౫. నన్దియత్థేరగాథావణ్ణనా

ఓభాసజాతన్తి ఆయస్మతో నన్దియత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? సో కిర పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే సత్థరి పరినిబ్బుతే చేతియే చన్దనసారేన వేదికం కారేత్వా ఉళారం పూజాసక్కారం పవత్తేసి. తతో పట్ఠాయ అజ్ఝాసయసమ్పన్నో హుత్వా తత్థ తత్థ వివట్టూపనిస్సయం బహుం పుఞ్ఞకమ్మం ఆచినిత్వా దేవేసు చ మనుస్సేసు చ సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కపిలవత్థుస్మిం సక్యరాజకులే నిబ్బత్తి. తస్స మాతాపితరో నన్దిం జనేన్తో జాతోతి నన్దియోతి నామం అకంసు. సో వయప్పత్తో అనురుద్ధాదీసు సత్థు సన్తికే పబ్బజన్తేసు సయమ్పి పబ్బజిత్వా విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తో కతాధికారతాయ నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౧.౧౫.౧౫-౨౦) –

‘‘పదుముత్తరో నామ జినో, లోకజేట్ఠో నరాసభో;

జలిత్వా అగ్గిఖన్ధోవ, సమ్బుద్ధో పరినిబ్బుతో.

‘‘నిబ్బుతే చ మహావీరే, థూపో విత్థారికో అహు;

దూరతోవ ఉపట్ఠేన్తి, ధాతుగేహవరుత్తమే.

‘‘పసన్నచిత్తో సుమనో, అకం చన్దనవేదికం;

దిస్సతి థూపఖన్ధో చ, థూపానుచ్ఛవికో తదా.

‘‘భవే నిబ్బత్తమానమ్హి, దేవత్తే అథ మానుసే.

ఓమత్తం మే న పస్సామి, పుబ్బకమ్మస్సిదం ఫలం.

‘‘పఞ్చదసకప్పసతే, ఇతో అట్ఠ జనా అహుం;

సబ్బే సమత్తనామా తే చక్కవత్తీ మహబ్బలా.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

అరహత్తం పన పత్వా అనురుద్ధత్థేరాదీహి సద్ధిం పాచీనవంసమిగదాయే విహరన్తే ఇమస్మిం థేరే ఏకదివసం మారో పాపిమా భింసాపేతుకామో తస్స భేరవరూపం దస్సేతి. థేరో తం ‘‘మారో అయ’’న్తి ఞత్వా ‘‘పాపిమ, యే మారధేయ్యం వీతివత్తా, తేసం తవ కిరియా కిం కరిస్సతి, తతోనిదానం పన త్వం ఏవ విఘాతం అనత్థం పాపుణిస్ససీ’’తి దస్సేన్తో ‘‘ఓభాసజాతం ఫలగ’’న్తి గాథం అభాసి.

౨౫. తత్థ ఓభాసజాతన్తి ఞాణోభాసేన జాతోభాసం అగ్గమగ్గఞాణస్స అధిగతత్తా. తేన అనవసేసతో కిలేసన్ధకారస్స విహతవిద్ధంసితభావతో అతివియ పభస్సరన్తి అత్థో. ఫలగన్తి ఫలం గతం ఉపగతం, అగ్గఫలఞాణసహితన్తి అధిప్పాయో. చిత్తన్తి ఖీణాసవస్స చిత్తం సామఞ్ఞేన వదతి. తేనాహ ‘‘అభిణ్హసో’’తి. తఞ్హి నిరోధనిన్నతాయ ఖీణాసవానం నిచ్చకప్పం అరహత్తఫలసమాపత్తిసమాపజ్జనతో ‘‘ఫలేన సహిత’’న్తి వత్తబ్బతం అరహతి. తాదిసన్తి తథారూపం, అరహన్తన్తి అత్థో. ఆసజ్జాతి విసోధేత్వా పరిభుయ్య. కణ్హాతి మారం ఆలపతి, సో హి కణ్హకమ్మత్తా కణ్హాభిజాతితాయ చ ‘‘కణ్హో’’తి వుచ్చతి. దుక్ఖం నిగచ్ఛసీతి ఇధ కుచ్ఛిఅనుప్పవేసాదినా నిరత్థకం కాయపరిస్సమం దుక్ఖం, సమ్పరాయే చ అప్పతికారం అపాయదుక్ఖం ఉపగమిస్ససి పాపుణిస్ససి. తం సుత్వా మారో ‘‘జానాతి మం సమణో’’తి తత్థేవన్తరధాయీతి.

నన్దియత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.