౨. లఖుమావిమానవణ్ణనా

అభిక్కన్తేన వణ్ణేనాతి లఖుమావిమానం. తస్స కా ఉప్పత్తి? భగవతి బారాణసియం విహరన్తే కేవట్టద్వారం నామ బారాణసినగరస్స ఏకం ద్వారం, తస్స అవిదూరే నివిట్ఠగామోపి ‘‘కేవట్టద్వార’’న్త్వేవ పఞ్ఞాయిత్థ. తత్థ లఖుమా నామ ఏకా ఇత్థీ సద్ధా పసన్నా బుద్ధిసమ్పన్నా తేన ద్వారేన పవిసన్తే భిక్ఖూ దిస్వా వన్దిత్వా అత్తనో గేహం నేత్వా కటచ్ఛుభిక్ఖం దత్వా తేనేవ పరిచయేన సద్ధాయ వడ్ఢమానాయ ఆసనసాలం కారేత్వా తత్థ పవిట్ఠానం భిక్ఖూనం ఆసనం ఉపనేతి, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠపేతి. యఞ్చ ఓదనకుమ్మాసడాకాది అత్తనో గేహే విజ్జతి, తం భిక్ఖూనం దేతి. సా భిక్ఖూనం సన్తికే ధమ్మం సుత్వా సరణేసు చ సీలేసు చ పతిట్ఠాయ సమాహితా హుత్వా విపస్సనాకమ్మట్ఠానం ఉగ్గహేత్వా విపస్సనం ఉస్సుక్కాపేన్తీ ఉపనిస్సయసమ్పన్నతాయ న చిరస్సేవ సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహి. సా అపరభాగే కాలం కత్వా తావతింసభవనే మహతి విమానే నిబ్బత్తి, అచ్ఛరాసహస్సఞ్చస్సా పరివారో అహోసి. సా తత్థ దిబ్బసమ్పత్తిం అనుభవన్తీ పమోదమానా విచరతి. తం ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో దేవచారికం చరన్తో ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేనా’’తిఆదిగాథాహి పుచ్ఛీతి సబ్బం వుత్తనయమేవ. తేన వుత్తం –

౧౭౩. ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేన, యా త్వం తిట్ఠసి దేవతే;

ఓభాసేన్తీ దిసా సబ్బా, ఓసధీ వియ తారకా.

౧౭౪. ‘‘కేన తేతాదిసో వణ్ణో, కేన తే ఇధ మిజ్ఝతి;

ఉప్పజ్జన్తి చ తే భోగా, యే కేచి మనసో పియా.

౧౭౫. ‘‘పుచ్ఛామి తం దేవి మహానుభావే, మనుస్సభూతా కిమకాసి పుఞ్ఞం;

కేనాసి ఏవం జలితానుభావా, వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.

౧౭౬. ‘‘సా దేవతా అత్తమనా, మోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితా;

పఞ్హం పుట్ఠా వియాకాసి, యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం’’.

౧౭౭. ‘‘కేవట్టద్వారా నిక్ఖమ్మ, అహు మయ్హం నివేసనం;

తత్థ సఞ్చరమానానం, సావకానం మహేసినం.

౧౭౮. ‘‘ఓదనం కుమ్మాసం డాకం, లోణసోవీరకఞ్చహం;

అదాసిం ఉజుభూతేసు, విప్పసన్నేన చేతసా.

౧౭౯. ‘‘చాతుద్దసిం పఞ్చదసిం, యా చ పక్ఖస్స అట్ఠమీ;

పాటిహారియపక్ఖఞ్చ, అట్ఠఙ్గసుసమాగతం.

౧౮౦. ‘‘ఉపోసథం ఉపవసిస్సం, సదా సీలేసు సంవుతా;

సఞ్ఞమా సంవిభాగా చ, విమానం ఆవసామహం.

౧౮౧. ‘‘పాణాతిపాతా విరతా, ముసావాదా చ సఞ్ఞతా;

థేయ్యా చ అతిచారా చ, మజ్జపానా చ ఆరకా.

౧౮౨. ‘‘పఞ్చసిక్ఖాపదే రతా, అరియసచ్చాన కోవిదా;

ఉపాసికా చక్ఖుమతో, గోతమస్స యసస్సినో.

౧౮౩. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే… వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.

మమ చ, భన్తే, వచనేన భగవతో పాదే సిరసా వన్దేయ్యాసి ‘‘లఖుమా నామ, భన్తే, ఉపాసికా భగవతో పాదే సిరసా వన్దతీ’’తి. అనచ్ఛరియం ఖో పనేతం, భన్తే, యం మం భగవా అఞ్ఞతరస్మిం సామఞ్ఞఫలే బ్యాకరేయ్య. తం భగవా సకదాగామిఫలే బ్యాకాసీతి.

౧౭౭. తత్థ కేవట్టద్వారా నిక్ఖమ్మాతి కేవట్టద్వారతో నిక్ఖమనట్ఠానే.

౧౭౮. డాకన్తి తణ్డులేయ్యకాదిసాకబ్యఞ్జనం. లోణసోవీరకన్తి ధఞ్ఞరసాదీహి బహూహి సమ్భారేహి సమ్పాదేతబ్బం ఏకం పానకం. ‘‘ఆచామకఞ్జికలోణూదక’’న్తిపి వదన్తి.

పుచ్ఛావిస్సజ్జనావసానే సా థేరస్స ధమ్మదేసనాయ సకదాగామిఫలం పాపుణి. సేసం ఉత్తరావిధానే వుత్తనయానుసారేన ఏవ వేదితబ్బం.

లఖుమావిమానవణ్ణనా నిట్ఠితా.