౮. జమ్బుగామియపుత్తత్థేరగాథావణ్ణనా

కచ్చి నో వత్థపసుతోతి ఆయస్మతో జమ్బుగామియపుత్తత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? సో కిర పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో హుత్వా తత్థ తత్థ వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఆచినన్తో ఇతో ఏకతింసే కప్పే వేస్సభుస్స భగవతో కాలే ఏకదివసం కింసుకాని పుప్ఫాని దిస్వా తాని పుప్ఫాని గహేత్వా బుద్ధగుణే అనుస్సరన్తో భగవన్తం ఉద్దిస్స ఆకాసే ఖిపన్తో పూజేసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన తావతింసేసు నిబ్బత్తో. తతో పరం పుఞ్ఞాని కత్వా అపరాపరం దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే చమ్పాయం జమ్బుగామియస్స నామ ఉపాసకస్స పుత్తో హుత్వా నిబ్బత్తి. తేన పుఞ్ఞకమ్మేన తావతింసేసు నిబ్బత్తో. తతో పరం పుఞ్ఞాని కత్వా అపరాపరం దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే చమ్పాయం జమ్బుగామియస్స నామ ఉపాసకస్స పుత్వా నిబ్బత్తి. తేనస్స జమ్బుగామియపుత్తోత్వేవ సమఞ్ఞా అహోసి. సో వయప్పత్తో భగవతో సన్తికే ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసంవేగో పబ్బజిత్వా కతపుబ్బకిచ్చో కమ్మట్ఠానం గహేత్వా సాకేతే అఞ్జనవనే వసతి. అథస్స పితా ‘‘కిం ను ఖో మమ పుత్తో సాసనే అభిరతో విహరతి, ఉదాహు నో’’తి వీమంసనత్థం ‘‘కచ్చి నో వత్థపసుతో’’తి గాథం లిఖిత్వా పేసేసి. సో తం వాచేత్వా, ‘‘పితా మే పమాదవిహారం ఆసఙ్కతి, అహఞ్చ అజ్జాపి పుథుజ్జనభూమిం నాతివత్తో’’తి సంవేగజాతో ఘటేన్తో వాయమన్తో నచిరస్సేవ ఛళభిఞ్ఞో అహోసి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౨.౫౦.౨౫-౩౦) –

‘‘కింసుకం పుప్ఫితం దిస్వా, పగ్గహేత్వాన అఞ్జలిం;

బుద్ధసేట్ఠం సరిత్వాన, ఆకాసే అభిపూజయిం.

‘‘తేన కమ్మేన సుకతేన, చేతనాపణిధీహి చ;

జహిత్వా మానుసం దేహం, తావతింసమగచ్ఛహం.

‘‘ఏకతింసే ఇతో కప్పే, యం కమ్మమకరిం తదా;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

అరహత్తం పన పత్వా ఞాతీనం వసననగరం గన్త్వా సాసనస్స నియ్యానికభావం పకాసేన్తో ఇద్ధిపాటిహారియం దస్సేసి. తం దిస్వా ఞాతకా పసన్నమానసా బహూ సఙ్ఘారామే కారేసుం. థేరోపి సకపితరా పేసితం గాథం అఙ్కుసం కత్వా ఘటేన్తో వాయమన్తో అరహత్తం సచ్ఛాకాసి. అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తోపి పితుపూజనత్థం ‘‘కచ్చి నో వత్థపసుతో’’తి తమేవ గాథం అభాసి.

౨౮. తత్థ కచ్చీతి పుచ్ఛాయం నిపాతో. నోతి పటిసేధే. వత్థపసుతోతి వత్థే పసుతో వత్థపసుతో, చీవరమణ్డనాభిరతో. నిదస్సనమత్తఞ్చేతం పత్తమణ్డనాదిచాపల్లపటిక్ఖేపస్సాపి అధిప్పేతత్తా. ‘‘కచ్చి న వత్థపసుతో’’తిపి పాఠో, సో ఏవత్థో. భూసనారతోతి అత్తభావవిభూసనాయ రతో అభిరతో, యథేకచ్చే పబ్బజిత్వాపి చపలా కాయదళ్హిబహులా చీవరాదిపరిక్ఖారస్స అత్తనో సరీరస్స చ మణ్డనవిభూసనట్ఠానాయ యుత్తా హోన్తి. కిమేవ పరిక్ఖారపసుతో భూసనారతో చ నాహోసీతి అయమేత్థ పదద్వయస్సాపి అత్థో. సీలమయం గన్ధన్తి అఖణ్డాదిభావాపాదనేన సుపరిసుద్ధస్స చతుబ్బిధస్సపి సీలస్స వసేన య్వాయం ‘‘యో చ సీలవతం పజాతి న ఇతరా దుస్సీలపజా, దుస్సీలత్తాయేవ దుస్సిల్యమయం దుగ్గన్ధం వాయతి, ఏవం త్వం దుగ్గన్ధం అవాయిత్వా కచ్చి సీలమయం గన్ధం వాయసీతి అత్థో. అథ వా నేతరా పజాతి న ఇతరా దుస్సీలపజా, తం కచ్చి న హోతి, యతో సీలమయం గన్ధం వాయసీతి బ్యతిరేకేన సీలగన్ధవాయనమేవ విభావేతి.

జమ్బుగామియపుత్తత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.