౧౦. (ఉత్తర) పాయాసివిమానవణ్ణనా
యా దేవరాజస్స సభా సుధమ్మాతి ఉత్తరవిమానం. తస్స కా ఉప్పత్తి? భగవతి పరినిబ్బుతే ధాతువిభాగే చ కతే తత్థ తత్థ థూపేసు పతిట్ఠాపియమానేసు ధమ్మవినయం సఙ్గాయితుం ఉచ్చినిత్వా గహితేసు మహాకస్సపప్పముఖేసు మహాథేరేసు యావ వస్సూపగమనా అఞ్ఞేసు చ థేరేసు అత్తనో అత్తనో పరిసాయ సద్ధిం తత్థ తత్థ వసన్తేసు ఆయస్మా కుమారకస్సపో పఞ్చహి భిక్ఖుసతేహి సద్ధిం సేతబ్యనగరం గన్త్వా సింసపావనే వసి. అథ పాయాసి రాజఞ్ఞో థేరస్స తత్థ వసనభావం సుత్వా మహతా జనకాయేన పరివుతో తం ఉపసఙ్కమిత్వా పటిసన్థారం కత్వా నిసిన్నో అత్తనో దిట్ఠిగతం పవేదేసి. అథ నం థేరో చన్దిమసూరియూదాహరణాదీహి పరలోకస్స అత్థిభావం పకాసేన్తో అనేకవిహితహేతూపమాలఙ్కతం దిట్ఠిగణ్ఠివినివేఠనం నానానయవిచిత్తం పాయాసిసుత్తం (దీ. ని. ౨.౪౦౬ ఆదయో) దేసేత్వా తం దిట్ఠిసమ్పదాయం పతిట్ఠాపేసి.
సో విసుద్ధదిట్ఠికో హుత్వా సమణబ్రాహ్మణకపణద్ధికాదీనం దానం దేన్తో అనుళారజ్ఝాసయతాయ లూఖం అదాసి ఘాసచ్ఛాదనమత్తం కణాజకం బిలఙ్గదుతియం సాణాని చ వత్థాని. ఏవం పన అసక్కచ్చదానం దత్వా కాయస్స భేదా హీనకాయం ఉపపజ్జి చాతుమహారాజికానం సహబ్యతం. తస్స పన కిచ్చాకిచ్చేసు యుత్తప్పయుత్తో ఉత్తరో నామ మాణవో అహోసి దానే బ్యావటో. సో సక్కచ్చదానం దత్వా తావతింసకాయం ఉపపన్నో, తస్స ద్వాదసయోజనికం విమానం నిబ్బత్తి. సో కతఞ్ఞుతం విభావేన్తో సహ విమానేన కుమారకస్సపత్థేరం ఉపసఙ్కమిత్వా విమానతో ఓరుయ్హ పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా అఞ్జలిం పగ్గయ్హ అట్ఠాసి. తం థేరో –
౧౧౦౮. ‘‘యా దేవరాజస్స సభా సుధమ్మా, యత్థచ్ఛతి దేవసఙ్ఘో సమగ్గో;
తథూపమం తుయ్హమిదం విమానం, ఓభాసయం తిట్ఠతి అన్తలిక్ఖే.
౧౧౦౯. ‘‘దేవిద్ధిపత్తోసి మహానుభావో…పే…
వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. – గాథాహి పటిపుచ్ఛి;
౧౧౧౦. ‘‘సో దేవపుత్తో అత్తమనో…పే… యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం’’.
౧౧౧౧. ‘‘అహం మనుస్సేసు మనుస్సభూతో, రఞ్ఞో పాయాసిస్స అహోసిం మాణవో;
లద్ధా ధనం సంవిభాగం అకాసిం, పియా చ మే సీలవన్తో అహేసుం;
అన్నఞ్చ పానఞ్చ పసన్నచిత్తో, సక్కచ్చ దానం విపులం అదాసిం.
౧౧౧౨. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే…
వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. –
సో దేవపుత్తో తస్స ఇమాహి గాథాహి బ్యాకాసి.
౧౧౦౮. తత్థ దేవరాజస్సాతి సక్కస్స. సభా సుధమ్మాతి ఏవంనామకం సన్థాగారం. యత్థాతి యస్సం సభాయం. అచ్ఛతీతి నిసీదతి. దేవసఙ్ఘోతి తావతింసదేవకాయో. సమగ్గోతి సహితో సన్నిపతితో.
౧౧౧౧. పాయాసిస్స అహోసిం మాణవోతి పాయాసిరాజఞ్ఞస్స కిచ్చాకిచ్చకరో దహరతాయ మాణవో, నామేన పన ఉత్తరో నామ అహోసిం. సంవిభాగం అకాసిన్తి అహమేవ అభుఞ్జిత్వా యథాలద్ధం ధనం దానముఖే పరిచ్చజనవసేన సంవిభజనం అకాసిం. అన్నఞ్చ పానఞ్చ పరిచ్చజన్తోతి వచనసేసో. అథ వా దానం విపులం అదాసిం. కథం? సక్కచ్చం. కీదిసం? అన్నఞ్చ పానఞ్చాతి యోజేతబ్బం.
(ఉత్తర) పాయాసివిమానవణ్ణనా నిట్ఠితా.
ఇతి పరమత్థదీపనియా ఖుద్దక-అట్ఠకథాయ విమానవత్థుస్మిం
దసవత్థుపటిమణ్డితస్స ఛట్ఠస్స పాయాసివగ్గస్స
అత్థవణ్ణనా నిట్ఠితా.