౬. చతుబ్యూహహారసమ్పాతవణ్ణనా

౬౮. రక్ఖీయతీతి రక్ఖితం. ఇదం పదవసేన నిబ్బచనం. యస్మా పన అత్థవసేన నిబ్బచనే వుత్తే పదవసేన నిబ్బచనం వుత్తమేవ హోతి, తస్మా ‘‘రక్ఖితం పరిపాలీయతీతి ఏసా నిరుత్తీ’’తి వుత్తం. తత్థ ఇతి-సద్దో ఆద్యత్థో, పకారే వా. తేన ఏవమాదికా ఏవంపకారా వా ఏసా నిరుత్తీతి వుత్తం హోతి. తస్మా చిన్తేతీతి చిత్తం. అత్తనో సన్తానం చినోతీతి చిత్తం, పచ్చయేహి చితన్తి చిత్తం, చిత్తవిచిత్తట్ఠేన చిత్తం, చిత్తకరణట్ఠేన చిత్తం. సమ్మా సఙ్కప్పేతీతి సమ్మాసఙ్కప్పోతిఆదినా నిరుత్తి వేదితబ్బా.

అయం ఏత్థ భగవతో అధిప్పాయోతి ‘‘రక్ఖితచిత్తో అస్సా’’తిఆదినా ఇన్ద్రియసంవరాదయో దుగ్గతిపహానఞ్చ వదతో భగవతో ఏత్థ గాథాయం అధిప్పాయో. కోకాలికో హీతిఆది నిదాననిద్దేసో. తత్థ హి-సద్దో కారణే. ఇదం వుత్తం హోతి – యస్మా కోకాలికో (సం. ని. ౧.౧౮౧; అ. ని. ౧౦.౮౯; సు. ని. కోకాలికసుత్త) అరక్ఖితచిత్తతాయ అగ్గసావకేసు చిత్తం పదోసేత్వా పదుమనిరయం ఉపపన్నో, తస్మా దుగ్గతియో జహితుకామో రక్ఖితచిత్తో అస్సాతి భగవా సతిఆరక్ఖేన చేతసా సమన్నాగతో సబ్బా దుగ్గతియో జహతీతి అత్థో. సుత్తమ్హి వుత్తం ‘‘సతియా చిత్తం రక్ఖితబ్బ’’న్తి దేసనానుసన్ధిదస్సనం.

చతుబ్యూహహారసమ్పాతవణ్ణనా నిట్ఠితా.