౧౧. పాటలిపుత్తపేతవత్థువణ్ణనా

దిట్ఠా తయా నిరయా తిరచ్ఛానయోనీతి ఇదం సత్థరి జేతవనే విహరన్తే అఞ్ఞతరం విమానపేతం ఆరబ్భ వుత్తం. సావత్థివాసినో కిర పాటలిపుత్తవాసినో చ బహూ వాణిజా నావాయ సువణ్ణభూమిం అగమింసు. తత్థేకో ఉపాసకో ఆబాధికో మాతుగామే పటిబద్ధచిత్తో కాలమకాసి. సో కతకుసలోపి దేవలోకం అనుపపజ్జిత్వా ఇత్థియా పటిబద్ధచిత్తతాయ సముద్దమజ్ఝే విమానపేతో హుత్వా నిబ్బత్తి. యస్సం పన సో పటిబద్ధచిత్తో, సా ఇత్థీ సువణ్ణభూమిగామినిం నావం అభిరుయ్హ గచ్ఛతి. అథ ఖో సో పేతో తం ఇత్థిం గహేతుకామో నావాయ గమనం ఉపరున్ధి. అథ వాణిజా ‘‘కేన ను ఖో కారణేన అయం నావా న గచ్ఛతీ’’తి వీమంసన్తా కాళకణ్ణిసలాకం విచారేసుం. అమనుస్సిద్ధియా యావతతియం తస్సా ఏవ ఇత్థియా పాపుణి, యస్సం సో పటిబద్ధచిత్తో. తం దిస్వా వాణిజా వేళుకలాపం సముద్దే ఓతారేత్వా తస్స ఉపరి తం ఇత్థిం ఓతారేసుం. ఇత్థియా ఓతారితమత్తాయ నావా వేగేన సువణ్ణభూమిం అభిముఖా పాయాసి. అమనుస్సో తం ఇత్థిం అత్తనో విమానం ఆరోపేత్వా తాయ సద్ధిం అభిరమి.

సా ఏకం సంవచ్ఛరం అతిక్కమిత్వా నిబ్బిన్నరూపా తం పేతం యాచన్తీ ఆహ – ‘‘అహం ఇధ వసన్తీ మయ్హం సమ్పరాయికం అత్థం కాతుం న లభామి, సాధు, మారిస, మం పాటలిపుత్తమేవ నేహీ’’తి. సో తాయ యాచితో –

౭౯౩. ‘‘దిట్ఠా తయా నిరయా తిరచ్ఛానయోని, పేతా అసురా అథవాపి మానుసా దేవా;

సయమద్దస కమ్మవిపాకమత్తనో, నేస్సామి తం పాటలిపుత్తమక్ఖతం;

తత్థ గన్త్వా కుసలం కరోహి కమ్మ’’న్తి. –

గాథమాహ. తత్థ దిట్ఠా తయా నిరయాతి ఏకచ్చే పచ్చేకనిరయాపి తయా దిట్ఠా. తిరచ్ఛానయోనీతి మహానుభావా నాగసుపణ్ణాదితిరచ్ఛానాపి దిట్ఠా తయాతి యోజనా. పేతాతి ఖుప్పిపాసాదిభేదా పేతా. అసురాతి కాలకఞ్చికాదిభేదా అసురా. దేవాతి ఏకచ్చే చాతుమహారాజికా దేవా. సో కిర అత్తనో ఆనుభావేన అన్తరన్తరా తం గహేత్వా పచ్చేకనిరయాదికే దస్సేన్తో విచరతి, తేన ఏవమాహ. సయమద్దస కమ్మవిపాకమత్తనోతి నిరయాదికే విసేసతో గన్త్వా పస్సన్తీ సయమేవ అత్తనా కతకమ్మానం విపాకం పచ్చక్ఖతో అద్దస అదక్ఖి. నేస్సామి తం పాటలిపుత్తమక్ఖతన్తి ఇదానాహం తం అక్ఖతం కేనచి అపరిక్ఖతం మనుస్సరూపేనేవ పాటలిపుత్తం నయిస్సామి. త్వం పన తత్థ గన్త్వా కుసలం కరోహి కమ్మం, కమ్మవిపాకస్స పచ్చక్ఖతో దిట్ఠత్తా యుత్తపయుత్తా పుఞ్ఞనిరతా హోహీతి అత్థో.

అథ సా ఇత్థీ తస్స వచనం సుత్వా అత్తమనా –

౭౯౪. ‘‘అత్థకామోసి మే యక్ఖ, హితకామోసి దేవతే;

కరోమి తుయ్హం వచనం, త్వంసి ఆచరియో మమ.

౭౯౫. ‘‘దిట్ఠా మయా నిరయా తిరచ్ఛానయోని, పేతా అసురా అథవాపి మానుసా దేవా;

సయమద్దసం కమ్మవిపాకమత్తనో, కాహామి పుఞ్ఞాని అనప్పకానీ’’తి. –

గాథమాహ.

అథ సో పేతో తం ఇత్థిం గహేత్వా ఆకాసేన గన్త్వా పాటలిపుత్తనగరస్స మజ్ఝే ఠపేత్వా పక్కామి. అథస్సా ఞాతిమిత్తాదయో తం దిస్వా ‘‘మయం పుబ్బే సముద్దే పక్ఖిత్తా మతాతి అస్సుమ్హ. సా అయం దిట్ఠా వత, భో, సోత్థినా ఆగతా’’తి అభినన్దమానా సమాగన్త్వా తస్సా పవత్తిం పుచ్ఛింసు. సా తేసం ఆదితో పట్ఠాయ అత్తనా దిట్ఠం అనుభూతఞ్చ సబ్బం కథేసి. సావత్థివాసినోపి ఖో తే వాణిజా అనుక్కమేన సావత్థిం ఉపగతకాలే సత్థు సన్తికం ఉపసఙ్కమిత్వా వన్దిత్వా ఏకమన్తం నిసిన్నా తం పవత్తిం భగవతో ఆరోచేసుం. భగవా తమత్థం అట్ఠుప్పత్తిం కత్వా చతున్నం పరిసానం ధమ్మం దేసేసి. తం సుత్వా మహాజనో సంవేగజాతో దానాదికుసలధమ్మనిరతో అహోసీతి.

పాటలిపుత్తపేతవత్థువణ్ణనా నిట్ఠితా.