౧౧. జతుకణ్ణిమాణవసుత్తనిద్దేసవణ్ణనా

౬౫. ఏకాదసమే జతుకణ్ణిసుత్తే – సుత్వానహం వీర అకామకామిన్తి అహం ‘‘ఇతిపి సో భగవా’’తిఆదినా (పారా. ౧; దీ. ని. ౧.౧౫౭, ౨౫౫, ౩౦౧; అ. ని. ౬.౧౦; సం. ని. ౫.౯౯౭) నయేన వీర కామానం అకామనతో అకామకామిం బుద్ధం సుత్వా. అకామమాగమన్తి నిక్కామం భగవన్తం పుచ్ఛితుం ఆగతోమ్హి. సహజనేత్తాతి సహజాతసబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణచక్ఖు. యథాతచ్ఛన్తి యథాతథం. బ్రూహి మేతి పున యాచన్తో భణతి. యాచన్తో హి సహస్సక్ఖత్తుమ్పి భణేయ్య, కో పన వాదో ద్విక్ఖత్తుం.

ఇతిపి సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధోతి ఇమేసం పదానం అత్థో హేట్ఠా వుత్తోవ. విజ్జాహి పన చరణేన చ సమ్పన్నత్తా విజ్జాచరణసమ్పన్నో. తత్థ విజ్జాతి తిస్సోపి విజ్జా అట్ఠపి విజ్జా. తిస్సో విజ్జా భయభేరవసుత్తే (మ. ని. ౧.౩౪ ఆదయో) వుత్తనయేన వేదితబ్బా, అట్ఠ అమ్బట్ఠసుత్తే (దీ. ని. ౧.౨౫౪ ఆదయో). తత్థ హి విపస్సనాఞాణేన మనోమయిద్ధియా చ సహ ఛ అభిఞ్ఞా పరిగ్గహేత్వా అట్ఠ విజ్జా వుత్తా. చరణన్తి సీలసంవరో ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారతా భోజనే మత్తఞ్ఞుతా జాగరియానుయోగో సత్త సద్ధమ్మా చత్తారి రూపావచరజ్ఝానానీతి ఇమే పన్నరస ధమ్మా వేదితబ్బా. ఇమేయేవ హి పన్నరస ధమ్మా యస్మా ఏతేహి చరతి అరియసావకో గచ్ఛతి అమతం దిసం, తస్మా ‘‘చరణ’’న్తి వుత్తా. యథాహ – ‘‘ఇధ, మహానామ, అరియసావకో సీలవా హోతీ’’తి (మ. ని. ౨.౨౪) సబ్బం మజ్ఝిమపణ్ణాసకే వుత్తనయేన వేదితబ్బం. భగవా ఇమాహి విజ్జాహి ఇమినా చ చరణేన సమన్నాగతో, తేన వుచ్చతి విజ్జాచరణసమ్పన్నోతి. తత్థ విజ్జాసమ్పదా భగవతో సబ్బఞ్ఞుతం పూరేత్వా ఠితా, చరణసమ్పదా మహాకారుణికతం. సో సబ్బఞ్ఞుతాయ సబ్బసత్తానం అత్థానత్థం ఞత్వా మహాకారుణికతాయ అనత్థం పరివజ్జేత్వా అత్థే నియోజేతి, యథా తం విజ్జాచరణసమ్పన్నో. తేనస్స సావకా సుప్పటిపన్నా హోన్తి, నో దుప్పటిపన్నా, విజ్జాచరణవిపన్నానఞ్హి సావకా అత్తన్తపాదయో వియ (పారా. అట్ఠ. ౧.౧).

సోభనగమనత్తా సున్దరం ఠానం గతత్తా సమ్మా గతత్తా సమ్మా చ గదత్తా సుగతో. గమనమ్పి హి గతన్తి వుచ్చతి. తఞ్చ భగవతో సోభనం పరిసుద్ధమనవజ్జం. కిం పన తన్తి? అరియమగ్గో. తేన హేస గమనేన ఖేమం దిసం అసజ్జమానో గతోతి సోభనగమనత్తా సుగతో. సున్దరఞ్చేస ఠానం గతో అమతం నిబ్బానన్తి సున్దరం ఠానం గతత్తాపి సుగతో. సమ్మా చ గతో తేన తేన మగ్గేన పహీనే కిలేసే పున అపచ్చాగచ్ఛన్తో. వుత్తఞ్హేతం –

‘‘సోతాపత్తిమగ్గేన యే కిలేసా పహీనా, తే కిలేసే న పునేతి న పచ్చేతి న పచ్చాగచ్ఛతీతి సుగతో…పే… అరహత్తమగ్గేన యే కిలేసా పహీనా, తే కిలేసే న పునేతి న పచ్చేతి న పచ్చాగచ్ఛతీతి సుగతో’’తి (మహాని. ౩౮; చూళని. మేత్తగూమాణవపుచ్ఛానిద్దేస ౨౭).

సమ్మా వా గతో దీపఙ్కరపాదమూలతో పభుతి యావ బోధిమణ్డా తావ సమతింసపారమీపూరికాయ సమ్మా పటిపత్తియా సబ్బలోకస్స హితసుఖమేవ కరోన్తో సస్సతం ఉచ్ఛేదం కామసుఖం అత్తకిలమథన్తి ఇమే చ అన్తే అనుపగచ్ఛన్తో గతోతి సమ్మా గతత్తాపి సుగతో. సమ్మా చేస గదతి యుత్తట్ఠానేసు యుత్తమేవ వాచం భాసతీతి సమ్మా గదత్తాపి సుగతో.

తత్రిదం సాధకసుత్తం –

‘‘యం తథాగతో వాచం జానాతి అభూతం అతచ్ఛం అనత్థసంహితం, సా చ పరేసం అప్పియా అమనాపా, న తం తథాగతో వాచం భాసతి. యమ్పి తథాగతో వాచం జానాతి భూతం తచ్ఛం అనత్థసంహితం, సా చ పరేసం అప్పియా అమనాపా, తమ్పి తథాగతో వాచం న భాసతి. యఞ్చ ఖో తథాగతో వాచం జానాతి భూతం తచ్ఛం అత్థసంహితం, సా చ పరేసం అప్పియా అమనాపా, తత్ర కాలఞ్ఞూ తథాగతో హోతి తస్సా వాచాయ వేయ్యాకరణాయ. యం తథాగతో వాచం జానాతి అభూతం అతచ్ఛం అనత్థసంహితం. సా చ పరేసం పియా మనాపా, న తం తథాగతో వాచం భాసతి. యమ్పి తథాగతో వాచం జానాతి భూతం తచ్ఛం అనత్థసంహితం, సా చ పరేసం పియా మనాపా, తమ్పి తథాగతో వాచం న భాసతి. యఞ్చ ఖో తథాగతో వాచం జానాతి భూతం తచ్ఛం అత్థసంహితం, సా చ పరేసం పియా మనాపా, తత్ర కాలఞ్ఞూ తథాగతో హోతి తస్సా వాచాయ వేయ్యాకరణాయా’’తి (మ. ని. ౨.౮౬).

ఏవం సమ్మా గదత్తాపి సుగతోతి వేదితబ్బో.

సబ్బథా విదితలోకత్తా పన లోకవిదూ. సో హి భగవా సభావతో సముదయతో నిరోధతో నిరోధూపాయతోతి సబ్బథా లోకం అవేది అఞ్ఞాసి పటివిజ్ఝి. యథాహ –

‘‘యత్థ ఖో, ఆవుసో, న జాయతి న జీయతి న మీయతి న చవతి న ఉపపజ్జతి, నాహం తం గమనేన లోకస్స అన్తం ఞాతేయ్యం దట్ఠేయ్యం పత్తేయ్యన్తి వదామి. న చాహం, ఆవుసో, అప్పత్వావ లోకస్స అన్తం దుక్ఖస్స అన్తకిరియం వదామి. అపి చాహం, ఆవుసో, ఇమస్మింయేవ బ్యామమత్తే కళేవరే ససఞ్ఞిమ్హి సమనకే లోకఞ్చ పఞ్ఞపేమి లోకసముదయఞ్చ లోకనిరోధఞ్చ లోకనిరోధగామినిఞ్చ పటిపదం (సం. ని. ౧.౧౦౭; అ. ని. ౪.౪౫).

‘‘గమనేన న పత్తబ్బో, లోకస్సన్తో కుదాచనం;

న చ అప్పత్వా లోకన్తం, దుక్ఖా అత్థి పమోచనం.

‘‘తస్మా హవే లోకవిదూ సుమేధో, లోకన్తగూ వుసితబ్రహ్మచరియో;

లోకస్స అన్తం సమితావి ఞత్వా, నాసీసతీ లోకమిమం పరఞ్చా’’తి. (సం. ని. ౧.౧౦౭; అ. ని. ౪.౪౫);

అపి చ – తయో లోకా సఙ్ఖారలోకో సత్తలోకో ఓకాసలోకోతి. తత్థ ‘‘ఏకో లోకో సబ్బే సత్తా ఆహారట్ఠితికా’’తి (పటి. మ. ౧.౧౧౨) ఆగతట్ఠానే సఙ్ఖారలోకో వేదితబ్బో. ‘‘సస్సతో లోకోతి వా అసస్సతో లోకోతి వా’’తి (దీ. ని. ౧.౪౨౧; మ. ని. ౧.౨౬౯; సం. ని. ౪.౪౧౬; విభ. ౯౩౭) ఆగతట్ఠానే సత్తలోకో.

‘‘యావతా చన్దిమసూరియా పరిహరన్తి, దిసా భన్తి విరోచమానా;

తావ సహస్సధా లోకో, ఏత్థ తే వత్తతీ వసో’’తి. (మ. ని. ౧.౫౦౩) –

ఆగతట్ఠానే ఓకాసలోకో. తమ్పి భగవా సబ్బథా అవేది. తథా హిస్స ‘‘ఏకో లోకో సబ్బే సత్తా ఆహారట్ఠితికా. ద్వే లోకా నామఞ్చ రూపఞ్చ. తయో లోకా తిస్సో వేదనా. చత్తారో లోకా చత్తారో ఆహారా. పఞ్చ లోకా పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా. ఛ లోకా ఛ అజ్ఝత్తికాని ఆయతనాని. సత్త లోకా సత్త విఞ్ఞాణట్ఠితియో. అట్ఠ లోకా అట్ఠ లోకధమ్మా. నవ లోకా నవ సత్తావాసా. దస లోకా దసాయతనాని. ద్వాదస లోకా ద్వాదసాయతనాని. అట్ఠారసలోకా అట్ఠారస ధాతుయో’’తి (పటి. మ. ౧.౧౧౨) అయం సఙ్ఖారలోకోపి సబ్బథా విదితో.

యస్మా పనేస సబ్బేసమ్పి సత్తానం ఆసయం జానాతి, అనుసయం జానాతి, చరితం జానాతి, అధిముత్తిం జానాతి, అప్పరజక్ఖే మహారజక్ఖే తిక్ఖిన్ద్రియే ముదిన్ద్రియే, స్వాకారే ద్వాకారే, సువిఞ్ఞాపయే దువిఞ్ఞాపయే, భబ్బే అభబ్బే సత్తే జానాతి. తస్మాస్స సత్తలోకోపి సబ్బథా విదితో. యథా చ సత్తలోకో, ఏవం ఓకాసలోకోపి. తథా హేస ఏకం చక్కవాళం ఆయామతో చ విత్థారతో చ యోజనానం ద్వాదస సతసహస్సాని చతుతింస సతాని చ పఞ్ఞాసఞ్చ యోజనాని. పరిక్ఖేపతో –

సబ్బం సతసహస్సాని, ఛత్తింస పరిమణ్డలం;

దస చేవ సహస్సాని, అడ్ఢుడ్ఢాని సతాని చ.

తత్థ –

దువే సతసహస్సాని, చత్తారి నహుతాని చ;

ఏత్తకం బహలత్తేన, సఙ్ఖాతాయం వసున్ధరా.

తస్సాయేవ సన్ధారకం –

చత్తారి సతసహస్సాని, అట్ఠేవ నహుతాని చ;

ఏత్తకం బహలత్తేన, జలం వాతే పతిట్ఠితం.

తస్సాపి సన్ధారకో –

నవ సతసహస్సాని, మాలుతో నభముగ్గతో;

సట్ఠి చేవ సహస్సాని, ఏసా లోకస్స సణ్ఠితి.

ఏవం సణ్ఠితే చేత్థ యోజనానం –

చతురాసీతి సహస్సాని, అజ్ఝోగాళ్హో మహణ్ణవే;

అచ్చుగ్గతో తావదేవ, సినేరు పబ్బతుత్తమో.

తతో ఉపడ్ఢుపడ్ఢేన, పమాణేన యథాక్కమం;

అజ్ఝోగాళ్హుగ్గతా దిబ్బా, నానారతనచిత్తితా.

యుగన్ధరో ఈసధరో, కరవీకో సుదస్సనో;

నేమిన్ధరో వినతకో, అస్సకణ్ణో గిరి బ్రహా.

ఏతే సత్త మహాసేలా, సినేరుస్స సమన్తతో;

మహారాజానమావాసా, దేవయక్ఖనిసేవితా.

యోజనానం సతానుచ్చో, హిమవా పఞ్చ పబ్బతో;

యోజనానం సహస్సాని, తీణి ఆయతవిత్థతో.

చతురాసీతిసహస్సేహి, కూటేహి పటిమణ్డితో;

తిపఞ్చయోజనక్ఖన్ధ-పరిక్ఖేపా నగవ్హయా.

పఞ్ఞాసయోజనక్ఖన్ధ-సాఖాయామా సమన్తతో;

సతయోజనవిత్థిణ్ణా, తావదేవ చ ఉగ్గతా;

జమ్బూ యస్సానుభావేన, జమ్బుదీపో పకాసితో. (విసుద్ధి. ౧.౧౩౭; ధ. స. అట్ఠ. ౫౮౪);

యఞ్చేతం జమ్బుయా పమాణం, ఏతదేవ అసురానం చిత్తపాటలియా, గరుళానం సిమ్బలిరుక్ఖస్స, అపరగోయానే కదమ్బస్స, ఉత్తరకురూసు కప్పరుక్ఖస్స, పుబ్బవిదేహే సిరీసస్స, తావతింసేసు పారిచ్ఛత్తకస్సాతి. తేనాహు పోరాణా –

‘‘పాటలీ సిమ్బలీ జమ్బూ, దేవానం పారిచ్ఛత్తకో;

కదమ్బో కప్పరుక్ఖో చ, సిరీసేన భవతి సత్తమం.

‘‘ద్వే అసీతి సహస్సాని, అజ్ఝోగాళ్హో మహణ్ణవే;

అచ్చుగ్గతో తావదేవ, చక్కవాళసిలుచ్చయో;

పరిక్ఖిపిత్వా తం సబ్బం, లోకధాతుమయం ఠితో’’తి. (విసుద్ధి. ౧.౧౩౭; ధ. స. అట్ఠ. ౫౮౪);

తత్థ చన్దమణ్డలం ఏకూనపఞ్ఞాసయోజనం, సూరియమణ్డలం పఞ్ఞాసయోజనం, తావతింసభవనం దససహస్సయోజనం, తథా అసురభవనం అవీచిమహానిరయో జమ్బుదీపో చ. అపరగోయానం సత్తసహస్సయోజనం. తథా పుబ్బవిదేహో. ఉత్తరకురు అట్ఠసహస్సయోజనో. ఏకమేకో చేత్థ మహాదీపో పఞ్చసతపఞ్చసతపరిత్తదీపపరివారో. తం సబ్బమ్పి ఏకం చక్కవాళం ఏకా లోకధాతు. తదన్తరేసు లోకన్తరికనిరయా. ఏవం అనన్తాని చక్కవాళాని అనన్తా లోకధాతుయో భగవా అనన్తేన బుద్ధఞాణేన అవేది అఞ్ఞాసి పటివిజ్ఝి. ఏవమస్స ఓకాసలోకోపి సబ్బథా విదితో. ఏవమ్పి సబ్బథా విదితలోకత్తా లోకవిదూ.

అత్తనో పన గుణేహి విసిట్ఠతరస్స కస్సచి అభావతో నత్థి ఏతస్స ఉత్తరోతి అనుత్తరో. తథా హేస సీలగుణేనపి సబ్బం లోకం అభిభవతి సమాధి…పే… పఞ్ఞా… విముత్తి… విముత్తిఞాణదస్సనగుణేనపి. సీలగుణేనపి అసమో అసమసమో అప్పటిమో అప్పటిభాగో అప్పటిపుగ్గలో…పే… విముత్తిఞాణదస్సనగుణేనపి. యథాహ – ‘‘న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే…పే… సదేవమనుస్సాయ అత్తనా సీలసమ్పన్నతర’’న్తి (సం. ని. ౧.౧౭౩; అ. ని. ౪.౨౧) విత్థారో.

ఏవం అగ్గపసాదసుత్తాదీని (అ. ని. ౪.౩౪; ఇతివు. ౯౦) ‘‘న మే ఆచరియో అత్థీ’’తిఆదికా (మ. ని. ౧.౨౮౫; మహావ. ౧౧; కథా. ౪౦౫; మి. ప. ౪.౫.౧౧) గాథాయో చ విత్థారేతబ్బా.

పురిసదమ్మే సారేతీతి పురిసదమ్మసారథి, దమేతి వినేతీతి వుత్తం హోతి. తత్థ పురిసదమ్మాతి అదన్తా దమేతుం యుత్తా తిరచ్ఛానపురిసాపి మనుస్సపురిసాపి అమనుస్సపురిసాపి. తథా హి భగవతా తిరచ్ఛానపురిసాపి అపలాలో నాగరాజా చూళోదరో మహోదరో అగ్గిసిఖో ధూమసిఖో అరవాళో నాగరాజా ధనపాలకో హత్థీతి ఏవమాదయో దమితా నిబ్బిసా కతా, సరణేసు చ సీలేసు చ పతిట్ఠాపితా. మనుస్సపురిసాపి సచ్చకనిగణ్ఠపుత్తఅమ్బట్ఠమాణవపోక్ఖరసాతిసోణదన్తకూటదన్తాదయో. అమనుస్సపురిసాపి ఆళవకసూచిలోమఖరలోమయక్ఖసక్కదేవరాజాదయో దమితా వినీతా విచిత్రేహి వినయనూపాయేహి. ‘‘అహం ఖో కేసి పురిసదమ్మే సణ్హేనపి వినేమి, ఫరుసేనపి వినేమి, సణ్హఫరుసేనపి వినేమీ’’తి (అ. ని. ౪.౧౧౧) ఇదఞ్చేత్థ సుత్తం విత్థారేతబ్బం. అపి చ భగవా విసుద్ధసీలాదీనం పఠమజ్ఝానాదీని సోతాపన్నాదీనఞ్చ ఉత్తరిమగ్గపటిపదం ఆచిక్ఖన్తో దన్తేపి దమేతియేవ.

అథ వా అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథీతి ఏకమేవిదం అత్థపదం. భగవా హి తథా పురిసదమ్మే సారేతి, యథా ఏకపల్లఙ్కేనేవ నిసిన్నా అట్ఠ దిసా అసజ్జమానా ధావన్తి. తస్మా ‘‘అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథీ’’తి వుచ్చతి. ‘‘హత్థిదమకేన, భిక్ఖవే, హత్థి దమ్మో సారితో ఏకంయేవ దిసం ధావతీ’’తి ఇదఞ్చేత్థ సుత్తం (మ. ని. ౩.౩౧౨) విత్థారేతబ్బం.

వీరియవాతి అరియమగ్గేన సబ్బపాపకేహి విరతో. పహూతి పభూ. విసవీతి పరసన్తానే వీరియుప్పాదకో. అలమత్తోతి సమత్థచిత్తో.

విరతోతి అరియమగ్గేన విరతత్తా ఆయతిం అప్పటిసన్ధికో. సబ్బపాపకేహి నిరయదుక్ఖం అతిచ్చాతి ఆయతిం అప్పటిసన్ధితాయ నిరయదుక్ఖం అతిచ్చ ఠితో. వీరియవాసోతి వీరియనికేతో. సో వీరియవాతి సో ఖీణాసవో ‘‘వీరియవా’’తి వత్తబ్బతం అరహతి. పధానవా వీరో తాదీతి ఇమాని పనస్స థుతివచనాని. సో హి పధానవా మగ్గజ్ఝానపధానేన, వీరో కిలేసారివిద్ధంసనసమత్థతాయ, తాది నిబ్బికారతాయ పవుచ్చతే తథత్తాతి తథారూపో ‘‘వీరియవా’’తి పవుచ్చతి.

తే కామకామినోతి ఏతే రూపాదివత్థుకామే ఇచ్ఛన్తా. రాగరాగినోతి రాగేన రఞ్జితా. సఞ్ఞాసఞ్ఞినోతి రాగసఞ్ఞాయ సఞ్ఞినో. న కామే కామేతీతి రూపాదివత్థుకామే న పత్థేతి. అకామోతి కామేహి విరహితో. నిక్కామోతి నిక్కన్తకామో.

సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణన్తి తియద్ధగతం సబ్బనేయ్యపథం జానాతీతి సబ్బఞ్ఞూ, తస్స భావో సబ్బఞ్ఞుతా, సబ్బఞ్ఞుతా ఏవ ఞాణం సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం, సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణసఙ్ఖాతం నేత్తఞ్చ వాసనాయ సహ కిలేసే పరాజేత్వా జితత్తా జినభావో చ అపుబ్బం అచరిమం అపురే అపచ్ఛా ఏకస్మిం ఖణే ఏకస్మిం కాలే ఉప్పన్నో పుబ్బన్తతో ఉద్ధం పన్నోతి ఉప్పన్నో.

౬౬. తేజీ తేజసాతి తేజేన సమన్నాగతో తేజసా అభిభుయ్య. యమహం విజఞ్ఞం జాతిజరాయ ఇధ విప్పహానన్తి యం అహం జాతిజరాయ పహానభూతం ధమ్మం ఇధేవ జానేయ్యం.

జగతీతి పథవీ. సబ్బం ఆకాసగతన్తి సకలం ఆకాసే పవత్తం పత్థటం. తమగతన్తి తమమేవ తమగతం అన్ధకారం యథా గూథగతం ముత్తగతన్తి. అభివిహచ్చాతి నాసేత్వా. అన్ధకారం విధమిత్వాతి చక్ఖువిఞ్ఞాణుప్పత్తినివారకం అన్ధకారం పలాపేత్వా. ఆలోకం దస్సయిత్వాతి సూరియాలోకం దస్సయిత్వా. ఆకాసేతి అజటాకాసే. అన్తలిక్ఖేతి అన్తరధాతుసమత్థతుచ్ఛోకాసే. గగనపథేతి దేవతానం గమనమగ్గే గచ్ఛతి. సబ్బం అభిసఙ్ఖారసముదయన్తి సకలం కమ్మం సముదయం ఉప్పాదం, తణ్హన్తి అత్థో. కిలేసతమం అవిజ్జన్ధకారం విధమిత్వాతి కిలేసతమసఙ్ఖాతం అఞ్ఞాణం అవిజ్జన్ధకారం నీహరిత్వా నాసేత్వా. ఞాణాలోకం పఞ్ఞాలోకం దస్సయిత్వా. వత్థుకామే పరిజానిత్వాతి రూపాదివత్థుకామే ఞాతతీరణపరిఞ్ఞాయ జానిత్వా. కిలేసకామే పహాయాతి ఉపతాపనసఙ్ఖాతే కిలేసకామే పహానపరిఞ్ఞాయ పజహిత్వా.

౬౭. అథస్స భగవా తం ధమ్మం ఆచిక్ఖన్తో ఉపరూపరిగాథాయో అభాసి. తత్థ నేక్ఖమ్మం దట్ఠు ఖేమతోతి నిబ్బానఞ్చ నిబ్బానగామినిఞ్చ పటిపదం ‘‘ఖేమ’’న్తి దిస్వా. ఉగ్గహితన్తి తణ్హావసేన దిట్ఠివసేన గహితం. నిరత్తం వాతి నిరస్సితబ్బం వా, ముఞ్చితబ్బన్తి వుత్తం హోతి. మా తే విజ్జిత్థాతి మా తే అహోసి. కిఞ్చనన్తి రాగాదికిఞ్చనం, తమ్పి తే మా విజ్జిత్థ.

ముఞ్చితబ్బన్తి ముఞ్చిత్వా న పున గహేతబ్బం. విజహితబ్బన్తి చజితబ్బం. వినోదేతబ్బన్తి ఖిపితబ్బం. బ్యన్తీకాతబ్బన్తి విగతన్తం కాతబ్బం. అనభావం గమేతబ్బన్తి అను అను అభావం గమేతబ్బం.

౬౮-౯. పుబ్బేతి అతీతే సఙ్ఖారే ఆరబ్భ ఉప్పన్నకిలేసా. బ్రాహ్మణాతి భగవా జతుకణ్ణిం ఆలపతి. సేసం సబ్బత్థ పాకటమేవ.

ఏవం భగవా ఇదమ్పి సుత్తం అరహత్తనికూటేనేవ దేసేసి, దేసనాపరియోసానే చ పుబ్బసదిసో ఏవ ధమ్మాభిసమయో అహోసీతి.

సద్ధమ్మప్పజ్జోతికాయ చూళనిద్దేస-అట్ఠకథాయ

జతుకణ్ణిమాణవసుత్తనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.