౧౧. న్హాతకమునిత్థేరగాథావణ్ణనా

వాతరోగాభినీతోతిఆదికా ఆయస్మతో న్హాతకమునిస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే పుఞ్ఞాని ఉపచినిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే రాజగహే బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తిత్వా వయప్పత్తో విజ్జాట్ఠానాదీసు నిప్ఫత్తిం గతో న్హాతకలక్ఖణయోగేన న్హాతకోతి పఞ్ఞాయిత్థ. సో తాపసపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా రాజగహస్స తియోజనప్పమాణే ఠానే అరఞ్ఞాయతనే నీవారేహి యాపేన్తో అగ్గిం పరిచారయమానో వసతి. తస్స సత్థా ఘటే వియ పదీపం హదయబ్భన్తరే పజ్జలన్తం అరహత్తూపనిస్సయం దిస్వా అస్సమపదం అగమాసి. సో భగవన్తం దిస్వా హట్ఠతుట్ఠో అత్తనో ఉపకప్పననియామేన ఆహారం ఉపనేసి. తం భగవా పరిభుఞ్జి. ఏవం తయో దివసే దత్వా చతుత్థదివసే ‘‘భగవా తుమ్హే పరమసుఖుమాలా, కథం ఇమినా ఆహారేన యాపేథా’’తి ఆహ. తస్స సత్థా అరియసన్తోసగుణం పకాసేన్తో ధమ్మం దేసేసి. తాపసో తం సుత్వా సోతాపన్నో హుత్వా పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణి. భగవా తం అరహత్తే పతిట్ఠపేత్వా గతో. సో పన తత్థేవ విహరన్తో అపరభాగే వాతాబాధేన ఉపద్దుతో అహోసి. సత్థా తత్థ గన్త్వా పటిసన్థారముఖేన తస్స విహారం పుచ్ఛన్తో –

౪౩౫. ‘‘వాతరోగాభినీతో త్వం, విహరం కాననే వనే;

పవిద్ధగోచరే లూఖే, కథం భిక్ఖు కరిస్ససీ’’తి. – గాథమాహ; అథ థేరో –

౪౩౬. ‘‘పీతిసుఖేన విపులేన, ఫరిత్వాన సముస్సయం;

లూఖమ్పి అభిసమ్భోన్తో, విహరిస్సామి కాననే.

౪౩౭. ‘‘భావేన్తో సత్త బోజ్ఝఙ్గే, ఇన్ద్రియాని బలాని చ;

ఝానసోఖుమ్మసమ్పన్నో, విహరిస్సం అనాసవో.

౪౩౮. ‘‘విప్పముత్తం కిలేసేహి, సుద్ధచిత్తం అనావిలం;

అభిణ్హం పచ్చవేక్ఖన్తో, విహరిస్సం అనాసవో.

౪౩౯. ‘‘అజ్ఝత్తఞ్చ బహిద్ధా చ, యే మే విజ్జింసు ఆసవా;

సబ్బే అసేసా ఉచ్ఛిన్నా, న చ ఉప్పజ్జరే పున.

౪౪౦. ‘‘పఞ్చక్ఖన్ధా పరిఞ్ఞాతా, తిట్ఠన్తి ఛిన్నమూలకా;

దుక్ఖక్ఖయో అనుప్పత్తో, నత్థి దాని పునబ్భవో’’తి. –

ఇమాహి సేసగాథాహి అత్తనో విహారం సత్థు పవేదేసి.

తత్థ ఝానసోఖుమ్మసమ్పన్నోతి ఝానసుఖుమభావేన సమన్నాగతో. ఝానసుఖుమం నామ అరూపజ్ఝానం, తస్మా అట్ఠసమాపత్తిలాభిమ్హీతి వుత్తం హోతి. తేన అత్తనో ఉభతోభాగవిముత్తితం దస్సేతి. అపరే పనాహు – ‘‘సోఖుమ్మన్తి అగ్గమగ్గఫలేసు అధిపఞ్ఞాసిక్ఖా అధిప్పేతా, తతో ఝానగ్గహణేన అత్తనో ఉభతోభాగవిముత్తితం విభావేతీ’’తి. విప్పముత్తం కిలేసేహీతి పటిప్పస్సద్ధివిముత్తియా సబ్బకిలేసేహి విముత్తం, తతో ఏవ సుద్ధచిత్తం, అనావిలసఙ్కప్పతాయ అనావిలం, తీహిపి పదేహి అరహత్తఫలచిత్తమేవ వదతి. సేసం హేట్ఠా వుత్తనయమేవ. ఇమమేవ చ థేరస్స అఞ్ఞాబ్యాకరణం అహోసీతి.

న్హాతకమునిత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.