౧౦. మారతజ్జనీయసుత్తవణ్ణనా

౫౦౬. ఏవం మే సుతన్తి మారతజ్జనీయసుత్తం. తత్థ కోట్ఠమనుపవిట్ఠోతి కుచ్ఛిం పవిసిత్వా అన్తానం అన్తో అనుపవిట్ఠో, పక్కాసయట్ఠానే నిసిన్నో. గరుగరో వియాతి గరుకగరుకో వియ థద్ధో పాసాణపుఞ్జసదిసో. మాసాచితం మఞ్ఞేతి మాసభత్తం భుత్తస్స కుచ్ఛి వియ మాసపూరితపసిబ్బకో వియ తిన్తమాసో వియ చాతి అత్థో. విహారం పవిసిత్వాతి సచే ఆహారదోసేన ఏస గరుభావో, అబ్భోకాసే చఙ్కమితుం న సప్పాయన్తి చఙ్కమా ఓరోహిత్వా పణ్ణసాలం పవిసిత్వా పకతిపఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. పచ్చత్తం యోనిసో మనసాకాసీతి, ‘‘కిం ను ఖో ఏత’’న్తి ఆవజ్జమానో అత్తనోయేవ ఉపాయేన మనసి అకాసి. సచే పన థేరో అత్తనో సీలం ఆవజ్జేత్వా, ‘‘యం హియ్యో వా పరే వా పరసువే వా పరిభుత్తం అవిపక్కమత్థి, అఞ్ఞో వా కోచి విసభాగదోసో, సబ్బం జీరతు ఫాసుకం హోతూ’’తి హత్థేన కుచ్ఛిం పరామసిస్స, మారో పాపిమా విలీయిత్వా అగమిస్స. థేరో పన తథా అకత్వా యోనిసో మనసి అకాసి. మా తథాగతం విహేసేసీతి యథా హి పుత్తేసు విహేసితేసు మాతాపితరో విహేసితావ హోన్తి, సద్ధివిహారికఅన్తేవాసికేసు విహేసితేసు ఆచరియుపజ్ఝాయా విహేసితావ, జనపదే విహేసితే రాజా విహేసితోవ హోతి, ఏవం తథాగతసావకే విహేసితే తథాగతో విహేసితోవ హోతి. తేనాహ – ‘‘మా తథాగతం విహేసేసీ’’తి.

పచ్చగ్గళే అట్ఠాసీతి పతిఅగ్గళేవ అట్ఠాసి. అగ్గళం వుచ్చతి కవాటం, ముఖేన ఉగ్గన్త్వా పణ్ణసాలతో నిక్ఖమిత్వా బహిపణ్ణసాలాయ కవాటం నిస్సాయ అట్ఠాసీతి అత్థో.

౫౦౭. భూతపుబ్బాహం పాపిమాతి కస్మా ఇదం దేసనం ఆరభి? థేరో కిర చిన్తేసి – ‘‘ఆకాసట్ఠకదేవతానం తావ మనుస్సగన్ధో యోజనసతే ఠితానం ఆబాధం కరోతి. వుత్తఞ్హేతం – ‘యోజనసతం ఖో రాజఞ్ఞ మనుస్సగన్ధో దేవే ఉబ్బాధతీ’తి (దీ. ని. ౨.౪౧౫). అయం పన మారో నాగరికో పరిచోక్ఖో మహేసక్ఖో ఆనుభావసమ్పన్నో దేవరాజా సమానో మమ కుచ్ఛియం పవిసిత్వా అన్తానం అన్తో పక్కాసయోకాసే నిసిన్నో అతివియ పదుట్ఠో భవిస్సతి. ఏవరూపం నామ జేగుచ్ఛం పటికూలం ఓకాసం పవిసిత్వా నిసీదితుం సక్కోన్తస్స కిమఞ్ఞం అకరణీయం భవిస్సతి, కిం అఞ్ఞం లజ్జిస్సతి, త్వం మమ ఞాతికోతి పన వుత్తే ముదుభావం అనాపజ్జమానో నామ నత్థి, హన్దస్స ఞాతికోటిం పటివిజ్ఝిత్వా ముదుకేనేవ నం ఉపాయేన విస్సజ్జేస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా ఇమం దేసనమారభి.

సో మే త్వం భాగినేయ్యో హోసీతి సో త్వం తస్మిం కాలే మయ్హం భాగినేయ్యో హోసి. ఇదం పవేణివసేన వుత్తం. దేవలోకస్మిం పన మారస్స పితు వంసో పితామహస్స వంసో రజ్జం కరోన్తో నామ నత్థి, పుఞ్ఞవసేన దేవలోకే దేవరాజా హుత్వా నిబ్బత్తో, యావతాయుకం ఠత్వా చవతి. అఞ్ఞో ఏకో అత్తనా కతేన కమ్మేన తస్మిం ఠానే అధిపతి హుత్వా నిబ్బత్తతి. ఇతి అయం మారోపి తదా తతో చవిత్వా పున కుసలం కత్వా ఇమస్మిం కాలే తస్మిం అధిపతిట్ఠానే నిబ్బత్తోతి వేదితబ్బో.

విధురోతి విగతధురో, అఞ్ఞేహి సద్ధిం అసదిసోతి అత్థో. అప్పకసిరేనాతి అప్పదుక్ఖేన. పసుపాలకాతి అజేళకపాలకా. పథావినోతి మగ్గపటిపన్నా. కాయే ఉపచినిత్వాతి సమన్తతో చితకం బన్ధిత్వా. అగ్గిం దత్వా పక్కమింసూతి ఏత్తకేన సరీరం పరియాదానం గమిస్సతీతి చితకస్స పమాణం సల్లక్ఖేత్వా చతూసు దిసాసు అగ్గిం దత్వా పక్కమింసు. చితకో పదీపసిఖా వియ పజ్జలి, థేరస్స ఉదకలేణం పవిసిత్వా నిసిన్నకాలో వియ అహోసి. చీవరాని పప్ఫోటేత్వాతి సమాపత్తితో వుట్ఠాయ విగతధూమే కింసుకవణ్ణే అఙ్గారే మద్దమానో చీవరాని విధునిత్వా. సరీరే పనస్స ఉసుమమత్తమ్పి నాహోసి, చీవరేసు అంసుమత్తమ్పి నజ్ఝాయి, సమాపత్తిఫలం నామేతం.

౫౦౮. అక్కోసథాతి దసహి అక్కోసవత్థూహి అక్కోసథ. పరిభాసథాతి వాచాయ పరిభాసథ. రోసేథాతి ఘట్టేథ. విహేసేథాతి దుక్ఖాపేథ. సబ్బమేతం వాచాయ ఘట్టనస్సేవ అధివచనం. యథా తం దూసీ మారోతి యథా ఏతేసం దూసీ మారో. లభేథ ఓతారన్తి లభేథ ఛిద్దం, కిలేసుప్పత్తియా ఆరమ్మణం పచ్చయం లభేయ్యాతి అత్థో. ముణ్డకాతిఆదీసు ముణ్డే ముణ్డాతి సమణే చ సమణాతి వత్తుం వట్టేయ్య, ఇమే పన హీళేన్తా ముణ్డకా సమణకాతి ఆహంసు. ఇబ్భాతి గహపతికా. కిణ్హాతి కణ్హా, కాళకాతి అత్థో. బన్ధుపాదాపచ్చాతి ఏత్థ బన్ధూతి బ్రహ్మా అధిప్పేతో. తఞ్హి బ్రాహ్మణా పితామహోతి వోహరన్తి. పాదానం అపచ్చా పాదాపచ్చా, బ్రహ్మునో పిట్ఠిపాదతో జాతాతి అధిప్పాయో. తేసం కిర అయం లద్ధి – ‘‘బ్రాహ్మణా బ్రహ్మునో ముఖతో నిక్ఖన్తా, ఖత్తియా ఉరతో, వేస్సా నాభితో, సుద్దా జాణుతో, సమణా పిట్ఠిపాదతో’’తి.

ఝాయినోస్మా ఝాయినోస్మాతి ఝాయినో మయం ఝాయినో మయన్తి. మధురకజాతాతి ఆలసియజాతా. ఝాయన్తీతి చిన్తయన్తి. పజ్ఝాయన్తీతిఆదీని ఉపసగ్గవసేన వడ్ఢితాని. మూసికం మగ్గయమానోతి సాయం గోచరత్థాయ సుసిరరుక్ఖతో నిక్ఖన్తం రుక్ఖసాఖాయ మూసికం పరియేసన్తో. సో కిర ఉపసన్తూపసన్తో వియ నిచ్చలోవ తిట్ఠతి, సమ్పత్తకాలే మూసికం సహసా గణ్హాతి. కోత్థూతి సిఙ్గాలో, సోణోతిపి వదన్తి. సన్ధిసమలసఙ్కటిరేతి సన్ధిమ్హి చ సమలే చ సఙ్కటిరే చ. తత్థ సన్ధి నామ ఘరసన్ధి. సమలో నామ గూథనిద్ధమనపనాళి. సఙ్కటిరం నామ సఙ్కారట్ఠానం. వహచ్ఛిన్నోతి కన్తారతో నిక్ఖన్తో ఛిన్నవహో. సన్ధిసమలసఙ్కటిరేతి సన్ధిమ్హి వా సమలే వా సఙ్కటిరే వా. సోపి హి బద్ధగత్తో వియ నిచ్చలో ఝాయతి.

నిరయం ఉపపజ్జన్తీతి సచే మారో మనుస్సానం సరీరే అధిముచ్చిత్వా ఏవం కరేయ్య, మనుస్సానం అకుసలం న భవేయ్య, మారస్సేవ భవేయ్య. సరీరే పన అనధిముచ్చిత్వా విసభాగవత్థుం విప్పటిసారారమ్మణం దస్సేతి, తదా కిర సో భిక్ఖూ ఖిప్పం గహేత్వా మచ్ఛే అజ్ఝోత్థరన్తే వియ, జాలం గహేత్వా మచ్ఛే గణ్హన్తే వియ, లేపయట్ఠిం ఓడ్డేత్వా సకుణే బన్ధన్తే వియ, సునఖేహి సద్ధిం అరఞ్ఞే మిగవం చరన్తే వియ, మాతుగామే గహేత్వా ఆపానభూమియం నిసిన్నే వియ, నచ్చన్తే వియ, గాయన్తే వియ, భిక్ఖునీనం రత్తిట్ఠానదివాట్ఠానేసు విసభాగమనుస్సే నిసిన్నే వియ, ఠితే వియ చ కత్వా దస్సేసి. మనుస్సా అరఞ్ఞగతాపి వనగతాపి విహారగతాపి విప్పటిసారారమ్మణం పస్సిత్వా ఆగన్త్వా అఞ్ఞేసం కథేన్తి – ‘‘సమణా ఏవరూపం అస్సమణకం అననుచ్ఛవికం కరోన్తి, ఏతేసం దిన్నే కుతో కుసలం, మా ఏతేసం కిఞ్చి అదత్థా’’తి. ఏవం తే మనుస్సా దిట్ఠదిట్ఠట్ఠానే సీలవన్తే అక్కోసన్తా అపుఞ్ఞం పసవిత్వా అపాయపూరకా అహేసుం. తేన వుత్తం ‘‘నిరయం ఉపపజ్జన్తీ’’తి.

౫౦౯. అన్వావిట్ఠాతి ఆవట్టితా. ఫరిత్వా విహరింసూతి న కేవలం ఫరిత్వా విహరింసు. కకుసన్ధస్స పన భగవతో ఓవాదే ఠత్వా ఇమే చత్తారో బ్రహ్మవిహారే నిబ్బత్తేత్వా ఝానపదట్ఠానం విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరహత్తే పతిట్ఠహింసు.

౫౧౦. ఆగతిం వా గతిం వాతి పటిసన్ధివసేన ఆగమనట్ఠానం వా, చుతివసేన గమనట్ఠానం వా న జానామి. సియా చిత్తస్స అఞ్ఞథత్తన్తి సోమనస్సవసేన అఞ్ఞథత్తం భవేయ్య. సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తీతి ఇధాపి పురిమనయేనేవ అత్థో వేదితబ్బో. యథా హి పుబ్బే విప్పటిసారకరం ఆరమ్మణం దస్సేతి, ఏవమిధాపి పసాదకరం. సో కిర తదా మనుస్సానం దస్సనట్ఠానే భిక్ఖూ ఆకాసే గచ్ఛన్తే వియ, ఠితే వియ పల్లఙ్కేన నిసిన్నే వియ, ఆకాసే సూచికమ్మం కరోన్తే వియ, పోత్థకం వాచేన్తే వియ, ఆకాసే చీవరం పసారేత్వా కాయం ఉతుం గణ్హాపేన్తే వియ, నవపబ్బజితే ఆకాసేన చరన్తే వియ, తరుణసామణేరే ఆకాసే ఠత్వా పుప్ఫాని ఓచినన్తే వియ కత్వా దస్సేసి. మనుస్సా అరఞ్ఞగతాపి వనగతాపి విహారగతాపి పబ్బజితానం తం పటిపత్తిం దిస్వా ఆగన్త్వా అఞ్ఞేసం కథేన్తి – ‘‘భిక్ఖూసు అన్తమసో సామణేరాపి ఏవంమహిద్ధికో మహానుభావా, ఏతేసం దిన్నం మహప్ఫలం నామ హోతి, ఏతేసం దేథ సక్కరోథా’’తి. తతో మనుస్సా భిక్ఖుసఙ్ఘం చతూహి పచ్చయేహి సక్కరోన్తా బహుం పుఞ్ఞం కత్వా సగ్గపథపూరకా అహేసుం. తేన వుత్తం ‘‘సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తీ’’తి.

౫౧౧. ఏథ తుమ్హే, భిక్ఖవే, అసుభానుపస్సినో కాయే విహరథాతి భగవా సకలజమ్బుదీపం ఆహిణ్డన్తో అన్తమసో ద్విన్నమ్పి తిణ్ణమ్పి భిక్ఖూనం వసనట్ఠానం గన్త్వా –

‘‘అసుభసఞ్ఞాపరిచితేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో చేతసా బహులం విహరతో మేథునధమ్మసమాపత్తియా చిత్తం పతిలీయతి పతికుటతి పతివత్తతి న సమ్పసారియతి, ఉపేక్ఖా వా పాటికుల్యతా వా సణ్ఠాతి.

ఆహారే పటికూలసఞ్ఞాపరిచితేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో చేతసా బహులం విహరతో రసతణ్హాయ చిత్తం పతిలీయతి పతికుటతి పతివత్తతి న సమ్పసారియతి, ఉపేక్ఖా వా పాటికుల్యతా వా సణ్ఠాతి.

సబ్బలోకే అనభిరతిసఞ్ఞాపరిచితేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో చేతసా బహులం విహరతో లోకచిత్రేసు చిత్తం పతిలీయతి పతికుటతి పతివత్తతి న సమ్పసారియతి, ఉపేక్ఖా వా పాటికుల్యతా వా సణ్ఠాతి.

అనిచ్చసఞ్ఞాపరిచితేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో చేతసా బహులం విహరతో లాభసక్కారసిలోకే చిత్తం పతిలీయతి పతికుటతి పతివత్తతి న సమ్పసారియతి, ఉపేక్ఖా వా పాటికుల్యతా వా సణ్ఠాతీ’’తి (అ. ని. ౭.౪౯) ఏవం ఆనిసంసం దస్సేత్వా –

ఏథ తుమ్హే, భిక్ఖవే, అసుభానుపస్సీ కాయే విహరథ, ఆహారే పటికూలసఞ్ఞినో సబ్బలోకే అనభిరతిసఞ్ఞినో సబ్బసఙ్ఖారేసు అనిచ్చానుపస్సినోతి. ఇమాని చత్తారి కమ్మట్ఠానాని కథేసి. తేపి భిక్ఖూ ఇమేసు చతూసు కమ్మట్ఠానేసు కమ్మం కరోన్తా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా సబ్బాసవే ఖేపేత్వా అరహత్తే పతిట్ఠహింసు, ఇమానిపి చత్తారి కమ్మట్ఠానాని రాగసన్తాని దోసమోహసన్తాని రాగపటిఘాతాని దోసమోహపటిఘాతాని చాతి.

౫౧౨. సక్ఖరం గహేత్వాతి అన్తోముట్ఠియం తిట్ఠనపమాణం పాసాణం గహేత్వా. అయఞ్హి బ్రాహ్మణగహపతికేహి భిక్ఖూ అక్కోసాపేత్వాపి, బ్రాహ్మణగహపతికానం వసేన భిక్ఖుసఙ్ఘస్స లాభసక్కారం ఉప్పాదాపేత్వాపి, ఓతారం అలభన్తో ఇదాని సహత్థా ఉపక్కమితుకామో అఞ్ఞతరస్స కుమారస్స సరీరే అధిముచ్చిత్వా ఏవరూపం పాసాణం అగ్గహేసి. తం సన్ధాయ వుత్తం ‘‘సక్ఖరం గహేత్వా’’తి.

సీసం వో భిన్దీతి సీసం భిన్ది, మహాచమ్మం ఛిజ్జిత్వా మంసం ద్వేధా అహోసి. సక్ఖరా పనస్స సీసకటాహం అభిన్దిత్వా అట్ఠిం ఆహచ్చేవ నివత్తా. నాగాపలోకితం అపలోకేసీతి పహారసద్దం సుత్వా యథా నామ హత్థినాగో ఇతో వా ఏత్తో వా అపలోకేతుకామో గీవం అపరివత్తేత్వా సకలసరీరేనేవ నివత్తిత్వా అపలోకేతి. ఏవం సకలసరీరేనేవ నివత్తిత్వా అపలోకేసి. యథా హి మహాజనస్స అట్ఠీని కోటియా కోటిం ఆహచ్చ ఠితాని, పచ్చేకబుద్ధానం అఙ్కుసలగ్గాని, న ఏవం బుద్ధానం. బుద్ధానం పన సఙ్ఖలికాని వియ ఏకాబద్ధాని హుత్వా ఠితాని, తస్మా పచ్ఛతో అపలోకనకాలే న సక్కా హోతి గీవం పరివత్తేతుం. యథా పన హత్థినాగో పచ్ఛాభాగం అపలోకేతుకామో సకలసరీరేనేవ పరివత్తతి, ఏవం పరివత్తితబ్బం హోతి. తస్మా భగవా యన్తేన పరివత్తితా సువణ్ణపటిమా వియ సకలసరీరేనేవ నివత్తిత్వా అపలోకేసి, అపలోకేత్వా ఠితో పన, ‘‘న వాయం దూసీ మారో మత్తమఞ్ఞాసీ’’తి ఆహ. తస్సత్థో, అయం దూసీ మారో పాపం కరోన్తో నేవ పమాణం అఞ్ఞాసి, పమాణాతిక్కన్తమకాసీతి.

సహాపలోకనాయాతి కకుసన్ధస్స భగవతో అపలోకనేనేవ సహ తఙ్ఖణఞ్ఞేవ. తమ్హా చ ఠానా చవీతి తమ్హా చ దేవట్ఠానా చుతో, మహానిరయం ఉపపన్నోతి అత్థో. చవమానో హి న యత్థ కత్థచి ఠితో చవతి, తస్మా వసవత్తిదేవలోకం ఆగన్త్వా చుతో, ‘‘సహాపలోకనాయా’’తి చ వచనతో న భగవతో అపలోకితత్తా చుతోతి వేదితబ్బో, చుతికాలదస్సనమత్తమేవ హేతం. ఉళారే పన మహాసావకే విరద్ధత్తా కుదారియా పహటం వియస్స ఆయు తత్థేవ ఛిజ్జిత్వా గతన్తి వేదితబ్బం. తయో నామధేయ్యా హోన్తీతి తీణి నామాని హోన్తి. ఛఫస్సాయతనికోతి ఛసు ఫస్సాయతనేసు పాటియేక్కాయ వేదనాయ పచ్చయో.

సఙ్కుసమాహతోతి అయసూలేహి సమాహతో. పచ్చత్తవేదనియోతి సయమేవ వేదనాజనకో. సఙ్కునా సఙ్కు హదయే సమాగచ్ఛేయ్యాతి అయసూలేన సద్ధిం అయసూలం హదయమజ్ఝే సమాగచ్ఛేయ్య. తస్మిం కిర నిరయే ఉపపన్నానం తిగావుతో అత్తభావో హోతి, థేరస్సాపి తాదిసో అహోసి. అథస్స హి నిరయపాలా తాలక్ఖన్ధపమాణాని అయసూలాని ఆదిత్తాని సమ్పజ్జలితాని సజోతిభూతాని సయమేవ గహేత్వా పునప్పునం నివత్తమానా, – ‘‘ఇమినా తే ఠానేన చిన్తేత్వా పాపం కత’’న్తి పూవదోణియం పూవం కోట్టేన్తో వియ హదయమజ్ఝం కోట్టేత్వా, పణ్ణాస జనా పాదాభిముఖా పణ్ణాస జనా సీసాభిముఖా కోట్టేత్వా గచ్ఛన్తి, ఏవం గచ్ఛన్తా పఞ్చహి వస్ససతేహి ఉభో అన్తే పత్వా పున నివత్తమానా పఞ్చహి వస్ససతేహి హదయమజ్ఝం ఆగచ్ఛన్తి. తం సన్ధాయ ఏవం వుత్తం.

వుట్ఠానిమన్తి విపాకవుట్ఠానవేదనం. సా కిర మహానిరయే వేదనాతో దుక్ఖతరా హోతి, యథా హి సినేహపానసత్తాహతో పరిహారసత్తాహం దుక్ఖతరం, ఏవం మహానిరయదుక్ఖతో ఉస్సదే విపాకవుట్ఠానవేదనా దుక్ఖతరాతి వదన్తి. సేయ్యథాపి మచ్ఛస్సాతి పురిససీసఞ్హి వట్టం హోతి, సూలేన పహరన్తస్స పహారో ఠానం న లభతి పరిగలతి, మచ్ఛసీసం ఆయతం పుథులం, పహారో ఠానం లభతి, అవిరజ్ఝిత్వా కమ్మకారణా సుకరా హోతి, తస్మా ఏవరూపం సీసం హోతి.

౫౧౩. విధురం సావకమాసజ్జాతి విధురం సావకం ఘట్టయిత్వా. పచ్చత్తవేదనాతి సయమేవ పాటియేక్కవేదనాజనకా. ఈదిసో నిరయో ఆసీతి ఇమస్మిం ఠానే నిరయో దేవదూతసుత్తేన దీపేతబ్బో. కణ్హ-దుక్ఖం నిగచ్ఛసీతి కాళక-మార, దుక్ఖం విన్దిస్ససి. మజ్ఝే సరస్సాతి మహాసముద్దస్స మజ్ఝే ఉదకం వత్థుం కత్వా నిబ్బత్తవిమానాని కప్పట్ఠితికాని హోన్తి, తేసం వేళురియస్స వియ వణ్ణో హోతి, పబ్బతమత్థకే జలితనళగ్గిక్ఖన్ధో వియ చ నేసం అచ్చియో జోతన్తి, పభస్సరా పభాసమ్పన్నా హోన్తి, తేసు విమానేసు నీలభేదాదివసేన నానత్తవణ్ణా అచ్ఛరా నచ్చన్తి. యో ఏతమభిజానాతీతి యో ఏతం విమానవత్థుం జానాతీతి అత్థో. ఏవమేత్థ విమానపేతవత్థుకేనేవ అత్థో వేదితబ్బో. పాదఙ్గుట్ఠేన కమ్పయీతి ఇదం పాసాదకమ్పనసుత్తేన దీపేతబ్బం. యో వేజయన్తం పాసాదన్తి ఇదం చూళతణ్హాసఙ్ఖయవిముత్తిసుత్తేన దీపేతబ్బం. సక్కం సో పరిపుచ్ఛతీతి ఇదమ్పి తేనేవ దీపేతబ్బం. సుధమ్మాయాభితో సభన్తి సుధమ్మసభాయ సమీపే, అయం పన బ్రహ్మలోకే సుధమ్మసభావ, న తావతింసభవనే. సుధమ్మసభావిరహితో హి దేవలోకో నామ నత్థి.

బ్రహ్మలోకే పభస్సరన్తి బ్రహ్మలోకే మహామోగ్గల్లానమహాకస్సపాదీహి సావకేహి సద్ధిం తస్స తేజోధాతుం సమాపజ్జిత్వా నిసిన్నస్స భగవతో ఓభాసం. ఏకస్మిఞ్హి సమయే భగవా బ్రహ్మలోకే సుధమ్మాయ దేవసభాయ సన్నిపతిత్వా, – ‘‘అత్థి ను ఖో కోచి సమణో వా బ్రాహ్మణో వా ఏవంమహిద్ధికో. యో ఇధ ఆగన్తుం సక్కుణేయ్యా’’తి చిన్తేన్తస్సేవ బ్రహ్మగణస్స చిత్తమఞ్ఞాయ తత్థ గన్త్వా బ్రహ్మగణస్స మత్థకే నిసిన్నో తేజోధాతుం సమాపజ్జిత్వా మహామోగ్గల్లానాదీనం ఆగమనం చిన్తేసి. తేపి గన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా తేజోధాతుం సమాపజ్జిత్వా పచ్చేకం దిసాసు నిసీదింసు, సకలబ్రహ్మలోకో ఏకోభాసో అహోసి. సత్థా చతుసచ్చప్పకాసనం ధమ్మం దేసేసి, దేసనాపరియోసానే అనేకాని బ్రహ్మసహస్సాని మగ్గఫలేసు పతిట్ఠహింసు. తం సన్ధాయిమా గాథా వుత్తా, సో పనాయమత్థో అఞ్ఞతరబ్రహ్మసుత్తేన దీపేతబ్బో.

విమోక్ఖేన అఫస్సయీతి ఝానవిమోక్ఖేన ఫుసి. వనన్తి జమ్బుదీపం. పుబ్బవిదేహానన్తి పుబ్బవిదేహానఞ్చ దీపం. యే చ భూమిసయా నరాతి భూమిసయా నరా నామ అపరగోయానకా చ ఉత్తరకురుకా చ. తేపి సబ్బే ఫుసీతి వుత్తం హోతి. అయం పన అత్థో నన్దోపనన్దదమనేన దీపేతబ్బో. వత్థు విసుద్ధిమగ్గే ఇద్ధికథాయ విత్థారితం. అపుఞ్ఞం పసవీతి అపుఞ్ఞం పటిలభి. ఆసం మా అకాసి భిక్ఖూసూతి భిక్ఖూ విహేసేమీతి ఏతం ఆసం మా అకాసి. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

పపఞ్చసూదనియా మజ్ఝిమనికాయట్ఠకథాయ

మారతజ్జనీయసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.

పఞ్చమవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.