౮. సురాధత్థేరగాథావణ్ణనా

ఖీణా హి మయ్హం జాతీతిఆదికా ఆయస్మతో సురాధత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో సిఖిస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్తో ఏకదివసం సత్థారం దిస్వా పసన్నమానసో మాతులుఙ్గఫలం అదాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవలోకే నిబ్బత్తిత్వా అపరాపరం పుఞ్ఞాని కత్వా సుగతీసుయేవ సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే అనన్తరం వుత్తస్స రాధత్థేరస్స కనిట్ఠో హుత్వా నిబ్బత్తి, సురాధోతిస్స నామం అహోసి. సో జేట్ఠభాతరి రాధే పబ్బజితే సయమ్పి పబ్బజిత్వా విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తో నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౨.౫౧.౬౮-౭౨) –

‘‘కణికారంవ జలితం, పుణ్ణమాయేవ చన్దిమం;

జలన్తం దీపరుక్ఖంవ, అద్దసం లోకనాయకం.

‘‘మాతులుఙ్గఫలం గయ్హ, అదాసిం సత్థునో అహం;

దక్ఖిణేయ్యస్స వీరస్స, పసన్నో సేహి పాణిభి.

‘‘ఏకతింసే ఇతో కప్పే, యం ఫలం అదదిం తదా;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, ఫలదానస్సిదం ఫలం.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

అరహత్తం పన పత్వా సాసనస్స నియ్యానికభావదస్సనత్థం అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తో ‘‘ఖీణా హీ మయ్హ’’న్తిఆదినా గాథాద్వయమాహ.

౧౩౫-౬. తత్థ ఖీణాతి ఖయం పరియోసానం గతా. జాతీతి భవో భవనిబ్బత్తి వా. వుసితం జినసాసనన్తి జినస్స సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సాసనం మగ్గబ్రహ్మచరియం వుట్ఠం పరివుట్ఠం. పహీనో జాలసఙ్ఖాతోతి సత్తసన్తానస్స ఓత్థరణతో నిస్సరితుం అప్పదానతో చ ‘‘జాలసఙ్ఖాతో’’తి చ లద్ధనామా దిట్ఠి అవిజ్జా చ పహీనా మగ్గేన సముచ్ఛిన్నా. భవనేత్తి సమూహతాతి కామభవాదికస్స భవస్స నయనతో పవత్తనతో భవనేత్తిసఞ్ఞితా తణ్హా సముగ్ఘాటితా. యస్సత్థాయ పబ్బజితోతి యస్స అత్థాయ యదత్థం అహం అగారస్మా గేహతో అనగారియం పబ్బజ్జం పబ్బజితో ఉపగతో. సో సబ్బేసం ఓరమ్భాగియుద్ధమ్భాగియప్పభేదానం సంయోజనానం బన్ధనానం ఖయభూతో అత్థో నిబ్బానసఙ్ఖాతో పరమత్థో అరహత్తసఙ్ఖాతో సదత్థో చ మయా అనుప్పత్తో అధిగతోతి అత్థో.

సురాధత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.