౧. సీసూపచాలాథేరీగాథావణ్ణనా

అట్ఠకనిపాతే భిక్ఖునీ సీలసమ్పన్నాతిఆదికా సీసూపచాలాయ థేరియా గాథా. ఇమిస్సాపి వత్థు చాలాయ థేరియా వత్థుమ్హి వుత్తనయమేవ. అయమ్పి హి ఆయస్మతో ధమ్మసేనాపతిస్స పబ్బజితభావం సుత్వా సయమ్పి ఉస్సాహజాతా పబ్బజిత్వా కతపుబ్బకిచ్చా విపస్సనం పట్ఠపేత్వా, ఘటేన్తీ వాయమన్తీ నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. అరహత్తం పత్వా ఫలసమాపత్తిసుఖేన విహరన్తీ ఏకదివసం అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా కతకిచ్చాతి సోమనస్సజాతా ఉదానవసేన –

౧౯౬. ‘‘భిక్ఖునీ సీలసమ్పన్నా, ఇన్ద్రియేసు సుసంవుతా;

అధిగచ్ఛే పదం సన్తం, అసేచనకమోజవ’’న్తి. – గాథమాహ;

తత్థ సీలసమ్పన్నాతి పరిసుద్ధేన భిక్ఖునిసీలేన సమన్నాగతా పరిపుణ్ణా. ఇన్ద్రియేసు సుసంవుతాతి మనచ్ఛట్ఠేసు ఇన్ద్రియేసు సుట్ఠు సంవుతా, రూపాదిఆరమ్మణే ఇట్ఠే రాగం, అనిట్ఠే దోసం, అసమపేక్ఖనే మోహఞ్చ పహాయ సుట్ఠు పిహితిన్ద్రియా. అసేచనకమోజవన్తి కేనచి అనాసిత్తకం ఓజవన్తం సభావమధురం సబ్బస్సాపి కిలేసరోగస్స వూపసమనోసధభూతం అరియమగ్గం, నిబ్బానమేవ వా. అరియమగ్గమ్పి హి నిబ్బానత్థికేహి పటిపజ్జితబ్బతో కిలేసపరిళాహాభావతో చ పదం సన్తన్తి వత్తుం వట్టతి.

౧౯౭. ‘‘తావతింసా చ యామా చ, తుసితా చాపి దేవతా;

నిమ్మానరతినో దేవా, యే దేవా వసవత్తినో;

తత్థ చిత్తం పణీధేహి, యత్థ తే వుసితం పురే’’తి. –

అయం గాథా కామసగ్గేసు నికన్తిం ఉప్పాదేహీతి తత్థ ఉయ్యోజనవసేన థేరిం సమాపత్తియా చావేతుకామేన మారేన వుత్తా.

తత్థ సహపుఞ్ఞకారినో తేత్తింస జనా యత్థ ఉపపన్నా, తం ఠానం తావతింసన్తి. తత్థ నిబ్బత్తా సబ్బేపి దేవపుత్తా తావతింసా. కేచి పన ‘‘తావతింసాతి తేసం దేవానం నామమేవా’’తి వదన్తి. ద్వీహి దేవలోకేహి విసిట్ఠం దిబ్బం సుఖం యాతా ఉపయాతా సమ్పన్నాతి యామా. దిబ్బాయ సమ్పత్తియా తుట్ఠా పహట్ఠాతి తుసితా. పకతిపటియత్తారమ్మణతో అతిరేకేన రమితుకామతాకాలే యథారుచితే భోగే నిమ్మినిత్వా రమన్తీతి నిమ్మానరతినో. చిత్తరుచిం ఞత్వా పరేహి నిమ్మితేసు భోగేసు వసం వత్తేన్తీతి వసవత్తినో. తత్థ చిత్తం పణీధేహీతి తస్మిం తావతింసాదికే దేవనికాయే తవ చిత్తం ఠపేహి, ఉపపజ్జనాయ నికన్తిం కరోహి. చాతుమహారాజికానం భోగా ఇతరేహి నిహీనాతి అధిప్పాయేన తావతింసాదయోవ వుత్తా. యత్థ తే వుసితం పురేతి యేసు దేవనికాయేసు తయా పుబ్బే వుత్థం. అయం కిర పుబ్బే దేవేసు ఉప్పజ్జన్తీ, తావతింసతో పట్ఠాయ పఞ్చకామసగ్గే సోధేత్వా పున హేట్ఠతో ఓతరన్తీ, తుసితేసు ఠత్వా తతో చవిత్వా ఇదాని మనుస్సేసు నిబ్బత్తా.

తం సుత్వా థేరీ – ‘‘తిట్ఠతు, మార, తయా వుత్తకామలోకో. అఞ్ఞోపి సబ్బో లోకో రాగగ్గిఆదీహి ఆదిత్తో సమ్పజ్జలితో. న తత్థ విఞ్ఞూనం చిత్తం రమతీ’’తి కామతో చ లోకతో చ అత్తనో వినివత్తితమానసతం దస్సేత్వా మారం తజ్జేన్తీ –

౧౯౮. యామా చ‘‘తావతింసా చ యామా చ, తుసితా చాపి దేవతా;

నిమ్మానరతినో దేవా, యే దేవా వసవత్తినో.

౧౯౯. ‘‘కాలం కాలం భవా భవం, సక్కాయస్మిం పురక్ఖతా;

అవీతివత్తా సక్కాయం, జాతిమరణసారినో.

౨౦౦. ‘‘సబ్బో ఆదీపితో లోకో, సబ్బో లోకో పదీపితో;

సబ్బో పజ్జలితో లోకో, సబ్బో లోకో పకమ్పితో.

౨౦౧. ‘‘అకమ్పియం అతులియం, అపుథుజ్జనసేవితం;

బుద్ధో ధమ్మమదేసేసి, తత్థ మే నిరతో మనో.

౨౦౨. ‘‘తస్సాహం వచనం సుత్వా, విహరిం సాసనే రతా;

తిస్సో విజ్జా అనుప్పత్తా, కతం బుద్ధస్స సాసనం.

౨౦౩. ‘‘సబ్బత్థ విహతా నన్దీ, తమోక్ఖన్ధో పదాలితో;

ఏవం జానాహి పాపిమ, నిహతో త్వమసి అన్తకా’’తి. –

ఇమా గాథా అభాసి.

తత్థ కాలం కాలన్తి తం తం కాలం. భవా భవన్తి భవతో భవం. సక్కాయస్మిన్తి ఖన్ధపఞ్చకే. పురక్ఖతాతి పురక్ఖారకారినో. ఇదం వుత్తం హోతి – మార, తయా వుత్తా తావతింసాదయో దేవా భవతో భవం ఉపగచ్ఛన్తా అనిచ్చతాదిఅనేకాదీనవాకులే సక్కాయే పతిట్ఠితా, తస్మా తస్మిం భవే ఉప్పత్తికాలే, వేమజ్ఝకాలే, పరియోసానకాలేతి తస్మిం తస్మిం కాలే సక్కాయమేవ పురక్ఖత్వా ఠితా. తతో ఏవ అవీతివత్తా సక్కాయం నిస్సరణాభిముఖా అహుత్వా సక్కాయతీరమేవ అనుపరిధావన్తా జాతిమరణసారినో రాగాదీహి అనుగతత్తా పునప్పునం జాతిమరణమేవ అనుస్సరన్తి, తతో న విముచ్చన్తీతి.

సబ్బో ఆదీపితో లోకోతి, మార, న కేవలం తయా వుత్తకామలోకోయేవ ధాతుత్తయసఞ్ఞితో, సబ్బోపి లోకో రాగగ్గిఆదీహి ఏకాదసహి ఆదిత్తో. తేహియేవ పునప్పునం ఆదీపితతాయ పదీపితో. నిరన్తరం ఏకజాలీభూతతాయ పజ్జలితో. తణ్హాయ సబ్బకిలేసేహి చ ఇతో చితో చ కమ్పితతాయ చలితతాయ పకమ్పితో.

ఏవం ఆదిత్తే పజ్జలితే పకమ్పితే చ లోకే కేనచిపి కమ్పేతుం చాలేతుం అసక్కుణేయ్యతాయ అకమ్పియం, గుణతో ‘‘ఏత్తకో’’తి తులేతుం అసక్కుణేయ్యతాయ అత్తనా సదిసస్స అభావతో చ అతులియం. బుద్ధాదీహి అరియేహి ఏవ గోచరభావనాభిగమతో సేవితత్తా అపుథుజ్జనసేవితం. బుద్ధో భగవా మగ్గఫలనిబ్బానప్పభేదం నవవిధం లోకుత్తరధమ్మం మహాకరుణాయ సఞ్చోదితమానసో అదేసేసి సదేవకస్స లోకస్స కథేసి పవేదేసి. తత్థ తస్మిం అరియధమ్మే మయ్హం మనో నిరతో అభిరతో, న తతో వినివత్తతీతి అత్థో. సేసం హేట్ఠా వుత్తనయమేవ.

సీసూపచాలాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

అట్ఠకనిపాతవణ్ణనా నిట్ఠితా.