౫. గుత్తిలవిమానవణ్ణనా

సత్తతన్తిం సుమధురన్తి గుత్తిలవిమానం. తస్స కా ఉప్పత్తి? భగవతి రాజగహే విహరన్తే ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో హేట్ఠా వుత్తనయేనేవ దేవచారికం చరన్తో తావతింసభవనం గన్త్వా తత్థ పటిపాటియా ఠితేసు ఛత్తింసాయ విమానేసు ఛత్తింస దేవధీతరో పచ్చేకం అచ్ఛరాసహస్సపరివారా మహతిం దిబ్బసమ్పత్తిం అనుభవన్తియో దిస్వా తాహి పుబ్బే కతకమ్మం ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేనా’’తిఆదీహి తీహి గాథాహి పటిపాటియా పుచ్ఛి. తాపి తస్స పుచ్ఛానన్తరం ‘‘వత్థుత్తమదాయికా నారీ’’తిఆదినా బ్యాకరింసు. అథ థేరో తతో మనుస్సలోకం ఆగన్త్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. తం సుత్వా భగవా ‘‘మోగ్గల్లాన, తా దేవతా న కేవలం తయా ఏవ పుచ్ఛితా ఏవం బ్యాకరింసు, అథ ఖో పుబ్బే మయాపి పుచ్ఛితా ఏవమేవ బ్యాకరింసూ’’తి వత్వా థేరేన యాచితో అతీతం అత్తనో గుత్తిలాచరియం కథేసి.

అతీతే బారాణసియం బ్రహ్మదత్తే రజ్జం కారేన్తే బోధిసత్తో గన్ధబ్బకులే నిబ్బత్తిత్వా గన్ధబ్బసిప్పే పరియోదాతసిప్పతాయ తిమ్బరునారదసదిసో సబ్బదిసాసు పాకటో పఞ్ఞాతా ఆచరియో అహోసి నామేన గుత్తిలో నామ. సో అన్ధే జిణ్ణే మాతాపితరో పోసేసి. తస్స సిప్పనిప్ఫత్తిం సుత్వా ఉజ్జేనివాసీ ముసిలో నామ గన్ధబ్బో ఉపగన్త్వా తం వన్దిత్వా ఏకమన్తం ఠితో ‘‘కస్మా ఆగతోసీ’’తి చ వుత్తే ‘‘తుమ్హాకం సన్తికే సిప్పం ఉగ్గణ్హితు’’న్తి ఆహ. గుత్తిలాచరియో తం ఓలోకేత్వా లక్ఖణకుసలతాయ ‘‘అయం పురిసో విసమజ్ఝాసయో కక్ఖళో ఫరుసో అకతఞ్ఞూ భవిస్సతి, న సఙ్గహేతబ్బో’’తి సిప్పుగ్గహణత్థం ఓకాసం నాకాసి. సో తస్స మాతాపితరో పయిరుపాసిత్వా తేహి యాచాపేసి. గుత్తిలాచరియో మాతాపితూహి నిప్పీళియమానో ‘‘గరువచనం అలఙ్ఘనీయ’’న్తి తస్స సిప్పం పట్ఠపేత్వా విగతమచ్ఛరియతాయ కారుణికతాయ చ ఆచరియముట్ఠిం అకత్వా అనవసేసతో సిప్పం సిక్ఖాపేసి.

సోపి మేధావితాయ పుబ్బేకతపరిచయతాయ అకుసీతతాయ చ న చిరస్సేవ పరియోదాతసిప్పో హుత్వా చిన్తేసి ‘‘అయం బారాణసీ జమ్బుదీపే అగ్గనగరం, యంనూనాహం ఇధ సరాజికాయ పరిసాయ సిప్పం దస్సేయ్యం, ఏవాహం ఆచరియతోపి జమ్బుదీపే పాకటో పఞ్ఞాతో భవిస్సామీ’’తి. సో ఆచరియస్స ఆరోచేసి ‘‘అహం రఞ్ఞో పురతో సిప్పం దస్సేతుకామో, రాజానం మం దస్సేథా’’తి. మహాసత్తో ‘‘అయం మమ సన్తికే ఉగ్గహితసిప్పో పతిట్ఠం లభతూ’’తి కరుణాయమానో తం రఞ్ఞో సన్తికం నేత్వా ‘‘మహారాజ ఇమస్స మే అన్తేవాసికస్స వీణాయ పగుణతం పస్సథా’’తి ఆహ. రాజా ‘‘సాధూ’’తి పటిస్సుణిత్వా తస్స వీణావాదనం సుత్వా పరితుట్ఠో తం గన్తుకామం నివారేత్వా ‘‘మమేవ సన్తికే వస, ఆచరియస్స దిన్నకోట్ఠాసతో ఉపడ్ఢం దస్సామీ’’తి ఆహ. ముసిలో ‘‘నాహం ఆచరియతో హాయామి, సమమేవ దేథా’’తి వత్వా రఞ్ఞా ‘‘మా ఏవం భణి, ఆచరియో నామ మహన్తో, ఉపడ్ఢమేవ తుయ్హం దస్సామీ’’తి వుత్తే ‘‘మమ చ ఆచరియస్స చ సిప్పం పస్సథా’’తి వత్వా రాజగేహతో నిక్ఖమిత్వా ‘‘ఇతో సత్తమే దివసే మమ చ గుత్తిలాచరియస్స చ రాజఙ్గణే సిప్పదస్సనం భవిస్సతి, తం పస్సితుకామా పస్సన్తూ’’తి తత్థ తత్థ ఆహిణ్డన్తో ఉగ్ఘోసేసి.

మహాసత్తో తం సుత్వా ‘‘అయం తరుణో థామవా, అహం పన జిణ్ణో దుబ్బలో, యది పన మే పరాజయో భవేయ్య, మతం మే జీవితా సేయ్యం, తస్మా అరఞ్ఞం పవిసిత్వా ఉబ్బన్ధిత్వా మరిస్సామీ’’తి అరఞ్ఞం గతో మరణభయతజ్జితో పటినివత్తి. పున మరితుకామో హుత్వా గన్త్వా పునపి మరణభయేన పటినివత్తి. ఏవం గమనాగమనం కరోన్తస్స తం ఠానం విగతతిణం అహోసి. అథ దేవరాజా మహాసత్తం ఉపసఙ్కమిత్వా దిస్సమానరూపో ఆకాసే ఠత్వా ఏవమాహ ‘‘ఆచరియ, కిం కరోసీ’’తి. మహాసత్తో –

౩౨౭. ‘‘సత్తతన్తిం సుమధురం, రామణేయ్యం అవాచయిం;

సో మం రఙ్గమ్హి అవ్హేతి, సరణం మే హోహి కోసియా’’తి. –

అత్తనో చిత్తదుక్ఖం పవేదేసి.

తస్సత్థో – అహం దేవరాజ ముసిలం నామ అన్తేవాసికం సత్తన్నం తన్తీనం అత్థితాయ ఛజ్జాదిసత్తవిధసరదీపనతో చ సత్తతన్తిం, తం విసయం కత్వా యథారహం ద్వావీసతియా సుతిభేదానం అహాపనతో సుట్ఠు మధురన్తి సుమధురం, యథాధిగతానం సమపఞ్ఞాసాయ ముచ్ఛనానం పరిబ్యత్తతాయ సరస్స చ వీణాయ చ అఞ్ఞమఞ్ఞసంసన్దనేన సుణన్తానం అతివియ మనోరమభావతో రామణేయ్యం, సరగతాదివిభాగతో ఛజ్జాదిచతుబ్బిధం గన్ధబ్బం అహాపేత్వా గన్ధబ్బసిప్పం అవాచయిన్తి వాచేసిం ఉగ్గణ్హాపేసిం సిక్ఖాపేసిం. సో ముసిలో అన్తేవాసీ సమానో మం అత్తనో ఆచరియం రఙ్గమ్హి రఙ్గమణ్డలే అవ్హేతి సారమ్భవసేన అత్తనో విసేసం దస్సేతుం సఙ్ఘట్టియతి, ‘‘ఏహి సిప్పం దస్సేహీ’’తి మం ఆచిక్ఖి, తస్స మే త్వం కోసియ దేవరాజ సరణం అవస్సయో హోహీతి.

తం సుత్వా సక్కో దేవరాజా ‘‘మా భాయి ఆచరియ, అహం తే సరణం పరాయణ’’న్తి దస్సేన్తో –

౩౨౮. ‘‘అహం తే సరణం హోమి, అహమాచరియపూజకో;

న తం జయిస్సతి సిస్సో, సిస్సమాచరియ జేస్ససీ’’తి. –

ఆహ. సక్కస్స కిర దేవరఞ్ఞో పురిమత్తభావే మహాసత్తో ఆచరియో అహోసి. తేనాహ ‘‘అహమాచరియపూజకో’’తి. అహం ఆచరియానం పూజకో, న ముసిలో వియ యుగగ్గాహీ, మాదిసేసు అన్తేవాసికేసు ఠితేసు తాదిసస్స ఆచరియస్స కథం పరాజయో, తస్మా న తం జయిస్సతి సిస్సో, అఞ్ఞదత్థు సిస్సం ముసిలం ఆచరియ త్వమేవ జయిస్ససి, సో పన పరాజితో వినాసం పాపుణిస్సతీతి అధిప్పాయో. ఏవఞ్చ పన వత్వా ‘‘అహం సత్తమే దివసే సాకచ్ఛామణ్డలం ఆగమిస్సామి, తుమ్హే విస్సత్థా వాదేథా’’తి సమస్సాసేత్వా గతో.

సత్తమే పన దివసే రాజా సపరివారో రాజసభాయం నిసీది. గుత్తిలాచరియో చ ముసిలో చ సిప్పదస్సనత్థం సజ్జా హుత్వా ఉపసఙ్కమిత్వా రాజానం వన్దిత్వా అత్తనో అత్తనో లద్ధాసనే నిసీదిత్వా వీణా వాదయింసు. సక్కో ఆగన్త్వా అన్తలిక్ఖే అట్ఠాసి. తం మహాసత్తోవ పస్సతి, ఇతరే పన న పస్సన్తి. పరిసా ద్విన్నమ్పి వాదనే సమచిత్తా అహోసి. సక్కో గుత్తిలం ‘‘ఏకం తన్తిం ఛిన్దా’’తి ఆహ. ఛిన్నాయపి తన్తియా వీణా తథేవ మధురనిగ్ఘోసా అహోసి. ఏవం ‘‘దుతియం, తతియం, చతుత్థం, పఞ్చమం, ఛట్ఠం, సత్తమం ఛిన్దా’’తి ఆహ, తాసు ఛిన్నాసుపి వీణా మధురనిగ్ఘోసావ అహోసి. తం దిస్వా ముసిలో పరాజితభూతరూపో పత్తక్ఖన్ధో అహోసి, పరిసా హట్ఠతుట్ఠా చేలుక్ఖేపే కరోన్తీ గుత్తిలస్స సాధుకారమదాసి. రాజా ముసిలం సభాయ నీహరాపేసి, మహాజనో లేడ్డుదణ్డాదీహి పహరన్తో ముసిలం తత్థేవ జీవితక్ఖయం పాపేసి.

సక్కో దేవానమిన్దో మహాపురిసేన సద్ధిం సమ్మోదనీయం కత్వా దేవలోకమేవ గతో. తం దేవతా ‘‘మహారాజ, కుహిం గతత్థా’’తి పుచ్ఛిత్వా తం పవత్తిం సుత్వా ‘‘మహారాజ, మయం గుత్తిలాచరియం పస్సిస్సామ, సాధు నో తం ఇధానేత్వా దస్సేహీ’’తి ఆహంసు. సక్కో దేవానం వచనం సుత్వా మాతలిం ఆణాపేసి ‘‘గచ్ఛ వేజయన్తరథేన అమ్హాకం గుత్తిలాచరియం ఆనేహి, దేవతా తం దస్సనకామా’’తి, సో తథా అకాసి. సక్కో మహాసత్తేన సద్ధిం సమ్మోదనీయం కత్వా ఏవమాహ ‘‘ఆచరియ, వీణం వాదయ, దేవతా సోతుకామా’’తి. ‘‘మయం సిప్పూపజీవినో, వేతనేన వినా సిప్పం న దస్సేమా’’తి. ‘‘కీదిసం పన వేతనం ఇచ్ఛసీ’’తి. ‘‘నాఞ్ఞేన మే వేతనేన కిచ్చం అత్థి, ఇమాసం పన దేవతానం అత్తనా అత్తనా పుబ్బేకతకుసలకథనమేవ మే వేతనం హోతూ’’తి ఆహ. తా ‘‘సాధూ’’తి సమ్పటిచ్ఛింసు. అథ మహాసత్తో పాటేక్కం తాహి తదా పటిలద్ధసమ్పత్తికిత్తనముఖేన తస్సా హేతుభూతం పురిమత్తభావే కతం సుచరితం ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో వియ పుచ్ఛన్తో ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేనా’’తిఆదిగాథాహి పుచ్ఛి. తాపి ‘‘వత్థుత్తమదాయికా నారీ’’తిఆదినా యథా ఏతరహి థేరస్స, ఏవమేవ తస్స బ్యాకరింసు. తేన వుత్తం ‘‘మోగ్గల్లాన తా దేవతా న కేవలం తయా ఏవ పుచ్ఛితా ఏవం బ్యాకరింసు, అథ ఖో పుబ్బే మయాపి పుచ్ఛితా ఏవమేవ బ్యాకరింసూ’’తి.

తా కిర ఇత్థియో కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధకాలే మనుస్సత్తభావే ఠితా తం తం పుఞ్ఞం అకంసు. తత్థ ఏకా ఇత్థీ వత్థం అదాసి, ఏకా సుమనమాలం, ఏకా గన్ధం, ఏకా ఉళారాని ఫలాని, ఏకా ఉచ్ఛురసం, ఏకా భగవతో చేతియే గన్ధపఞ్చఙ్గులికం అదాసి, ఏకా ఉపోసథం ఉపవసి, ఏకా ఉపకట్ఠాయ వేలాయ నావాయ భుఞ్జన్తస్స భిక్ఖునో ఉదకం అదాసి, ఏకా కోధనానం సస్సుససురానం అక్కోధనా ఉపట్ఠానం అకాసి, ఏకా దాసీ హుత్వా అతన్దితాచారా అహోసి, ఏకో పిణ్డచారికస్స భిక్ఖునో ఖీరభత్తం అదాసి, ఏకా ఫాణితం అదాసి, ఏకా ఉచ్ఛుఖణ్డం అదాసి, ఏకా తిమ్బరుసకం అదాసి, ఏకా కక్కారికం అదాసి, ఏకా ఏళాలుకం అదాసి, ఏకా వల్లిఫలం అదాసి, ఏకా ఫారుసకం అదాసి, ఏకా అఙ్గారకపల్లం అదాసి, ఏకా సాకముట్ఠిం అదాసి, ఏకా పుప్ఫకముట్ఠిం అదాసి, ఏకా మూలకలాపం అదాసి, ఏకా నిమ్బముట్ఠిం అదాసి, ఏకా కఞ్జికం అదాసి, ఏకా తిలపిఞ్ఞాకం అదాసి, ఏకా కాయబన్ధనం అదాసి, ఏకా అంసబద్ధకం అదాసి, ఏకా ఆయోగపట్టం అదాసి, ఏకా విధూపనం, ఏకా తాలవణ్టం, ఏకా మోరహత్థం, ఏకా ఛత్తం, ఏకా ఉపాహనం, ఏకా పూవం, ఏకా మోదకం, ఏకా సక్ఖలికం అదాసి. తా ఏకేకా అచ్ఛరాసహస్సపరివారా పహతియా దేవిద్ధియా విరాజమానా తావతింసభవనే సక్కస్స దేవరాజస్స పరిచారికా హుత్వా నిబ్బత్తా గుత్తిలాచరియేన పుచ్ఛితా ‘‘వత్థుత్తమదాయికా నారీ’’తిఆదినా అత్తనా అత్తనా కతకుసలం పటిపాటియా బ్యాకరింసు.

౩౨౯. ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేన, యా త్వం తిట్ఠసి దేవతే;

ఓభాసేన్తీ దిసా సబ్బా, ఓసధీ వియ తారకా.

౩౩౦. ‘‘కేన తేతాదిసో వణ్ణో, కేన తే ఇధ మిజ్ఝతి;

ఉప్పజ్జన్తి చ తే భోగా, యే కేచి మనసో పియా.

౩౩౧. ‘‘పుచ్ఛామి తం దేవి మహానుభావే, మనుస్సభూతా కిమకాసి పుఞ్ఞం;

కేనాసి ఏవం జలితానుభావా, వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.

౩౩౨. ‘‘సా దేవతా అత్తమనా, మోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితా;

పఞ్హం పుట్ఠా వియాకాసి, యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం’’.

౩౩౩. ‘‘వత్థుత్తమదాయికా నారీ, పవరా హోతి నరేసు నారీసు;

ఏవం పియరూపదాయికా మనాపం, దిబ్బం సా లభతే ఉపేచ్చ ఠానం.

౩౩౪. ‘‘తస్సా మే పస్స విమానం, అచ్ఛరా కామవణ్ణినీహమస్మి;

అచ్ఛరాసహస్సస్సాహం, పవరా పస్స పుఞ్ఞానం విపాకం.

౩౩౫. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో, తేన మే ఇధ మిజ్ఝతి;

ఉప్పజ్జన్తి చ మే భోగా, యే కేచి మనసో పియా.

౩౩౬. ‘‘అక్ఖామి తే భిక్ఖు మహానుభావ, మనుస్సభూతా యమకాసి పుఞ్ఞం;

తేనమ్హి ఏవం జలితానుభావా, వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.

(యథా చ ఏత్థ, ఏవం ఉపరి సబ్బవిమానేసు విత్థారేతబ్బం.)

౩౪౧. ‘‘పుప్ఫుత్తమదాయికా నారీ, పవరా హోతి నరేసు నారీసు…పే….

౩౪౯. ‘‘గన్ధుత్తమదాయికా నారీ, పవరా హోతి నరేసు నారీసు…పే….

౩౫౭. ‘‘ఫలుత్తమదాయికా నారీ…పే….

౩౬౫. ‘‘రసుత్తమదాయికా నారీ…పే….

౩౭౩. ‘‘గన్ధపఞ్చఙ్గులికం అహమదాసిం,కస్సపస్స భగవతో థూపమ్హి…పే….

౩౮౧. ‘‘భిక్ఖూ చ అహం భిక్ఖునియో చ, అద్దసాసిం పన్థపటిపన్నే;

తేసాహం ధమ్మం సుత్వాన, ఏకూపోసథం ఉపవసిస్సం.

౩౮౨. ‘‘తస్సా మే పస్స విమానం…పే….

౩౮౯. ‘‘ఉదకే ఠితా ఉదకమదాసిం, భిక్ఖునో చిత్తేన విప్పసన్నేన…పే….

౩౯౭. ‘‘సస్సుఞ్చాహం ససురఞ్చ, చణ్డికే కోధనే చ ఫరుసే చ;

అనుసూయికా ఉపట్ఠాసిం, అప్పమత్తా సకేన సీలేన…పే….

౪౦౫. ‘‘పరకమ్మకరీ ఆసిం, అత్థేనాతన్దితా దాసీ;

అక్కోధనానతిమానినీ, సంవిభాగినీ కకస్స భాగస్స…పే….

౪౧౩. ‘‘ఖీరోదనం అహమదాసిం, భిక్ఖునో పిణ్డాయ చరన్తస్స;

ఏవం కరిత్వా కమ్మం, సుగతిం ఉపపజ్జ మోదామి…పే….

౪౨౧. ‘‘ఫాణితం అహమదాసిం…పే….

౪౨౯. ‘‘ఉచ్ఛుఖణ్డికం అహమదాసిం…పే….

౪౩౭. ‘‘తిమ్బరుసకం అహమదాసిం…పే….

౪౪౫. ‘‘కక్కారికం అహమదాసిం…పే….

౪౫౩. ‘‘ఏళాలుకం అహమదాసిం…పే….

౪౬౧. ‘‘వల్లిఫలం అహమదాసిం…పే….

౪౬౯. ‘‘ఫారుసకం అహమదాసిం…పే….

౪౭౭. ‘‘హత్థప్పతాపకం అహమదాసిం…పే….

౪౮౫. ‘‘సాకముట్ఠిం అహమదాసిం…పే….

౪౯౩. ‘‘పుప్ఫకముట్ఠిం అహమదాసిం…పే….

౫౦౧. ‘‘మూలకం అహమదాసిం…పే….

౫౦౯. ‘‘నిమ్బముట్ఠిం అహమదాసిం…పే….

౫౧౭. ‘‘అమ్బకఞ్జికం అహమదాసిం…పే….

౫౨౫. ‘‘దోణినిమ్మజ్జనిం అహమదాసిం…పే….

౫౩౩. ‘‘కాయబన్ధనం అహమదాసిం…పే….

౫౪౧. ‘‘అంసబద్ధకం అహమదాసిం…పే….

౫౪౯. ‘‘ఆయోగపట్టం అహమదాసిం…పే….

౫౫౭. ‘‘విధూపనం అహమదాసిం…పే….

౫౬౫. ‘‘తాలవణ్టం అహమదాసిం…పే….

౫౭౩. ‘‘మోరహత్థం అహమదాసిం…పే….

౫౮౧. ‘‘ఛత్తం అహమదాసిం…పే….

౫౮౯. ‘‘ఉపాహనం అహమదాసిం…పే….

౫౯౭. ‘‘పూవం అహమదాసిం…పే….

౬౦౫. ‘‘మోదకం అహమదాసిం…పే….

౬౧౩. ‘‘సక్ఖలికం అహమదాసిం, భిక్ఖునో పిణ్డాయ చరన్తస్స…పే….

౬౧౪. ‘‘తస్సా మే పస్స విమానం, అచ్ఛరా కామవణ్ణినీహమస్మిం;

అచ్ఛరాసహస్సస్సాహం, పవరా పస్స పుఞ్ఞానం విపాకం.

౬౧౫. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే… వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.

ఏవం మహాసత్తో తాహి దేవతాహి కతసుచరితే బ్యాకతే తుట్ఠమానసో సమ్మోదనం కరోన్తో అత్తనో చ సుచరితచరణే యుత్తపయుత్తతం వివట్టజ్ఝాసయతఞ్చ పవేదేన్తో ఆహ –

౬౧౭. ‘‘స్వాగతం వత మే అజ్జ, సుప్పభాతం సుహుట్ఠితం;

యం అద్దసామి దేవతాయో, అచ్ఛరా కామవణ్ణినియో.

౬౧౮. ‘‘ఇమాసాహం ధమ్మం సుత్వా, కాహామి కుసలం బహుం;

దానేన సమచరియాయ, సఞ్ఞమేన దమేన చ;

స్వాహం తత్థ గమిస్సామి, యత్థ గన్త్వా న సోచరే’’తి.

౩౩౩. తత్థ వత్థుత్తమదాయికాతి వత్థానం ఉత్తమం సేట్ఠం, వత్థేసు వా బహూసు ఉచ్చినిత్వా గహితం ఉక్కంసగతం పవరం కోటిభూతం వత్థం వత్థుత్తమం, తస్స దాయికా. ‘‘పుప్ఫుత్తమదాయికా’’తిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. పియరూపదాయికాతి పియసభావస్స పియజాతికస్స చ వత్థునో దాయికా. మనాపన్తి మనవడ్ఢనకం. దిబ్బన్తి దివి భవత్తా దిబ్బం. ఉపేచ్చాతి ఉపగన్త్వా చేతేత్వా, ‘‘ఏదిసం లభేయ్య’’న్తి పకప్పేత్వాతి అత్థో. ఠానన్తి విమానాదికం ఠానం, ఇస్సరియం వా. ‘‘మనాపా’’తిపి పాఠో, అఞ్ఞేసం మనవడ్ఢనకా హుత్వాతి అత్థో.

౩౩౪. పస్స పుఞ్ఞానం విపాకన్తి వత్థుత్తమదానస్స నామ ఇదమీదిసం ఫలం పస్సాతి అత్తనా లద్ధసమ్పత్తిం సమ్భావేన్తీ వదతి.

౩౪౧. పుప్ఫుత్తమదాయికాతి రతనత్తయపూజావసేన పుప్ఫుత్తమదాయికా, తథా గన్ధుత్తమదాయికాతి దట్ఠబ్బా. తత్థ పుప్ఫుత్తమం సుమనపుప్ఫాది, గన్ధుత్తమం చన్దనగన్ధాది, ఫలుత్తమం పనసఫలాది, రసుత్తమం గోరససప్పిఆది వేదితబ్బం.

౩౭౩. గన్ధపఞ్చఙ్గులికన్తి గన్ధేన పఞ్చఙ్గులికదానం. కస్సపస్స భగవతో థూపమ్హీతి కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధస్స యోజనికే కనకథూపే.

౩౮౧. పన్థపటిపన్నేతి మగ్గం గచ్ఛన్తే. ఏకూపోసథన్తి ఏకదివసం ఉపోసథవాసం.

౩౮౯. ఉదకమదాసిన్తి ముఖవిక్ఖాలనత్థం పివనత్థఞ్చ ఉదకం పానీయం అదాసిం.

౩౯౭. చణ్డికేతి చణ్డే. అనుసూయికాతి ఉసూయా రహితా.

౪౦౫. పరకమ్మకరీతి పరేసం వేయ్యావచ్చకారినీ. అత్థేనాతి అత్థకిచ్చేన. సంవిభాగినీ సకస్స భాగస్సాతి అత్థికానం అత్తనా పటిలద్ధభాగస్స సంవిభజనసీలా.

౪౧౩. ఖీరోదనన్తి ఖీరసమ్మిస్సం ఓదనం, ఖీరేన సద్ధిం ఓదనం వా.

౪౩౭. తిమ్బరుసకన్తి తిణ్డుకఫలం. తిపుససదిసా ఏకా వల్లిజాతి తిమ్బరుసం, తస్స ఫలం తిమ్బరుసకన్తి వదన్తి.

౪౪౫. కక్కారికన్తి ఖుద్దకేళాలుకం, తిపుసన్తి చ వదన్తి.

౪౭౭. హత్థప్పతాపకన్తి మన్దాముఖిం.

౫౧౭. అమ్బకఞ్జికన్తి అమ్బిలకఞ్జికం.

౫౨౫. దోణినిమ్మజ్జనిన్తి సతేలం తిలపిఞ్ఞాకం.

౫౫౭. విధూపనన్తి చతురస్సబీజనిం.

౫౬౫. తాలవణ్టన్తి తాలపత్తేహి కతమణ్డలబీజనిం.

౫౭౩. మోరహత్థన్తి మయూరపిఞ్ఛే హి కతం మకసబీజనిం.

౬౧౭. స్వాగతం వత మేతి మయ్హం ఇధాగమనం సోభనం వత అహో సున్దరం. అజ్జ సుప్పభాతం సుహుట్ఠితన్తి అజ్జ మయ్హం రత్తియా సుట్ఠు పభాతం సమ్మదేవ విభాయనం జాతం, సయనతో ఉట్ఠానమ్పి సుహుట్ఠితం సుట్ఠు ఉట్ఠితం. కిం కారణాతి ఆహ ‘‘యం అద్దసామి దేవతాయో’’తిఆది.

౬౧౮. ధమ్మం సుత్వాతి కమ్మఫలస్స పచ్చక్ఖకరణవసేన తుమ్హేహి కతం కుసలం ధమ్మం సుత్వా. కాహామీతి కరిస్సామి. సమచరియాయాతి కాయసమాచారికస్స సుచరితస్స చరణేన. సఞ్ఞమేనాతి సీలసంవరేన. దమేనాతి మనచ్ఛట్ఠానం ఇన్ద్రియానం దమేన. ఇదాని తస్స కుసలస్స అత్తనో లోకస్స చ వివట్టూపనిస్సయతం దస్సేతుం ‘‘స్వాహం తత్థ గమిస్సామి, యత్థ గన్త్వా న సోచరే’’తి వుత్తం.

ఏవమయం యదిపి వత్థుత్తమదాయికావిమానాదివసేన ఛత్తింసవిమానసఙ్గహా దేసనా ఆయస్మతో మహామోగ్గల్లానస్స వియ గుత్తిలాచరియస్సాపి విభావనవసేన పవత్తాతి ‘‘గుత్తిలవిమాన’’న్త్వేవ సఙ్గహం ఆరుళ్హా, విమానాని పన ఇత్థిపటిబద్ధానీతి ఇత్థివిమానేయేవ సఙ్గహితాని. తా పన ఇత్థియో కస్సపస్స దసబలస్స కాలే యథావుత్తధమ్మచరణే అపరాపరుప్పన్నచేతనావసేన దుతియత్తభావతో పట్ఠాయ ఏకం బుద్ధన్తరం దేవలోకే ఏవ సంసరన్తియో అమ్హాకమ్పి భగవతో కాలే తావతింసభవనేయేవ నిబ్బత్తా, ఆయస్మతా మహామోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితా కమ్మసరిక్ఖతాయ గుత్తిలాచరియేన పుచ్ఛితకాలే వియ బ్యాకరింసూతి దట్ఠబ్బా.

గుత్తిలవిమానవణ్ణనా నిట్ఠితా.