౧౦. చూళఅస్సపురసుత్తవణ్ణనా

౪౩౫. ఏవం మే సుతన్తి చూళఅస్సపురసుత్తం. తస్స దేసనాకారణం పురిమసదిసమేవ. సమణసామీచిప్పటిపదాతి సమణానం అనుచ్ఛవికా సమణానం అనులోమప్పటిపదా.

౪౩౬. సమణమలానన్తిఆదీసు ఏతే ధమ్మా ఉప్పజ్జమానా సమణే మలినే కరోన్తి మలగ్గహితే, తస్మా ‘‘సమణమలా’’తి వుచ్చన్తి. ఏతేహి సమణా దుస్సన్తి, పదుస్సన్తి, తస్మా సమణదోసాతి వుచ్చన్తి. ఏతే ఉప్పజ్జిత్వా సమణే కసటే నిరోజే కరోన్తి మిలాపేన్తి, తస్మా సమణకసటాతి వుచ్చన్తి. ఆపాయికానం ఠానానన్తి అపాయే నిబ్బత్తాపకానం కారణానం. దుగ్గతివేదనియానన్తి దుగ్గతియం విపాకవేదనాయ పచ్చయానం. మతజం నామాతి మనుస్సా తిఖిణం అయం అయేన సుఘంసిత్వా తం అయచుణ్ణం మంసేన సద్ధిం మద్దిత్వా కోఞ్చసకుణే ఖాదాపేన్తి. తే ఉచ్చారం కాతుం అసక్కోన్తా మరన్తి. నో చే మరన్తి, పహరిత్వా మారేన్తి. అథ తేసం కుచ్ఛిం ఫాలేత్వా నం ఉదకేన ధోవిత్వా చుణ్ణం గహేత్వా మంసేన సద్ధిం మద్దిత్వా పున ఖాదాపేన్తీతి ఏవం సత్త వారే ఖాదాపేత్వా గహితేన అయచుణ్ణేన ఆవుధం కరోన్తి. సుసిక్ఖితా చ నం అయకారా బహుహత్థకమ్మమూలం లభిత్వా కరోన్తి. తం మతసకుణతో జాతత్తా ‘‘మతజ’’న్తి వుచ్చతి, అతితిఖిణం హోతి. పీతనిసితన్తి ఉదకపీతఞ్చేవ సిలాయ చ సునిఘంసితం. సఙ్ఘాటియాతి కోసియా. సమ్పారుతన్తి పరియోనద్ధం. సమ్పలివేఠితన్తి సమన్తతో వేఠితం.

౪౩౭. రజోజల్లికస్సాతి రజోజల్లధారినో. ఉదకోరోహకస్సాతి దివసస్స తిక్ఖత్తుం ఉదకం ఓరోహన్తస్స. రుక్ఖమూలికస్సాతి రుక్ఖమూలవాసినో. అబ్భోకాసికస్సాతి అబ్భోకాసవాసినో. ఉబ్భట్ఠకస్సాతి ఉద్ధం ఠితకస్స. పరియాయభత్తికస్సాతి మాసవారేన వా అడ్ఢమాసవారేన వా భుఞ్జన్తస్స. సబ్బమేతం బాహిరసమయేనేవ కథితం. ఇమస్మిఞ్హి సాసనే చీవరధరో భిక్ఖు సఙ్ఘాటికోతి న వుచ్చతి. రజోజల్లధారణాదివతాని ఇమస్మిం సాసనే నత్థియేవ. బుద్ధవచనస్స బుద్ధవచనమేవ నామం, న మన్తాతి. రుక్ఖమూలికో, అబ్భోకాసికోతి ఏత్తకంయేవ పన లబ్భతి. తమ్పి బాహిరసమయేనేవ కథితం. జాతమేవ నన్తి తందివసే జాతమత్తంయేవ నం. సఙ్ఘాటికం కరేయ్యున్తి సఙ్ఘాటికం వత్థం నివాసేత్వా చ పారుపిత్వా చ సఙ్ఘాటికం కరేయ్యుం. ఏస నయో సబ్బత్థ.

౪౩౮. విసుద్ధమత్తానం సమనుపస్సతీతి అత్తానం విసుజ్ఝన్తం పస్సతి. విసుద్ధోతి పన న తావ వత్తబ్బో. పామోజ్జం జాయతీతి తుట్ఠాకారో జాయతి. పముదితస్స పీతీతి తుట్ఠస్స సకలసరీరం ఖోభయమానా పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయోతి పీతిసమ్పయుత్తస్స పుగ్గలస్స నామకాయో. పస్సమ్భతీతి విగతదరథో హోతి. సుఖం వేదేతీతి కాయికమ్పి చేతసికమ్పి సుఖం వేదియతి. చిత్తం సమాధియతీతి ఇమినా నేక్ఖమ్మసుఖేన సుఖితస్స చిత్తం సమాధియతి, అప్పనాపత్తం వియ హోతి. సో మేత్తాసహగతేన చేతసాతి హేట్ఠా కిలేసవసేన ఆరద్ధా దేసనా పబ్బతే వుట్ఠవుట్ఠి వియ నదిం యథానుసన్ధినా బ్రహ్మవిహారభావనం ఓతిణ్ణా. తత్థ యం వత్తబ్బం సియా, తం సబ్బం విసుద్ధిమగ్గే వుత్తమేవ. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పోక్ఖరణీతి మహాసీహనాదసుత్తే మగ్గో పోక్ఖరణియా ఉపమితో, ఇధ సాసనం ఉపమితన్తి వేదితబ్బం. ఆసవానం ఖయా సమణో హోతీతి సబ్బకిలేసానం సమితత్తా పరమత్థసమణో హోతీతి. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

పపఞ్చసూదనియా మజ్ఝిమనికాయట్ఠకథాయ

చూళఅస్సపురసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.

చతుత్థవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.