విజ్జతీతి ఏత్తకేనేవ కథామగ్గేన వట్టవివట్టవసేన దేసనం మత్థకం పాపేత్వా పున తదేవ సమ్పిణ్డేత్వా దస్సేన్తో ఏవం పస్సం, భిక్ఖవేతిఆదిమాహ. సట్ఠిమత్తానం భిక్ఖూనన్తి ఏత్థ అనచ్ఛరియమేతం, యం సయమేవ తథాగతే దేసేన్తే సట్ఠి భిక్ఖూ అరహత్తం పత్తా. ఇమఞ్హి సుత్తం ధమ్మసేనాపతిమ్హి కథేన్తేపి సట్ఠి భిక్ఖూ అరహత్తం పత్తా, మహామోగ్గల్లానే కథేన్తేపి, అసీతిమహాథేరేసు కథేన్తేసుపి పత్తా ఏవ. ఏతమ్పి అనచ్ఛరియం. మహాభిఞ్ఞప్పత్తా హి తే సావకా.
అపరభాగే పన తమ్బపణ్ణిదీపే మాలేయ్యదేవత్థేరో నామ హేట్ఠా లోహపాసాదే ఇదం సుత్తం కథేసి. తదాపి సట్ఠి భిక్ఖూ అరహత్తం పత్తా. యథా చ లోహపాసాదే, ఏవం థేరో మహామణ్డపేపి ఇదం సుత్తం కథేసి. మహావిహారా నిక్ఖమిత్వా చేతియపబ్బతం గతో, తత్థాపి కథేసి. తతో సాకియవంసవిహారే, కూటాలివిహారే, అన్తరసోబ్భే, ముత్తఙ్గణే, వాతకపబ్బతే, పాచినఘరకే, దీఘవాపియం, లోకన్దరే, నోమణ్డలతలే కథేసి. తేసుపి ఠానేసు సట్ఠి సట్ఠి భిక్ఖూ అరహత్తం పత్తా. తతో నిక్ఖమిత్వా పన థేరో చిత్తలపబ్బతం గతో. తదా చ చిత్తలపబ్బతవిహారే అతిరేకసట్ఠివస్సో మహాథేరో, పోక్ఖరణియం కురువకతిత్థం నామ పటిచ్ఛన్నట్ఠానం అత్థి, తత్థ థేరో న్హాయిస్సామీతి ఓతిణ్ణో. దేవత్థేరో తస్స సన్తికం గన్త్వా న్హాపేమి, భన్తేతి ఆహ. థేరో పటిసన్థారేనేవ – ‘‘మాలేయ్యదేవో నామ అత్థీతి వదన్తి, సో అయం భవిస్సతీ’’తి ఞత్వా త్వం దేవోతి ఆహ. ఆమ, భన్తేతి. సట్ఠివస్సద్ధానం మే, ఆవుసో, కోచి సరీరం హత్థేన ఫుసితుం నామ న లభి, త్వం పన న్హాపేహీతి ఉత్తరిత్వా తీరే నిసీది.
థేరో సబ్బమ్పి హత్థపాదాదిపరికమ్మం కత్వా మహాథేరం న్హాపేసి. తం దివసఞ్చ ధమ్మస్సవనదివసో హోతి. అథ మహాథేరో – ‘‘దేవ అమ్హాకం ధమ్మదానం దాతుం వట్టతీ’’తి ఆహ. థేరో సాధు, భన్తేతి సమ్పటిచ్ఛి. అత్థఙ్గతే సూరియే ధమ్మస్సవనం ఘోసేసుం. అతిక్కన్తసట్ఠివస్సావ సట్ఠి మహాథేరా ధమ్మస్సవనత్థం అగమంసు. దేవత్థేరో సరభాణావసానే ఇమం సుత్తం ఆరభి, సుత్తన్తపరియోసానే చ సట్ఠి మహాథేరా అరహత్తం పాపుణింసు. తతో తిస్సమహావిహారం గన్త్వా కథేసి, తస్మిమ్పి సట్ఠి థేరా. తతో నాగమహావిహారే కాళకచ్ఛగామే కథేసి, తస్మిమ్పి సట్ఠి థేరా. తతో కల్యాణిం గన్త్వా తత్థ చాతుద్దసే హేట్ఠాపాసాదే కథేసి, తస్మిమ్పి సట్ఠి థేరా. ఉపోసథదివసే ఉపరిపాసాదే కథేసి, తస్మిమ్పి సట్ఠి థేరాతి ఏవం దేవత్థేరేయేవ ఇదం సుత్తం కథేన్తే సట్ఠిట్ఠానేసు సట్ఠి సట్ఠి జనా అరహత్తం పత్తా.
అమ్బిలకాళకవిహారే పన తిపిటకచూళనాగత్థేరే ఇమం సుత్తం కథేన్తే మనుస్సపరిసా గావుతం అహోసి, దేవపరిసా యోజనికా. సుత్తపరియోసానే సహస్సభిక్ఖూ అరహత్తం పత్తా, దేవేసు పన తతో తతో ఏకేకోవ పుథుజ్జనో అహోసీతి.
పపఞ్చసూదనియా మజ్ఝిమనికాయట్ఠకథాయ
ఛఛక్కసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.