౧౪. పోసాలసుత్తవణ్ణనా

౧౧౧౯-౨౦. యో అతీతన్తి పోసాలసుత్తం. తత్థ యో అతీతం ఆదిసతీతి యో భగవా అత్తనో చ పరేసఞ్చ ‘‘ఏకమ్పి జాతి’’న్తిఆదిభేదం అతీతం ఆదిసతి. విభూతరూపసఞ్ఞిస్సాతి సమతిక్కన్తరూపసఞ్ఞిస్స. సబ్బకాయప్పహాయినోతి తదఙ్గవిక్ఖమ్భనవసేన సబ్బరూపకాయప్పహాయినో, పహీనరూపభవపటిసన్ధికస్సాతి అధిప్పాయో. నత్థి కిఞ్చీతి పస్సతోతి విఞ్ఞాణాభావవిపస్సనేన ‘‘నత్థి కిఞ్చీ’’తి పస్సతో, ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనలాభినోతి వుత్తం హోతి. ఞాణం సక్కానుపుచ్ఛామీతి సక్కాతి భగవన్తం ఆలపన్తో ఆహ. తస్స పుగ్గలస్స ఞాణం పుచ్ఛామి, కీదిసం పుచ్ఛితబ్బన్తి. కథం నేయ్యోతి కథం సో నేతబ్బో, కథమస్స ఉత్తరిఞాణం ఉప్పాదేతబ్బన్తి.

౧౧౨౧. అథస్స భగవా తాదిసే పుగ్గలే అత్తనో అప్పటిహతఞాణతం పకాసేత్వా తం ఞాణం బ్యాకాతుం గాథాద్వయమాహ. తత్థ విఞ్ఞాణట్ఠితియో సబ్బా, అభిజానం తథాగతోతి అభిసఙ్ఖారవసేన చతస్సో పటిసన్ధివసేన సత్తాతి ఏవం సబ్బా విఞ్ఞాణట్ఠితియో అభిజానన్తో తథాగతో. తిట్ఠన్తమేనం జానాతీతి కమ్మాభిసఙ్ఖారవసేన తిట్ఠన్తం ఏతం పుగ్గలం జానాతి ‘‘ఆయతిం అయం ఏవంగతికో భవిస్సతీ’’తి. విముత్తన్తి ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనాదీసు అధిముత్తం. తప్పరాయణన్తి తమ్మయం.

౧౧౨౨. ఆకిఞ్చఞ్ఞసమ్భవం ఞత్వాతి ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనజనకం కమ్మాభిసఙ్ఖారం ఞత్వా ‘‘కిన్తి పలిబోధో అయ’’న్తి. నన్దీ సంయోజనం ఇతీతి యా చ తత్థ అరూపరాగసఙ్ఖాతా నన్దీ, తఞ్చ సంయోజనం ఇతి ఞత్వా. తతో తత్థ విపస్సతీతి తతో ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసమాపత్తితో వుట్ఠహిత్వా తం సమాపత్తిం అనిచ్చాదివసేన విపస్సతి. ఏతం ఞాణం తథం తస్సాతి ఏతం తస్స పుగ్గలస్స ఏవం విపస్సతో అనుక్కమేనేవ ఉప్పన్నం అరహత్తఞాణం అవిపరీతం. వుసీమతోతి వుసితవన్తస్స. సేసం సబ్బత్థ పాకటమేవ.

ఏవం భగవా ఇమమ్పి సుత్తం అరహత్తనికూటేనేవ దేసేసి. దేసనాపరియోసానే చ పుబ్బసదిసో ఏవ ధమ్మాభిసమయో అహోసీతి.

పరమత్థజోతికాయ ఖుద్దక-అట్ఠకథాయ

సుత్తనిపాత-అట్ఠకథాయ పోసాలసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.