౮. దుతియమిగలుద్దకపేతవత్థువణ్ణనా

కూటాగారే చ పాసాదేతి ఇదం భగవతి వేళువనే విహరన్తే అపరం మిగలుద్దకపేతం ఆరబ్భ వుత్తం. రాజగహే కిర అఞ్ఞతరో మాగవికో మాణవో విభవసమ్పన్నోపి సమానో భోగసుఖం పహాయ రత్తిన్దివం మిగే హనన్తో విచరతి. తస్స సహాయభూతో ఏకో ఉపాసకో అనుద్దయం పటిచ్చ – ‘‘సాధు, సమ్మ, పాణాతిపాతతో విరమాహి, మా తే అహోసి దీఘరత్తం అహితాయ దుక్ఖాయా’’తి ఓవాదం అదాసి. సో తం అనాదియి. అథ సో ఉపాసకో అఞ్ఞతరం అత్తనో మనోభావనీయం ఖీణాసవత్థేరం యాచి – ‘‘సాధు, భన్తే, అసుకపురిసస్స తథా ధమ్మం దేసేథ, యథా సో పాణాతిపాతతో విరమేయ్యా’’తి.

అథేకదివసం సో థేరో రాజగహే పిణ్డాయ చరన్తో తస్స గేహద్వారే అట్ఠాసి. తం దిస్వా సో మాగవికో సఞ్జాతబహుమానో పచ్చుగ్గన్త్వా గేహం పవేసేత్వా ఆసనం పఞ్ఞాపేత్వా అదాసి. నిసీది థేరో పఞ్ఞత్తే ఆసనే, సోపి థేరం ఉపసఙ్కమిత్వా నిసీది. తస్స థేరో పాణాతిపాతే ఆదీనవం, తతో విరతియా ఆనిసంసఞ్చ పకాసేసి. సో తం సుత్వాపి తతో విరమితుం న ఇచ్ఛి. అథ నం థేరో ఆహ – ‘‘సచే, త్వం ఆవుసో, సబ్బేన సబ్బం విరమితుం న సక్కోసి, రత్తిమ్పి తావ విరమస్సూ’’తి, సో ‘‘సాధు, భన్తే, విరమామి రత్తి’’న్తి తతో విరమి. సేసం అనన్తరవత్థుసదిసం. గాథాసు పన –

౪౮౮. ‘‘కూటాగారే చ పాసాదే, పల్లఙ్కే గోనకత్థతే;

పఞ్చఙ్గికేన తురియేన, రమసి సుప్పవాదితే.

౪౮౯. ‘‘తతో రత్యా వివసానే, సూరియుగ్గమనం పతి;

అపవిద్ధో సుసానస్మిం, బహుదుక్ఖం నిగచ్ఛసి.

౪౯౦. ‘‘కిం ను కాయేన వాచాయ, మనసా దుక్కటం కతం;

కిస్సకమ్మవిపాకేన, ఇదం దుక్ఖం నిగచ్ఛసీ’’తి. –

తీహి గాథాహి నారదత్థేరో నం పటిపుచ్ఛి. అథస్స పేతో –

౪౯౧. ‘‘అహం రాజగహే రమ్మే, రమణీయే గిరిబ్బజే;

మిగలుద్దో పురే ఆసిం, లుద్దో చాసిమసఞ్ఞతో.

౪౯౨. ‘‘తస్స మే సహాయో సుహదయో, సద్ధో ఆసి ఉపాసకో;

తస్స కులూపకో భిక్ఖు, ఆసి గోతమసావకో;

సోపి మం అనుకమ్పన్తో, నివారేసి పునప్పునం.

౪౯౩. ‘‘‘మాకాసి పాపకం కమ్మం, మా తాత దుగ్గతిం అగా;

సచే ఇచ్ఛసి పేచ్చ సుఖం, విరమ పాణవధా అసంయమా’.

౪౯౪. ‘‘తస్సాహం వచనం సుత్వా, సుఖకామస్స హితానుకమ్పినో;

నాకాసిం సకలానుసాసనిం, చిరపాపాభిరతో అబుద్ధిమా.

౪౯౫. ‘‘సో మం పున భూరిసుమేధసో, అనుకమ్పాయ సంయమే నివేసయి;

‘సచే దివా హనసి పాణినో, అథ తే రత్తిం భవతు సంయమో’.

౪౯౬. ‘‘స్వాహం దివా హనిత్వా పాణినో, విరతో రత్తిమహోసి సఞ్ఞతో;

రత్తాహం పరిచారేమి, దివా ఖజ్జామి దుగ్గతో.

౪౯౭. ‘‘తస్స కమ్మస్స కుసలస్స, అనుభోమి రత్తిం అమానుసిం;

దివా పటిహతావ కుక్కురా, ఉపధావన్తి సమన్తా ఖాదితుం.

౪౯౮. ‘‘యే చ తే సతతానుయోగినో, ధువం పయుత్తా సుగతస్స సాసనే;

మఞ్ఞామి తే అమతమేవ కేవలం, అధిగచ్ఛన్తి పదం అసఙ్ఖత’’న్తి. –

తమత్థం ఆచిక్ఖి. తాసం అత్థో హేట్ఠా వుత్తనయోవ.

దుతియమిగలుద్దకపేతవత్థువణ్ణనా నిట్ఠితా.