౧౪. భోగసంహరణపేతివత్థువణ్ణనా
మయం భోగే సంహరిమ్హాతి ఇదం భోగసంహరణపేతివత్థు. తస్స కా ఉప్పత్తి? భగవతి వేళువనే విహరన్తే రాజగహే కిర చతస్సో ఇత్థియో మానకూటాదివసేన సప్పిమధుతేలధఞ్ఞాదీహి వోహారం కత్వా అయోనిసో భోగే సంహరిత్వా జీవన్తి. తా కాయస్స భేదా పరం మరణా బహినగరే పరిఖాపిట్ఠే పేతియో హుత్వా నిబ్బత్తింసు. తా రత్తియం దుక్ఖాభిభూతా –
౮౦౧. ‘‘మయం భోగే సంహరిమ్హా, సమేన విసమేన చ;
తే అఞ్ఞే పరిభుఞ్జన్తి, మయం దుక్ఖస్స భాగినీ’’తి. –
విప్పలపన్తియో భేరవేన మహాసద్దేన విరవింసు. మనుస్సా తం సుత్వా భీతతసితా విభాతాయ రత్తియా బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స మహాదానం సజ్జేత్వా సత్థారం భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చ నిమన్తేత్వా పణీతేన ఖాదనీయేన భోజనీయేన పరివిసిత్వా భగవన్తం భుత్తావిం ఓనీతపత్తపాణిం ఉపనిసీదిత్వా తం పవత్తిం నివేదేసుం. భగవా ‘‘ఉపాసకా తేన వో సద్దేన కోచి అన్తరాయో నత్థి, చతస్సో పన పేతియో దుక్ఖాభిభూతా అత్తనా దుక్కటం కమ్మం కథేత్వా పరిదేవనవసేన విస్సరేన విరవన్తియో –
‘‘మయం భోగే సంహరిమ్హా, సమేన విసమేన చ;
తే అఞ్ఞే పరిభుఞ్జన్తి, మయం దుక్ఖస్స భాగినీ’’తి. –
ఇమం గాథమాహంసూతి అవోచ.
తత్థ భోగేతి పరిభుఞ్జితబ్బట్ఠేన ‘‘భోగా’’తి లద్ధనామే వత్థాభరణాదికే విత్తూపకరణవిసేసే. సంహరిమ్హాతి మచ్ఛేరమలేన పరియాదిన్నచిత్తా కస్సచి కిఞ్చి అదత్వా సఞ్చినిమ్హ. సమేన విసమేన చాతి ఞాయేన చ అఞ్ఞాయేన చ, ఞాయపతిరూపకేన వా అఞ్ఞాయేన తే భోగే అమ్హేహి సంహరితే ఇదాని అఞ్ఞే పరిభుఞ్జన్తి. మయం దుక్ఖస్స భాగినీతి మయం పన కస్సచిపి సుచరితస్స అకతత్తా దుచ్చరితస్స చ కతత్తా ఏతరహి పేతయోనిపరియాపన్నస్స మహతో దుక్ఖస్స భాగినియో భవామ, మహాదుక్ఖం అనుభవామాతి అత్థో.
ఏవం భగవా తాహి పేతీహి వుత్తం గాథం వత్వా తాసం పవత్తిం కథేత్వా తం అట్ఠుప్పత్తిం కత్వా సమ్పత్తపరిసాయ ధమ్మం దేసేత్వా ఉపరి సచ్చాని పకాసేసి, సచ్చపరియోసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.
భోగసంహరణపేతివత్థువణ్ణనా నిట్ఠితా.