౨. తిస్సమేత్తేయ్యసుత్తవణ్ణనా

౧౦౪౭. కోధ సన్తుస్సితోతి తిస్సమేత్తేయ్యసుత్తం. కా ఉప్పత్తి? సబ్బసుత్తానం పుచ్ఛావసికా ఏవ ఉప్పత్తి. తే హి బ్రాహ్మణా ‘‘కతావకాసా పుచ్ఛవ్హో’’తి భగవతా పవారితత్తా అత్తనో అత్తనో సంసయం పుచ్ఛింసు. పుట్ఠో పుట్ఠో చ తేసం భగవా బ్యాకాసి. ఏవం పుచ్ఛావసికానేవేతాని సుత్తానీతి వేదితబ్బాని.

నిట్ఠితే పన అజితపఞ్హే ‘‘కథం లోకం అవేక్ఖన్తం, మచ్చురాజా న పస్సతీ’’తి (సు. ని. ౧౧౨౪; చూళని. పిఙ్గియమాణవపుచ్ఛా ౧౪౪) ఏవం మోఘరాజా పుచ్ఛితుం ఆరభి. తం ‘‘న తావస్స ఇన్ద్రియాని పరిపాకం గతానీ’’తి ఞత్వా భగవా ‘‘తిట్ఠ త్వం, మోఘరాజ, అఞ్ఞో పుచ్ఛతూ’’తి పటిక్ఖిపి. తతో తిస్సమేత్తేయ్యో అత్తనో సంసయం పుచ్ఛన్తో ‘‘కోధా’’తి గాథమాహ. తత్థ కోధ సన్తుస్సితోతి కో ఇధ తుట్ఠో. ఇఞ్జితాతి తణ్హాదిట్ఠివిప్ఫన్దితాని. ఉభన్తమభిఞ్ఞాయాతి ఉభో అన్తే అభిజానిత్వా. మన్తా న లిప్పతీతి పఞ్ఞాయ న లిప్పతి.

౧౦౪౮-౯. తస్సేతమత్థం బ్యాకరోన్తో భగవా ‘‘కామేసూ’’తి గాథాద్వయమాహ. తత్థ కామేసు బ్రహ్మచరియవాతి కామనిమిత్తం బ్రహ్మచరియవా, కామేసు ఆదీనవం దిస్వా మగ్గబ్రహ్మచరియేన సమన్నాగతోతి వుత్తం హోతి. ఏత్తావతా సన్తుసితం దస్సేతి, ‘‘వీతతణ్హో’’తిఆదీహి అనిఞ్జితం. తత్థ సఙ్ఖాయ నిబ్బుతోతి అనిచ్చాదివసేన ధమ్మే వీమంసిత్వా రాగాదినిబ్బానేన నిబ్బుతో. సేసం తత్థ తత్థ వుత్తనయత్తా పాకటమేవ.

ఏవం భగవా ఇమమ్పి సుత్తం అరహత్తనికూటేనేవ దేసేసి. దేసనాపరియోసానే అయమ్పి బ్రాహ్మణో అరహత్తే పతిట్ఠాసి సద్ధిం అన్తేవాసిసహస్సేన, అఞ్ఞేసఞ్చ అనేకసహస్సానం ధమ్మచక్ఖుం ఉదపాది. సేసం పుబ్బసదిసమేవాతి.

పరమత్థజోతికాయ ఖుద్దక-అట్ఠకథాయ

సుత్తనిపాత-అట్ఠకథాయ తిస్సమేత్తేయ్యసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.