౭. సమ్బహులభిక్ఖువత్థు

మేత్తావిహారీతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో సమ్బహులే భిక్ఖూ ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకస్మిఞ్హి సమయే ఆయస్మన్తే మహాకచ్చానే అవన్తిజనపదే కురరఘరం నిస్సాయ పవత్తపబ్బతే విహరన్తే సోణో నామ కోటికణ్ణో ఉపాసకో థేరస్స ధమ్మకథాయ పసీదిత్వా థేరస్స సన్తికే పబ్బజితుకామో థేరేన ‘‘దుక్కరం ఖో, సోణ, యావజీవం ఏకభత్తం ఏకసేయ్యం బ్రహ్మచరియ’’న్తి వత్వా ద్వే వారే పటిక్ఖిత్తోపి పబ్బజ్జాయ అతివియ ఉస్సాహజాతో తతియవారే థేరం యాచిత్వా పబ్బజిత్వా అప్పభిక్ఖుకత్తా దక్ఖిణాపథే తిణ్ణం వస్సానం అచ్చయేన లద్ధూపసమ్పదో సత్థారం సమ్ముఖా దట్ఠుకామో హుత్వా ఉపజ్ఝాయం ఆపుచ్ఛిత్వా తేన దిన్నం సాసనం గహేత్వా అనుపుబ్బేన జేతవనం గన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా కతపటిసన్థారో సత్థారా ఏకగన్ధకుటియంయేవ అనుఞ్ఞాతసేనాసనో బహుదేవ రత్తిం అజ్ఝోకాసే వీథినామేత్వా రత్తిభాగే గన్ధకుటిం పవిసిత్వా అత్తనో పత్తసేనాసనే తం రత్తిభాగం వీతినామేత్వా పచ్చూససమయే సత్థారా అజ్ఝిట్ఠో సోళస అట్ఠకవగ్గికాని (సు. ని. ౭౭౨ ఆదయో) సబ్బానేవ సరభఞ్ఞేన అభణి. అథస్స భగవా సరభఞ్ఞపరియోసానే అబ్భానుమోదేన్తో – ‘‘సాధు సాధు, భిక్ఖూ’’తి సాధుకారం అదాసి. సత్థారా దిన్నసాధుకారం సుత్వా భూమట్ఠకదేవా నాగా సుపణ్ణాతి ఏవం యావ బ్రహ్మలోకా ఏకసాధుకారమేవ అహోసి.

తస్మిం ఖణే జేతవనతో వీసయోజనసతమత్థకే కురరఘరనగరే థేరస్స మాతు మహాఉపాసికాయ గేహే అధివత్థా దేవతాపి మహన్తేన సద్దేన సాధుకారమదాసి. అథ నం ఉపాసికా ఆహ – ‘‘కో ఏస సాధుకారం దేతీ’’తి? అహం, భగినీతి. కోసి త్వన్తి? తవ గేహే అధివత్థా, దేవతాతి. త్వం ఇతో పుబ్బే మయ్హం సాధుకారం అదత్వా అజ్జ కస్మా దేసీతి? నాహం తుయ్హం సాధుకారం దమ్మీతి. అథ కస్స తే సాధుకారో దిన్నోతి? తవ పుత్తస్స కోటికణ్ణస్స సోణత్థేరస్సాతి. కిం మే పుత్తేన కతన్తి? పుత్తో తే అజ్జ సత్థారా సద్ధిం ఏకగన్ధకుటియం వసిత్వా ధమ్మం దేసేసి, సత్థా తవ పుత్తస్స ధమ్మం సుత్వా పసన్నో సాధుకారమదాసి. తేనస్స మయాపి సాధుకారో దిన్నో. సమ్మాసమ్బుద్ధస్స హి సాధుకారం సమ్పటిచ్ఛిత్వా భూమట్ఠకదేవే ఆదిం కత్వా యావ బ్రహ్మలోకా ఏకసాధుకారమేవ జాతన్తి. కిం పన, సామి, మమ పుత్తేన సత్థు ధమ్మో కథితో, సత్థారా మమ పుత్తస్స కథితోతి? తవ పుత్తేన సత్థు కథితోతి. ఏవం దేవతాయ కథేన్తియావ ఉపాసికాయ పఞ్చవణ్ణా పీతి ఉప్పజ్జిత్వా సకలసరీరం ఫరి.

అథస్సా ఏతదహోసి – ‘‘సచే మే పుత్తో సత్థారా సద్ధిం ఏకగన్ధకుటియం వసిత్వా సత్థు ధమ్మం కథేతుం సక్ఖి, మయ్హమ్పి కథేతుం సక్ఖిస్సతియేవ. పుత్తస్స ఆగతకాలే ధమ్మస్సవనం కారేత్వా ధమ్మకథం సుణిస్సామీ’’తి. సోణత్థేరోపి ఖో సత్థారా సాధుకారే దిన్నే ‘‘అయం మే ఉపజ్ఝాయేన దిన్నసాసనం ఆరోచేతుం కాలో’’తి భగవన్తం పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు వినయధరపఞ్చమేన గణేన ఉపసమ్పదం ఆదిం కత్వా (మహావ. ౨౫౯) పఞ్చ వరే యాచిత్వా కతిపాహం సత్థు సన్తికేయేవ వసిత్వా ‘‘ఉపజ్ఝాయం పస్సిస్సామీ’’తి సత్థారం ఆపుచ్ఛిత్వా జేతవనా నిక్ఖమిత్వా అనుపుబ్బేన ఉపజ్ఝాయస్స సన్తికం అగమాసి.

థేరో పునదివసే తం ఆదాయ పిణ్డాయ చరన్తో మాతు ఉపాసికాయ గేహద్వారం అగమాసి. సాపి పుత్తం దిస్వా తుట్ఠమానసా వన్దిత్వా సక్కచ్చం పరివిసిత్వా పుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర త్వం, తాత, సత్థారా సద్ధిం ఏకగన్ధకుటియం వసిత్వా సత్థు ధమ్మకథం కథేసీ’’తి. ‘‘ఉపాసికే, తుయ్హం కేన ఇదం కథిత’’న్తి? ‘‘తాత, ఇమస్మిం గేహే అధివత్థా దేవతా మహన్తేన సద్దేన సాధుకారం దత్వా మయా ‘కో ఏసో’తి వుత్తే ‘అహ’న్తి వత్వా ఏవఞ్చ ఏవఞ్చ కథేసి. తం సుత్వా మయ్హం ఏతదహోసి – ‘సచే మే పుత్తో సత్థు ధమ్మకథం కథేసి, మయ్హమ్పి కథేతుం సక్ఖిస్సతీ’తి. అథ నం ఆహ – ‘తాత, యతో తయా సత్థు సమ్ముఖా ధమ్మో కథితో, మయ్హమ్పి కథేతుం సక్ఖిస్ససి ఏవ. అసుకదివసే నామ ధమ్మస్సవనం కారేత్వా తవ ధమ్మం సుణిస్సామి, తాతా’’’తి. సో అధివాసేసి. ఉపాసికా భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దానం దత్వా పూజం కత్వా ‘‘పుత్తస్స మే ధమ్మకథం సుణిస్సామీ’’తి ఏకమేవ దాసిం గేహరక్ఖికం ఠపేత్వా సబ్బం పరిజనం ఆదాయ అన్తోనగరే ధమ్మస్సవనత్థాయ కారితే మణ్డపే అలఙ్కతధమ్మాసనం అభిరుయ్హ ధమ్మం దేసేన్తస్స పుత్తస్స ధమ్మకథం సోతుం అగమాసి.

తస్మిం పన కాలే నవసతా చోరా తస్సా ఉపాసికాయ గేహే ఓతారం ఓలోకేన్తా విచరన్తి. తస్సా పన గేహం సత్తహి పాకారేహి పరిక్ఖిత్తం సత్తద్వారకోట్ఠకయుత్తం, తత్థ తేసు తేసు ఠానేసు చణ్డసునఖే బన్ధిత్వా ఠపయింసు. అన్తోగేహే ఛదనస్స ఉదకపాతట్ఠానే పన పరిఖం ఖణిత్వా తిపునా పూరయింసు. తం దివా ఆతపేన విలీనం పక్కుథితం వియ తిట్ఠతి, రత్తిం కఠినం కక్ఖళం హుత్వా తిట్ఠతి. తస్సానన్తరా మహన్తాని అయసఙ్ఘాటకాని నిరన్తరం భూమియం ఓదహింసు. ఇతి ఇమఞ్చారక్ఖం ఉపాసికాయ చ అన్తోగేహే ఠితభావం పటిచ్చ తే చోరా ఓకాసం అలభన్తా తం దివసం తస్సా గతభావం ఞత్వా ఉమఙ్గం భిన్దిత్వా తిపుపరిఖాయ చ అయసఙ్ఘాటకానఞ్చ హేట్ఠాభాగేనేవ గేహం పవిసిత్వా చోరజేట్ఠకం తస్సా సన్తికం పహిణింసు ‘‘సచే సా అమ్హాకం ఇధ పవిట్ఠభావం సుత్వా నివత్తిత్వా గేహాభిముఖీ ఆగచ్ఛతి, అసినా నం పహరిత్వా మారేథా’’తి. సో గన్త్వా తస్సా సన్తికే అట్ఠాసి.

చోరాపి అన్తోగేహే దీపం జాలేత్వా కహాపణగబ్భద్వారం వివరింసు. సా దాసీ చోరే దిస్వా ఉపాసికాయ సన్తికం గన్త్వా, ‘‘అయ్యే, బహూ చోరా గేహం పవిసిత్వా కహాపణగబ్భద్వారం వివరింసూ’’తి ఆరోచేసి. ‘‘చోరా అత్తనా దిట్ఠకహాపణే హరన్తు, అహం మమ పుత్తస్స ధమ్మకథం సుణామి, మా మే ధమ్మస్స అన్తరాయం కరి, గేహం గచ్ఛా’’తి తం పహిణి. చోరాపి కహాపణగబ్భం తుచ్ఛం కత్వా రజతగబ్భం వివరింసు. సా పునపి గన్త్వా తమత్థం ఆరోచేసి. ఉపాసికాపి ‘‘చోరా అత్తనా ఇచ్ఛితం హరన్తు, మా మే అన్తరాయం కరీ’’తి పున తం పహిణి. చోరా రజతగబ్భమ్పి తుచ్ఛం కత్వా సువణ్ణగబ్భం వివరింసు. సా పునపి గన్త్వా ఉపాసికాయ తమత్థం ఆరోచేసి. అథ నం ఉపాసికా ఆమన్తేత్వా, ‘‘భోతి జే త్వం అనేకవారం మమ సన్తికం ఆగతా, ‘చోరా యథారుచితం హరన్తు, అహం మమ పుత్తస్స ధమ్మకథం సుణామి, మా మే అన్తరాయం కరీ’తి మయా వుత్తాపి మమ కథం అనాదియిత్వా పునప్పునం ఆగచ్ఛసియేవ. సచే ఇదాని త్వం ఆగచ్ఛిస్ససి, జానిస్సామి తే కత్తబ్బం, గేహమేవ గచ్ఛా’’తి పహిణి.

చోరజేట్ఠకో తస్సా కథం సుత్వా ‘‘ఏవరూపాయ ఇత్థియా సన్తకం హరన్తానం అసని పతిత్వా మత్థకం భిన్దేయ్యా’’తి చోరానం సన్తికం గన్త్వా ‘‘సీఘం ఉపాసికాయ సన్తకం పటిపాకతికం కరోథా’’తి ఆహ. తే కహాపణేహి కహాపణగబ్భం, రజతసువణ్ణేహి రజతసువణ్ణగబ్భే పున పూరయింసు. ధమ్మతా కిరేసా, యం ధమ్మో ధమ్మచారినం రక్ఖతి. తేనేవాహ –

‘‘ధమ్మో హవే రక్ఖతి ధమ్మచారిం,

ధమ్మో సుచిణ్ణో సుఖమావహాతి;

ఏసానిసంసో ధమ్మే సుచిణ్ణే,

న దుగ్గతిం గచ్ఛతి ధమ్మచారీ’’తి. (థేరగా. ౩౦౩; జా. ౧.౧౦.౧౦౨);

చోరాపి గన్త్వా ధమ్మస్సవనట్ఠానే అట్ఠంసు. థేరోపి ధమ్మం కథేత్వా విభాతాయ రత్తియా ఆసనా ఓతరి. తస్మిం ఖణే చోరజేట్ఠకో ఉపాసికాయ పాదమూలే నిపజ్జిత్వా ‘‘ఖమాహి మే, అయ్యే’’తి ఆహ. ‘‘కిం ఇదం, తాతా’’తి? ‘‘అహఞ్హి తుమ్హేసు ఆఘాతం కత్వా తుమ్హే మారేతుకామో అట్ఠాసి’’న్తి. ‘‘తేన హి తే, తాత, ఖమామీ’’తి. సేసచోరాపి తథేవ వత్వా, ‘‘తాతా, ఖమామీ’’తి వుత్తే ఆహంసు – ‘‘అయ్యే, సచే నో ఖమథ, పుత్తస్స వో సన్తికే అమ్హాకం పబ్బజ్జం దాపేథా’’తి. సా పుత్తం వన్దిత్వా ఆహ – ‘‘తాత, ఇమే చోరా మమ గుణేసు తుమ్హాకఞ్చ ధమ్మకథాయ పసన్నా పబ్బజ్జం యాచన్తి, పబ్బాజేథ నే’’తి. థేరో ‘‘సాధూ’’తి వత్వా తేహి నివత్థవత్థానం దసాని ఛిన్దాపేత్వా తమ్బమత్తికాయ రజాపేత్వా తే పబ్బాజేత్వా సీలేసు పతిట్ఠాపేసి. ఉపసమ్పన్నకాలే చ నేసం ఏకేకస్స విసుం విసుం కమ్మట్ఠానమదాసి. తే నవసతా భిక్ఖూ విసుం విసుం నవసతకమ్మట్ఠానాని గహేత్వా ఏకం పబ్బతం అభిరుయ్హ తస్స తస్స రుక్ఖస్స ఛాయాయ నిసీదిత్వా సమణధమ్మం కరింసు.

సత్థా వీసయోజనసతమత్థకే జేతవనమహావిహారే నిసిన్నోవ తే భిక్ఖూ ఓలోకేత్వా తేసం చరియవసేన ధమ్మదేసనం వవత్థాపేత్వా ఓభాసం ఫరిత్వా సమ్ముఖే నిసీదిత్వా కథేన్తో వియ ఇమా గాథా అభాసి –

౩౬౮. ‘‘మేత్తావిహారీ యో భిక్ఖు, పసన్నో బుద్ధసాసనే;

అధిగచ్ఛే పదం సన్తం, సఙ్ఖారూపసమం సుఖం.

౩౬౯. ‘‘సిఞ్చ భిక్ఖు ఇమం నావం, సిత్తా తే లహుమేస్సతి;

ఛేత్వా రాగఞ్చ దోసఞ్చ, తతో నిబ్బానమేహిసి.

౩౭౦. ‘‘పఞ్చ ఛిన్దే పఞ్చ జహే, పఞ్చ చుత్తరి భావయే;

పఞ్చసఙ్గాతిగో భిక్ఖు, ఓఘతిణ్ణోతి వుచ్చతి.

౩౭౧. ‘‘ఝాయ భిక్ఖు మా పమాదో,

మా తే కామగుణే రమేస్సు చిత్తం;

మా లోహగుళం గిలీ పమత్తో,

మా కన్దీ దుక్ఖమిదన్తి దయ్హమానో.

౩౭౨. ‘‘నత్థి ఝానం అపఞ్ఞస్స, పఞ్ఞా నత్థి అఝాయతో;

యమ్హి ఝానఞ్చ పఞ్ఞా చ, స వే నిబ్బానసన్తికే.

౩౭౩. ‘‘సుఞ్ఞాగారం పవిట్ఠస్స, సన్తచిత్తస్స భిక్ఖునో;

అమానుసీ రతీ హోతి, సమ్మా ధమ్మం విపస్సతో.

౩౭౪. ‘‘యతో యతో సమ్మసతి, ఖన్ధానం ఉదయబ్బయం;

లభతీ పీతిపామోజ్జం, అమతం తం విజానతం.

౩౭౫. ‘‘తత్రాయమాది భవతి, ఇధ పఞ్ఞస్స భిక్ఖునో;

ఇన్ద్రియగుత్తి సన్తుట్ఠి, పాతిమోక్ఖే చ సంవరో.

౩౭౬. ‘‘మిత్తే భజస్సు కల్యాణే, సుద్ధాజీవే అతన్దితే;

పటిసన్థారవుత్యస్స, ఆచారకుసలో సియా;

తతో పామోజ్జబహులో, దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సతీ’’తి.

తత్థ మేత్తావిహారీతి మేత్తాకమ్మట్ఠానే కమ్మం కరోన్తోపి మేత్తావసేన తికచతుక్కజ్ఝానే నిబ్బత్తేత్వా ఠితోపి మేత్తావిహారీయేవ నామ. పసన్నోతి యో పన బుద్ధసాసనే పసన్నో హోతి, పసాదం రోచేతియేవాతి అత్థో. పదం సన్తన్తి నిబ్బానస్సేతం నామం. ఏవరూపో హి భిక్ఖు సన్తం కోట్ఠాసం సబ్బసఙ్ఖారానం ఉపసన్తతాయ సఙ్ఖారూపసమం, పరమసుఖతాయ సుఖన్తి లద్ధనామం నిబ్బానం అధిగచ్ఛతి, విన్దతియేవాతి అత్థో.

సిఞ్చ భిక్ఖు ఇమం నావన్తి భిక్ఖు ఇమం అత్తభావసఙ్ఖాతం నావం మిచ్ఛావితక్కోదకం ఛడ్డేన్తో సిఞ్చ. సిత్తా తే లహుమేస్సతీతి యథా హి మహాసముద్దే ఉదకస్సేవ భరితా నావా ఛిద్దాని పిదహిత్వా ఉదకస్స సిత్తతాయ సిత్తా సల్లహుకా హుత్వా మహాసముద్దే అనోసీదిత్వా సీఘం సుపట్టనం గచ్ఛతి, ఏవం తవాపి అయం మిచ్ఛావితక్కోదకభరితా అత్తభావనావా చక్ఖుద్వారాదిఛిద్దాని సంవరేన పిదహిత్వా ఉప్పన్నస్స మిచ్ఛావితక్కోదకస్స సిత్తతాయ సిత్తా సల్లహుకా సంసారవట్టే అనోసీదిత్వా సీఘం నిబ్బానం గమిస్సతి. ఛేత్వాతి రాగదోసబన్ధనాని ఛిన్ద. ఏతాని హి ఛిన్దిత్వా అరహత్తప్పత్తో తతో అపరభాగే అనుపాదిసేసనిబ్బానమేవ ఏహిసి, గమిస్ససీతి అత్థో.

పఞ్చ ఛిన్దేతి హేట్ఠాఅపాయసమ్పాపకాని పఞ్చోరమ్భాగియసంయోజనాని పాదే బద్ధరజ్జుం పురిసో సత్థేన వియ హేట్ఠామగ్గత్తయేన ఛిన్దేయ్య. పఞ్చ జహేతి ఉపరిదేవలోకసమ్పాపకాని పఞ్చుద్ధమ్భాగియసంయోజనాని పురిసో గీవాయ బద్ధరజ్జుకం వియ అరహత్తమగ్గేన జహేయ్య పజహేయ్య, ఛిన్దేయ్యాతి అత్థో. పఞ్చ చుత్తరి భావయేతి ఉద్ధమ్భాగియసంయోజనానం పహానత్థాయ సద్ధాదీని పఞ్చిన్ద్రియాని ఉత్తరి భావేయ్య. పఞ్చసఙ్గాతిగోతి ఏవం సన్తే పఞ్చన్నం రాగదోసమోహమానదిట్ఠిసఙ్గానం అతిక్కమనేన పఞ్చసఙ్గాతిగో భిక్ఖు ఓఘతిణ్ణోతి వుచ్చతి, చత్తారో ఓఘే తిణ్ణోయేవాతి వుచ్చతీతి అత్థో.

ఝాయ భిక్ఖూతి భిక్ఖు త్వం ద్విన్నం ఝానానం వసేన ఝాయ చేవ, కాయకమ్మాదీసు చ అప్పమత్తవిహారితాయ మా పమజ్జి. రమేస్సూతి పఞ్చవిధే చ కామగుణే తే చిత్తం మా రమేస్సు. మా లోహగుళన్తి సతివోస్సగ్గలక్ఖణేన హి పమాదేన పమత్తా నిరయే తత్తం లోహగుళం గిలన్తి, తేన తం వదామి ‘‘మా పమత్తో హుత్వా లోహగుళం గిలి, మా నిరయే డయ్హమానో ‘దుక్ఖమిద’న్తి కన్దీ’’తి అత్థో.

నత్థి ఝానన్తి ఝానుప్పాదికాయ వాయామపఞ్ఞాయ అపఞ్ఞస్స ఝానం నామ నత్థి. పఞ్ఞా నత్థీతి అఝాయన్తస్స ‘‘సమాహితో భిక్ఖు యథాభూతం జానాతి పస్సతీ’’తి వుత్తలక్ఖణా పఞ్ఞా నత్థి. యమ్హి ఝానఞ్చ పఞ్ఞా చాతి యమ్హి పుగ్గలే ఇదం ఉభయమ్పి అత్థి, సో నిబ్బానస్స సన్తికే ఠితోయేవాతి అత్థో.

సుఞ్ఞాగారం పవిట్ఠస్సాతి కిస్మిఞ్చిదేవ వివిత్తోకాసే కమ్మట్ఠానం అవిజహిత్వా కమ్మట్ఠానమనసికారేన నిసిన్నస్స. సన్తచిత్తస్సాతి నిబ్బుతచిత్తస్స. సమ్మాతి హేతునా కారణేన ధమ్మం విపస్సన్తస్స విపస్సనాసఙ్ఖాతా అమానుసీ రతి అట్ఠసమాపత్తిసఙ్ఖాతా దిబ్బాపి రతి హోతి ఉప్పజ్జతీతి అత్థో.

యతో యతో సమ్మసతీతి అట్ఠతింసాయ ఆరమ్మణేసు కమ్మం కరోన్తో యేన యేనాకారేన, పురేభత్తాదీసు వా కాలేసు యస్మిం యస్మిం అత్తనా అభిరుచితే కాలే, అభిరుచితే వా కమ్మట్ఠానే కమ్మం కరోన్తో సమ్మసతి. ఉదయబ్బయన్తి పఞ్చన్నం ఖన్ధానం పఞ్చవీసతియా లక్ఖణేహి ఉదయం, పఞ్చవీసతియా ఏవ చ లక్ఖణేహి వయం. పీతిపామోజ్జన్తి ఏవం ఖన్ధానం ఉదయబ్బయం సమ్మసన్తో ధమ్మపీతిం ధమ్మపామోజ్జఞ్చ లభతి. అమతన్తి తం సప్పచ్చయే నామరూపే పాకటే హుత్వా ఉపట్ఠహన్తే ఉప్పన్నం పీతిపామోజ్జం అమతనిబ్బానసమ్పాపకత్తా విజానతం పణ్డితానం అమతమేవాతి అత్థో.

తత్రాయమాది భవతీతి తత్ర అయం ఆది, ఇదం పుబ్బట్ఠానం హోతి. ఇధ పఞ్ఞస్సాతి ఇమస్మిం సాసనే పణ్డితభిక్ఖునో. ఇదాని ‘‘తం ఆదీ’’తి వుత్తం పుబ్బట్ఠానం దస్సేన్తో ఇన్ద్రియగుత్తీతిఆదిమాహ. చతుపారిసుద్ధిసీలఞ్హి పుబ్బట్ఠానం నామ. తత్థ ఇన్ద్రియగుత్తీతి ఇన్ద్రియసంవరో. సన్తుట్ఠీతి చతుపచ్చయసన్తోసో. తేన ఆజీవపారిసుద్ధి చేవ పచ్చయసన్నిస్సితఞ్చ సీలం కథితం. పాతిమోక్ఖేతి పాతిమోక్ఖసఙ్ఖాతే జేట్ఠకసీలే పరిపూరకారితా కథితా.

మిత్తే భజస్సు కల్యాణేతి విస్సట్ఠకమ్మన్తే అపతిరూపసహాయే వజ్జేత్వా సాధుజీవితాయ సుద్ధాజీవే జఙ్ఘబలం నిస్సాయ జీవికకప్పనాయ అకుసీతే అతన్దితే కల్యాణమిత్తే భజస్సు, సేవస్సూతి అత్థో. పటిసన్థారవుత్యస్సాతి ఆమిసపటిసన్థారేన చ ధమ్మపటిసన్థారేన చ సమ్పన్నవుత్తితాయ పటిసన్థారవుత్తి అస్స, పటిసన్థారస్స కారకా భవేయ్యాతి అత్థో. ఆచారకుసలోతి సీలమ్పి ఆచారో, వత్తపటివత్తమ్పి ఆచారో. తత్థ కుసలో సియా, ఛేకో భవేయ్యాతి అత్థో. తతో పామోజ్జబహులోతి తతో పటిసన్థారవుత్తితో చ ఆచారకోసల్లతో చ ఉప్పన్నేన ధమ్మపామోజ్జేన పామోజ్జబహులో హుత్వా తం సకలస్సాపి వట్టదుక్ఖస్స అన్తం కరిస్సతీతి అత్థో.

ఏవం సత్థారా దేసితాసు ఇమాసు గాథాసు ఏకమేకిస్సాయ గాథాయ పరియోసానే ఏకమేకం భిక్ఖుసతం నిసిన్ననిసిన్నట్ఠానేయేవ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పత్వా వేహాసం అబ్భుగ్గన్త్వా సబ్బేపి తే భిక్ఖూ ఆకాసేనేవ వీసయోజనసతికం కన్తారం అతిక్కమిత్వా తథాగతస్స సువణ్ణవణ్ణం సరీరం వణ్ణేన్తా థోమేన్తా పాదే వన్దింసూతి.

సమ్బహులభిక్ఖువత్థు సత్తమం.