౩. ఫలదాయకవిమానవణ్ణనా

ఉచ్చమిదం మణిథూణన్తి ఫలదాయకవిమానం. తస్స కా ఉప్పత్తి? భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే. తేన సమయేన రఞ్ఞో బిమ్బిసారస్స అకాలే అమ్బఫలాని పరిభుఞ్జితుం ఇచ్ఛా ఉప్పజ్జి. సో ఆరామపాలం ఆహ – ‘‘మయ్హం ఖో, భణే, అమ్బఫలేసు ఇచ్ఛా ఉప్పన్నా, తస్మా అమ్బాని మే ఆనేత్వా దేహీ’’తి. ‘‘దేవ, నత్థి అమ్బేసు అమ్బఫలం, అపిచాహం తథా కరోమి, సచే దేవో కిఞ్చి కాలం ఆగమేతి, యథా అమ్బా న చిరస్సేవ ఫలం గణ్హన్తీ’’తి. ‘‘సాధు, భణే, తథా కరోహీ’’తి. ఆరామపాలో ఆరామం గన్త్వా అమ్బరుక్ఖమూలేసు పంసుం అపనేత్వా తాదిసం పంసుం ఆకిరి, తాదిసఞ్చ ఉదకం ఆసిఞ్చి, యథా న చిరస్సేవ అమ్బరుక్ఖా సచ్ఛిన్నపత్తా అహేసుం. అథ నం పంసుం అపనేత్వా ఫారుసకకసటమిస్సకం పాకతికం పంసుం ఆకిరిత్వా సాధుకం ఉదకం అదాసి. తదా అమ్బరుక్ఖా న చిరేనేవ కోరకితా పల్లవితా కుటమలకజాతా హుత్వా పుప్ఫింసు, అథ సలాటుకజాతా హుత్వా ఫలాని గణ్హింసు. తత్థేకస్మిం అమ్బరుక్ఖే పఠమతరం చత్తారి ఫలాని మనోసిలాచుణ్ణపిఞ్జరవణ్ణాని సమ్పన్నగన్ధరసాని పరిణతాని అహేసుం.

సో తాని గహేత్వా ‘‘రఞ్ఞో దస్సామీ’’తి గచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే ఆయస్మన్తం మహామోగ్గల్లానం పిణ్డాయ చరమానం దిస్వా చిన్తేసి ‘‘ఇమాని అమ్బాని అగ్గఫలభూతాని ఇమస్స అయ్యస్స దస్సామి, కామం మం రాజా హనతు వా పబ్బాజేతు వా, రఞ్ఞో హి దిన్నే దిట్ఠధమ్మే పూజామత్తం అప్పమత్తకం ఫలం, అయ్యస్స దిన్నే పన దిట్ఠధమ్మికమ్పి సమ్పరాయికమ్పి అపరిమాణం ఫలం భవిస్సతీ’’తి. ఏవం పన చిన్తేత్వా తాని ఫలాని థేరస్స దత్వా రాజానం ఉపసఙ్కమిత్వా రఞ్ఞో తమత్థం ఆరోచేసి. తం సుత్వా రాజా రాజపురిసే ఆణాపేసి ‘‘వీమంసథ తావ, భణే, యథాయం ఆహా’’తి. థేరో పన తాని ఫలాని భగవతో ఉపనామేసి. భగవా తేసు ఏకం సారిపుత్తత్థేరస్స, ఏకం మహామోగ్గల్లానత్థేరస్స, ఏకం మహాకస్సపత్థేరస్స దత్వా ఏకం అత్తనా పరిభుఞ్జి. పురిసా తం పవత్తిం రఞ్ఞో ఆరోచేసుం.

రాజా తం సుత్వా ‘‘ధీరో వతాయం పురిసో, యో అత్తనో జీవితమ్పి పరిచ్చజిత్వా పుఞ్ఞపసుతో అహోసి, అత్తనో పరిస్సమఞ్చ ఠానగతమేవ అకాసీ’’తి తుట్ఠచిత్తో తస్స ఏకం గామవరం వత్థాలఙ్కారాదీని చ దత్వా ‘‘యం తయా భణే అమ్బఫలదానేన పుఞ్ఞం పసుతం, తతో మే పత్తిం దేహీ’’తి ఆహ. సో ‘‘దేమి, దేవ, యథాసుఖం పత్తిం గణ్హాహీ’’తి అవోచ. ఆరామపాలో అపరభాగే కాలం కత్వా తావతింసేసు ఉప్పజ్జి, తస్స సోళసయోజనికం కనకవిమానం నిబ్బత్తి సత్తసతకూటాగారపటిమణ్డితం. తం దిస్వా ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో పుచ్ఛి –

౧౦౬౦. ‘‘ఉచ్చమిదం మణిథూణం విమానం, సమన్తతో సోళస యోజనాని;

కూటాగారా సత్తసతా ఉళారా, వేళురియథమ్భా రుచకత్థతా సుభా.

౧౦౬౧. ‘‘తత్థచ్ఛసి పివసి ఖాదసి చ, దిబ్బా చ వీణా పవదన్తి వగ్గుం;

అట్ఠట్ఠకా సిక్ఖితా సాధురూపా, దిబ్బా చ కఞ్ఞా తిదసచరా ఉళారా;

నచ్చన్తి గాయన్తి పమోదయన్తి.

౧౦౬౨. ‘‘దేవిద్ధిపత్తోసి మహానుభావో…పే…

వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.

౧౦౬౩. ‘‘సో దేవపుత్తో అత్తమనో…పే… యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం’’.

౧౦౬౪. ‘‘ఫలదాయీ ఫలం విపులం లభతి, దదముజుగతేసు పసన్నమానసో;

సో హి పమోదతి సగ్గగతో తిదివే, అనుభోతి చ పుఞ్ఞఫలం విపులం.

౧౦౬౫. ‘‘తవేవాహం మహాముని, అదాసిం చతురో ఫలే.

౧౦౬౬. ‘‘తస్మా హి ఫలం అలమేవ దాతుం, నిచ్చం మనుస్సేన సుఖత్థికేన;

దిబ్బాని వా పత్థయతా సుఖాని, మనుస్ససోభగ్గతమిచ్ఛతా వా.

౧౦౬౭. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే…

వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. – సోపిస్స బ్యాకాసి;

౧౦౬౧. తత్థ అట్ఠట్ఠకాతి ఏకేకస్మిం కూటాగారే అట్ఠట్ఠకా చతుసట్ఠిపరిమాణా. సాధురూపాతి రూపసమ్పత్తియా చ సీలాచారసమ్పత్తియా చ సిక్ఖాసమ్పత్తియా చ సున్దరసభావా. దిబ్బా చ కఞ్ఞాతి దేవచ్ఛరాయో. తిదసచరాతి తిదసేసు సుఖాచారా సుఖవిహారినియో. ఉళారాతి ఉళారవిభవా.

౧౦౬౪. ఫలదాయీతి అత్తనా అమ్బఫలస్స దిన్నత్తా అత్తానం సన్ధాయ వదతి. ఫలన్తి పుఞ్ఞఫలం. విపులన్తి మహన్తం లభతి మనుస్సలోకే పతిట్ఠితోతి అధిప్పాయో. దదన్తి దదన్తో దానహేతు. ఉజుగతేసూతి ఉజుపటిపన్నేసు. సగ్గగతోతి ఉప్పజ్జనవసేన సగ్గం గతో, తత్థాపి తిదివే తావతింసభవనే అనుభోతి చ పుఞ్ఞఫలం విపులం యథాహం, ఏవం అఞ్ఞోపీతి అత్థో.

౧౦౬౬. తస్మాతి యస్మా చతున్నం ఫలానం దానమత్తేన ఈదిసీ సమ్పత్తి అధిగతా, తస్మా. అలమేవ యుత్తమేవ. నిచ్చన్తి సబ్బకాలం. దిబ్బానీతి దేవలోకపరియాపన్నాని. మనుస్ససోభగ్గతన్తి మనుస్సేసు సుభగభావం. సేసం వుత్తనయమేవ.

ఫలదాయకవిమానవణ్ణనా నిట్ఠితా.