౯. భద్దాకుణ్డలకేసాథేరీగాథావణ్ణనా
లూనకేసీతిఆదికా భద్దాయ కుణ్డలకేసాయ థేరియా గాథా. అయమ్పి పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే హంసవతీనగరే కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్వా ఏకదివసం సత్థు సన్తికే ధమ్మం సుణన్తీ సత్థారం ఏకం భిక్ఖునిం ఖిప్పాభిఞ్ఞానం అగ్గట్ఠానే ఠపేన్తం దిస్వా, అధికారకమ్మం కత్వా తం ఠానన్తరం పత్థేత్వా యావజీవం పుఞ్ఞాని కత్వా కప్పసతసహస్సం దేవమనుస్సేసు సంసరిత్వా కస్సపబుద్ధకాలే కికిస్స కాసిరఞ్ఞో గేహే సత్తన్నం భగినీనం అబ్భన్తరా హుత్వా, వీసతి వస్ససహస్సాని దస సీలాని సమాదాయ కోమారిబ్రహ్మచరియం చరన్తీ సఙ్ఘస్స వసనపరివేణం కారేత్వా, ఏకం బుద్ధన్తరం సుగతీసుయేవ సంసరిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే రాజగహే సేట్ఠికులే నిబ్బత్తి. భద్దాతిస్సా నామం అహోసి. సా మహతా పరివారేన వడ్ఢమానా వయప్పత్తా, తస్మింయేవ నగరే పురోహితస్స పుత్తం సత్తుకం నామ చోరం సహోడ్ఢం గహేత్వా రాజాణాయ నగరగుత్తికేన మారేతుం ఆఘాతనం నియ్యమానం, సీహపఞ్జరేన ఓలోకేన్తీ దిస్వా పటిబద్ధచిత్తా హుత్వా సచే తం లభామి, జీవిస్సామి; నో చే, మరిస్సామీతి సయనే అధోముఖీ నిపజ్జి.
అథస్సా పితా తం పవత్తిం సుత్వా ఏకధీతుతాయ బలవసినేహో సహస్సలఞ్జం దత్వా ఉపాయేనేవ చోరం విస్సజ్జాపేత్వా గన్ధోదకేన న్హాపేత్వా సబ్బాభరణపటిమణ్డితం కారేత్వా పాసాదం పేసేసి. భద్దాపి పరిపుణ్ణమనోరథా అతిరేకాలఙ్కారేన అలఙ్కరిత్వా తం పరిచరతి. సత్తుకో కతిపాహం వీతినామేత్వా తస్సా ఆభరణేసు ఉప్పన్నలోభో భద్దే, అహం నగరగుత్తికేన గహితమత్తోవ చోరపపాతే అధివత్థాయ దేవతాయ ‘‘సచాహం జీవితం లభామి, తుయ్హం బలికమ్మం ఉపసంహరిస్సామీ’’తి పత్థనం ఆయాచిం, తస్మా బలికమ్మం సజ్జాపేహీతి. సా ‘‘తస్స మనం పూరేస్సామీ’’తి బలికమ్మం సజ్జాపేత్వా సబ్బాభరణవిభూసితా సామికేన సద్ధిం ఏకం యానం అభిరుయ్హ ‘‘దేవతాయ బలికమ్మం కరిస్సామీ’’తి చోరపపాతం అభిరుహితుం ఆరద్ధా.
సత్తుకో చిన్తేసి – ‘‘సబ్బేసు అభిరుహన్తేసు ఇమిస్సా ఆభరణం గహేతుం న సక్కా’’తి పరివారజనం తత్థేవ ఠపేత్వా తమేవ బలిభాజనం గాహాపేత్వా పబ్బతం అభిరుహన్తో తాయ సద్ధిం పియకథం న కథేసి. సా ఇఙ్గితేనేవ తస్సాధిప్పాయం అఞ్ఞాసి. సత్తుకో, ‘‘భద్దే, తవ ఉత్తరసాటకం ఓముఞ్చిత్వా కాయారూళ్హపసాధనం భణ్డికం కరోహీ’’తి. సా, ‘‘సామి, మయ్హం కో అపరాధో’’తి? ‘‘కిం ను మం, బాలే,‘బలికమ్మత్థం ఆగతో’తి సఞ్ఞం కరోసి? బలికమ్మాపదేసేన పన తవ ఆభరణం గహేతుం ఆగతో’’తి. ‘‘కస్స పన, అయ్య, పసాధనం, కస్స అహ’’న్తి? ‘‘నాహం ఏతం విభాగం జానామీ’’తి. ‘‘హోతు, అయ్య, ఏకం పన మే అధిప్పాయం పూరేహి, అలఙ్కతనియామేన చ ఆలిఙ్గితుం దేహీ’’తి. సో ‘‘సాధూ’’తి సమ్పటిచ్ఛి. సా తేన సమ్పటిచ్ఛితభావం ఞత్వా పురతో ఆలిఙ్గిత్వా పచ్ఛతో ఆలిఙ్గన్తీ వియ పబ్బతపపాతే పాతేసి. సో పతిత్వా చుణ్ణవిచుణ్ణం అహోసి. తాయ కతం అచ్ఛరియం దిస్వా పబ్బతే అధివత్థా దేవతా కోసల్లం విభావేన్తీ ఇమా గాథా అభాసి –
‘‘న హి సబ్బేసు ఠానేసు, పురిసో హోతి పణ్డితో;
ఇత్థీపి పణ్డితా హోతి, తత్థ తత్థ విచక్ఖణా.
‘‘న హి సబ్బేసు ఠానేసు, పురిసో హోతి పణ్డితో;
ఇత్థీపి పణ్డితా హోతి, లహుం అత్థవిచిన్తికా’’తి. (అప. థేరీ. ౨.౩.౩౧-౩౨);
తతో భద్దా చిన్తేసి – ‘‘న సక్కా మయా ఇమినా నియామేన గేహం గన్తుం, ఇతోవ గన్త్వా ఏకం పబ్బజ్జం పబ్బజిస్సామీ’’తి నిగణ్ఠారామం గన్త్వా నిగణ్ఠే పబ్బజ్జం యాచి. అథ నం తే ఆహంసు – ‘‘కేన నియామేన పబ్బజ్జా హోతూ’’తి? ‘‘యం తుమ్హాకం పబ్బజ్జాయ ఉత్తమం, తదేవ కరోథా’’తి. తే ‘‘సాధూ’’తి తస్సా తాలట్ఠినా కేసే లుఞ్చిత్వా పబ్బాజేసుం. పున కేసా వడ్ఢన్తా కుణ్డలావట్టా హుత్వా వడ్ఢేసుం. తతో పట్ఠాయ సా కుణ్డలకేసాతి నామ జాతా. సా తత్థ ఉగ్గహేతబ్బం సమయం వాదమగ్గఞ్చ ఉగ్గహేత్వా ‘‘ఏత్తకం నామ ఇమే జానన్తి, ఇతో ఉత్తరి విసేసో నత్థీ’’తి ఞత్వా తతో అపక్కమిత్వా యత్థ యత్థ పణ్డితా అత్థి, తత్థ తత్థ గన్త్వా తేసం జాననసిప్పం ఉగ్గహేత్వా అత్తనా సద్ధిం కథేతుం సమత్థం అదిస్వా యం యం గామం వా నిగమం వా పవిసతి, తస్స ద్వారే వాలుకారాసిం కత్వా తత్థ జమ్బుసాఖం ఠపేత్వా ‘‘యో మమ వాదం ఆరోపేతుం సక్కోతి, సో ఇమం సాఖం మద్దతూ’’తి సమీపే ఠితదారకానం సఞ్ఞం దత్వా వసనట్ఠానం గచ్ఛతి. సత్తాహమ్పి జమ్బుసాఖాయ తథేవ ఠితాయ తం గహేత్వా పక్కమతి.
తేన చ సమయేన అమ్హాకం భగవా లోకే ఉప్పజ్జిత్వా పవత్తితవరధమ్మచక్కో అనుపుబ్బేన సావత్థిం ఉపనిస్సాయ జేతవనే విహరతి. కుణ్డలకేసాపి వుత్తనయేన గామనిగమరాజధానీసు విచరన్తీ సావత్థిం పత్వా నగరద్వారే వాలుకారాసిమ్హి జమ్బుసాఖం ఠపేత్వా దారకానం సఞ్ఞం దత్వా సావత్థిం పావిసి.
అథాయస్మా ధమ్మసేనాపతి ఏకకోవ నగరం పవిసన్తో తం సాఖం దిస్వా తం దమేతుకామో దారకే పుచ్ఛి – ‘‘కస్మాయం సాఖా ఏవం ఠపితా’’తి? దారకా తమత్థం ఆరోచేసుం. థేరో ‘‘యది ఏవం ఇమం సాఖం మద్దథా’’తి ఆహ. దారకా తం మద్దింసు. కుణ్డలకేసా కతభత్తకిచ్చా నగరతో నిక్ఖమన్తీ తం సాఖం మద్దితం దిస్వా ‘‘కేనిదం మద్దిత’’న్తి పుచ్ఛిత్వా థేరేన మద్దాపితభావం ఞత్వా ‘‘అపక్ఖికో వాదో న సోభతీ’’తి సావత్థిం పవిసిత్వా వీథితో వీథిం విచరన్తీ ‘‘పస్సేయ్యాథ సమణేహి సక్యపుత్తియేహి సద్ధిం మయ్హం వాద’’న్తి ఉగ్ఘోసేత్వా మహాజనపరివుతా అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే నిసిన్నం ధమ్మసేనాపతిం ఉపసఙ్కమిత్వా పటిసన్థారం కత్వా ఏకమన్తం ఠితా ‘‘కిం తుమ్హేహి మమ జమ్బుసాఖా మద్దాపితా’’తి పుచ్ఛి. ‘‘ఆమ, మయా మద్దాపితా’’తి. ‘‘ఏవం సన్తే తుమ్హేహి సద్ధిం మయ్హం వాదో హోతూ’’తి. ‘‘హోతు, భద్దే’’తి. ‘‘కస్స పుచ్ఛా, కస్స విస్సజ్జనా’’తి? ‘‘పుచ్ఛా నామ అమ్హాకం పత్తా, త్వం యం అత్తనో జాననకం పుచ్ఛా’’తి. సా సబ్బమేవ అత్తనో జాననకం వాదం పుచ్ఛి. థేరో తం సబ్బం విస్సజ్జేసి. సా ఉపరి పుచ్ఛితబ్బం అజానన్తీ తుణ్హీ అహోసి. అథ నం థేరో ఆహ – ‘‘తయా బహుం పుచ్ఛితం, మయమ్పి తం ఏకం పఞ్హం పుచ్ఛామా’’తి. ‘‘పుచ్ఛథ, భన్తే’’తి. థేరో ‘‘ఏకం నామ కి’’న్తి ఇమం పఞ్హం పుచ్ఛి. కుణ్డలకేసా నేవ అన్తం న కోటిం పస్సన్తీ అన్ధకారం పవిట్ఠా వియ హుత్వా ‘‘న జానామి, భన్తే’’తి ఆహ. ‘‘త్వం ఏత్తకమ్పి అజానన్తీ అఞ్ఞం కిం జానిస్ససీ’’తి వత్వా ధమ్మం దేసేసి. సా థేరస్స పాదేసు పతిత్వా, ‘‘భన్తే, తుమ్హే సరణం గచ్ఛామీ’’తి ఆహ. ‘‘మా మం త్వం, భద్దే, సరణం గచ్ఛ, సదేవకే లోకే అగ్గపుగ్గలం భగవన్తమేవ సరణం గచ్ఛా’’తి. ‘‘ఏవం కరిస్సామి, భన్తే’’తి సా సాయన్హసమయే ధమ్మదేసనావేలాయం సత్థు సన్తికం గన్త్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. సత్థా తస్సా ఞాణపరిపాకం ఞత్వా –
‘‘సహస్సమపి చే గాథా, అనత్థపదసంహితా;
ఏకం గాథాపదం సేయ్యో, యం సుత్వా సుపసమ్మతీ’’తి. –
ఇమం గాథమాహ. గాథాపరియోసానే యథాఠితావ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేరీ ౨.౩.౧-౫౪) –
‘‘పదుముత్తరో నామ జినో, సబ్బధమ్మాన పారగూ;
ఇతో సతసహస్సమ్హి, కప్పే ఉప్పజ్జి నాయకో.
‘‘తదాహం హంసవతియం, జాతా సేట్ఠికులే అహుం;
నానారతనపజ్జోతే, మహాసుఖసమప్పితా.
‘‘ఉపేత్వా తం మహావీరం, అస్సోసిం ధమ్మదేసనం;
తతో జాతప్పసాదాహం, ఉపేసిం సరణం జినం.
‘‘తదా మహాకారుణికో, పదుముత్తరనామకో;
ఖిప్పాభిఞ్ఞానమగ్గన్తి, ఠపేసి భిక్ఖునిం సుభం.
‘‘తం సుత్వా ముదితా హుత్వా, దానం దత్వా మహేసినో;
నిపచ్చ సిరసా పాదే, తం ఠానమభిపత్థయిం.
‘‘అనుమోది మహావీరో, భద్దే యం తేభిపత్థితం;
సమిజ్ఝిస్సతి తం సబ్బం, సుఖినీ హోహి నిబ్బుతా.
‘‘సతసహస్సితో కప్పే, ఓక్కాకకులసమ్భవో;
గోతమో నామ గోత్తేన, సత్థా లోకే భవిస్సతి.
‘‘తస్స ధమ్మేసు దాయాదా, ఓరసా ధమ్మనిమ్మితా;
భద్దాకుణ్డలకేసాతి, హేస్సతి సత్థు సావికా.
‘‘తేన కమ్మేన సుకతేన, చేతనాపణిధీహి చ;
జహిత్వా మానుసం దేహం, తావతింసమగచ్ఛహం.
‘‘తతో చుతా యామమగం, తతోహం తుసితం గతా;
తతో చ నిమ్మానరతిం, వసవత్తిపురం తతో.
‘‘యత్థ యత్థూపపజ్జామి, తస్స కమ్మస్స వాహసా;
తత్థ తత్థేవ రాజూనం, మహేసిత్తమకారయిం.
‘‘తతో చుతా మనుస్సేసు, రాజూనం చక్కవత్తినం;
మణ్డలీనఞ్చ రాజూనం, మహేసిత్తమకారయిం.
‘‘సమ్పత్తిం అనుభోత్వాన, దేవేసు మానుసేసు చ;
సబ్బత్థ సుఖితా హుత్వా, నేకకప్పేసు సంసరిం.
‘‘ఇమమ్హి భద్దకే కప్పే, బ్రహ్మబన్ధు మహాయసో;
కస్సపో నామ గోత్తేన, ఉప్పజ్జి వదతం వరో.
‘‘ఉపట్ఠాకో మహేసిస్స, తదా ఆసి నరిస్సరో;
కాసిరాజా కికీ నామ, బారాణసిపురుత్తమే.
‘‘తస్స ధీతా చతుత్థాసిం, భిక్ఖుదాయీతి విస్సుతా;
ధమ్మం సుత్వా జినగ్గస్స, పబ్బజ్జం సమరోచయిం.
‘‘అనుజాని న నో తాతో, అగారేవ తదా మయం;
వీసవస్ససహస్సాని, విచరిమ్హ అతన్దితా.
‘‘కోమారిబ్రహ్మచరియం, రాజకఞ్ఞా సుఖేధితా;
బుద్ధోపట్ఠాననిరతా, ముదితా సత్త ధీతరో.
‘‘సమణీ సమణగుత్తా చ, భిక్ఖునీ భిక్ఖుదాయికా;
ధమ్మా చేవ సుధమ్మా చ, సత్తమీ సఙ్ఘదాయికా.
‘‘ఖేమా ఉప్పలవణ్ణా చ, పటాచారా అహం తదా;
కిసాగోతమీ ధమ్మదిన్నా, విసాఖా హోతి సత్తమీ.
‘‘తేహి కమ్మేహి సుకతేహి, చేతనాపణిధీహి చ;
జహిత్వా మానుసం దేహం, తావతింసమగచ్ఛహం.
‘‘పచ్ఛిమే చ భవే దాని, గిరిబ్బజపురుత్తమే;
జాతా సేట్ఠికులే ఫీతే, యదాహం యోబ్బనే ఠితా.
‘‘చోరం వధత్థం నీయన్తం, దిస్వా రత్తా తహిం అహం;
పితా మే తం సహస్సేన, మోచయిత్వా వధా తతో.
‘‘అదాసి తస్స మం తాతో, విదిత్వాన మనం మమ;
తస్సాహమాసిం విసట్ఠా, అతీవ దయితా హితా.
‘‘సో మే భూసనలోభేన, బలిమజ్ఝాసయో దిసో;
చోరప్పపాతం నేత్వాన, పబ్బతం చేతయీ వధం.
‘‘తదాహం పణమిత్వాన, సత్తుకం సుకతఞ్జలీ;
రక్ఖన్తీ అత్తనో పాణం, ఇదం వచనమబ్రవిం.
‘‘ఇదం సువణ్ణకేయూరం, ముత్తా వేళురియా బహూ;
సబ్బం హరస్సు భద్దన్తే, మఞ్చ దాసీతి సావయ.
‘‘ఓరోపయస్సు కల్యాణీ, మా బాళ్హం పరిదేవసి;
న చాహం అభిజానామి, అహన్త్వా ధనమాభతం.
‘‘యతో సరామి అత్తానం, యతో పత్తోస్మి విఞ్ఞుతం;
న చాహం అభిజానామి, అఞ్ఞం పియతరం తయా.
‘‘ఏహి తం ఉపగూహిస్సం, కత్వాన తం పదక్ఖిణం;
న చ దాని పునో అత్థి, మమ తుయ్హఞ్చ సఙ్గమో.
‘‘న హి సబ్బేసు ఠానేసు, పురిసో హోతి పణ్డితో;
ఇత్థీపి పణ్డితా హోతి, తత్థ తత్థ విచక్ఖణా.
‘‘న హి సబ్బేసు ఠానేసు, పురిసో హోతి పణ్డితో;
ఇత్థీపి పణ్డితా హోతి, లహుం అత్థవిచిన్తికా.
‘‘లహుఞ్చ వత ఖిప్పఞ్చ, నికట్ఠే సమచేతయిం;
మిగం ఉణ్ణా యథా ఏవం, తదాహం సత్తుకం వధిం.
‘‘యో చ ఉప్పతితం అత్థం, న ఖిప్పమనుబుజ్ఝతి;
సో హఞ్ఞతే మన్దమతి, చోరోవ గిరిగబ్భరే.
‘‘యో చ ఉప్పతితం అత్థం, ఖిప్పమేవ నిబోధతి;
ముచ్చతే సత్తుసమ్బాధా, తదాహం సత్తుకా యథా.
‘‘తదాహం పాతయిత్వాన, గిరిదుగ్గమ్హి సత్తుకం;
సన్తికం సేతవత్థానం, ఉపేత్వా పబ్బజిం అహం.
‘‘సణ్డాసేన చ కేసే మే, లుఞ్చిత్వా సబ్బసో తదా;
పబ్బజిత్వాన సమయం, ఆచిక్ఖింసు నిరన్తరం.
‘‘తతో తం ఉగ్గహేత్వాహం, నిసీదిత్వాన ఏకికా;
సమయం తం విచిన్తేసిం, సువానో మానుసం కరం.
‘‘ఛిన్నం గయ్హ సమీపే మే, పాతయిత్వా అపక్కమి;
దిస్వా నిమిత్తమలభిం, హత్థం తం పుళవాకులం.
‘‘తతో ఉట్ఠాయ సంవిగ్గా, అపుచ్ఛిం సహధమ్మికే;
తే అవోచుం విజానన్తి, తం అత్థం సక్యభిక్ఖవో.
‘‘సాహం తమత్థం పుచ్ఛిస్సం, ఉపేత్వా బుద్ధసావకే;
తే మమాదాయ గచ్ఛింసు, బుద్ధసేట్ఠస్స సన్తికం.
‘‘సో మే ధమ్మమదేసేసి, ఖన్ధాయతనధాతుయో;
అసుభానిచ్చదుక్ఖాతి, అనత్తాతి చ నాయకో.
‘‘తస్స ధమ్మం సుణిత్వాహం, ధమ్మచక్ఖుం విసోధయిం;
తతో విఞ్ఞాతసద్ధమ్మా, పబ్బజ్జం ఉపసమ్పదం.
‘‘ఆయాచితో తదా ఆహ, ఏహి భద్దేతి నాయకో;
తదాహం ఉపసమ్పన్నా, పరిత్తం తోయమద్దసం.
‘‘పాదపక్ఖాలనేనాహం, ఞత్వా సఉదయబ్బయం;
తథా సబ్బేపి సఙ్ఖారే, ఈదిసం చిన్తయిం తదా.
‘‘తతో చిత్తం విముచ్చి మే, అనుపాదాయ సబ్బసో;
ఖిప్పాభిఞ్ఞానమగ్గం మే, తదా పఞ్ఞాపయీ జినో.
‘‘ఇద్ధీసు చ వసీ హోమి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా;
పరచిత్తాని జానామి, సత్థుసాసనకారికా.
‘‘పుబ్బేనివాసం జానామి, దిబ్బచక్ఖు విసోధితం;
ఖేపేత్వా ఆసవే సబ్బే, విసుద్ధాసిం సునిమ్మలా.
‘‘పరిచిణ్ణో మయా సత్థా, కతం బుద్ధస్స సాసనం;
ఓహితో గరుకో భారో, భవనేత్తి సమూహతా.
‘‘యస్సత్థాయ పబ్బజితా, అగారస్మానగారియం;
సో మే అత్థో అనుప్పత్తో, సబ్బసంయోజనక్ఖయో.
‘‘అత్థధమ్మనిరుత్తీసు, పటిభానే తథేవ చ;
ఞాణం మే విమలం సుద్ధం, బుద్ధసేట్ఠస్స సాసనే.
‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
అరహత్తం పన పత్వా తావదేవ పబ్బజ్జం యాచి. సత్థా తస్సా పబ్బజ్జం అనుజాని. సా భిక్ఖునుపస్సయం గన్త్వాన పబ్బజిత్వా ఫలసుఖేన నిబ్బానసుఖేన చ వీతినామేన్తీ అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా ఉదానవసేన –
౧౦౭. ‘‘లూనకేసీ పఙ్కధరీ, ఏకసాటీ పురే చరిం;
అవజ్జే వజ్జమతినీ, వజ్జే చావజ్జదస్సినీ.
౧౦౮. ‘‘దివావిహారా నిక్ఖమ్మ, గిజ్ఝకూటమ్హి పబ్బతే;
అద్దసం విరజం బుద్ధం, భిక్ఖుసఙ్ఘపురక్ఖతం.
౧౦౯. ‘‘నిహచ్చ జాణుం వన్దిత్వా, సమ్ముఖా అఞ్జలిం అకం;
ఏహి భద్దేతి మం అవచ, సా మే ఆసూపసమ్పదా.
౧౧౦. ‘‘చిణ్ణా అఙ్గా చ మగధా, వజ్జీ కాసీ చ కోసలా;
అనకా పణ్ణాస వస్సాని, రట్ఠపిణ్డం అభుఞ్జహం.
౧౧౧. ‘‘పుఞ్ఞం వత పసవి బహుం, సప్పఞ్ఞో వతాయం ఉపాసకో;
యో భద్దాయ చీవరం అదాసి, విప్పముత్తాయ సబ్బగన్థేహీ’’తి. –
ఇమా గాథా అభాసి.
తత్థ లూనకేసీతి లూనా లుఞ్చితా కేసా మయ్హన్తి లూనకేసీ, నిగణ్ఠేసు పబ్బజ్జాయ తాలట్ఠినా లుఞ్చితకేసా, తం సన్ధాయ వదతి. పఙ్కధరీతి దన్తకట్ఠస్స అఖాదనేన దన్తేసు మలపఙ్కధారణతో పఙ్కధరీ. ఏకసాటీతి నిగణ్ఠచారిత్తవసేన ఏకసాటికా. పురే చరిన్తి పుబ్బే నిగణ్ఠీ హుత్వా ఏవం విచరిం. అవజ్జే వజ్జమతినీతి న్హానుచ్ఛాదనదన్తకట్ఠఖాదనాదికే అనవజ్జే సావజ్జసఞ్ఞీ. వజ్జే చావజ్జదస్సినీతి మానమక్ఖపలాసవిపల్లాసాదికే సావజ్జే అనవజ్జదిట్ఠీ.
దివావిహారా నిక్ఖమ్మాతి అత్తనో దివావిహారట్ఠానతో నిక్ఖమిత్వా. అయమ్పి ఠితమజ్ఝన్హికవేలాయం థేరేన సమాగతా తస్స పఞ్హస్స విస్సజ్జనేన ధమ్మదేసనాయ చ నిహతమానదబ్బా పసన్నమానసా హుత్వా సత్థు సన్తికం ఉపసఙ్కమితుకామావ అత్తనో వసనట్ఠానం గన్త్వా దివాట్ఠానే నిసీదిత్వా సాయన్హసమయే సత్థు సన్తికం ఉపసఙ్కమిత్వా.
నిహచ్చ జాణుం వన్దిత్వాతి జాణుద్వయం పథవియం నిహన్త్వా పతిట్ఠపేత్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా. సమ్ముఖా అఞ్జలిం అకన్తి సత్థు సమ్ముఖా దసనఖసమోధానసముజ్జలం అఞ్జలిం అకాసిం. ఏహి, భద్దేతి మం అవచ, సా మే ఆసూపసమ్పదాతి యం మం భగవా అరహత్తం పత్వా పబ్బజ్జఞ్చ ఉపసమ్పదఞ్చ యాచిత్వా ఠితం ‘‘ఏహి, భద్దే, భిక్ఖునుపస్సయం గన్త్వా భిక్ఖునీనం సన్తికే పబ్బజ ఉపసమ్పజ్జస్సూ’’తి అవచ ఆణాపేసి. సా సత్థు ఆణా మయ్హం ఉపసమ్పదాయ కారణత్తా ఉపసమ్పదా ఆసి అహోసి.
చిణ్ణాతిఆదికా ద్వే గాథా అఞ్ఞాబ్యాకరణగాథా. తత్థ చిణ్ణా అఙ్గా చ మగధాతి యే ఇమే అఙ్గా చ మగధా చ వజ్జీ చ కాసీ చ కోసలా చ జనపదా పుబ్బే సాణాయ మయా రట్ఠపిణ్డం భుఞ్జన్తియా చిణ్ణా చరితా, తేసుయేవ సత్థారా సమాగమతో పట్ఠాయ అనణా నిద్దోసా అపగతకిలేసా హుత్వా పఞ్ఞాస సంవచ్ఛరాని రట్ఠపిణ్డం అభుఞ్జిం అహం.
యేన అభిప్పసన్నమానసేన ఉపాసకేన అత్తనో చీవరం దిన్నం, తస్స పుఞ్ఞవిసేసకిత్తనముఖేన అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తీ ‘‘పుఞ్ఞం వత పసవీ బహు’’న్తి ఓసానగాథమాహ. సా సువిఞ్ఞేయ్యావ.
భద్దాకుణ్డలకేసాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.