౧౦. అత్తదత్థత్థేరవత్థు

అత్తదత్థన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో అత్తదత్థత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

సత్థారా హి పరినిబ్బానకాలే, ‘‘భిక్ఖవే, అహం ఇతో చతుమాసచ్చయేన పరినిబ్బాయిస్సామీ’’తి వుత్తే ఉప్పన్నసంవేగా సత్తసతా పుథుజ్జనా భిక్ఖూ సత్థు సన్తికం అవిజహిత్వా ‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, కరిస్సామా’’తి సమ్మన్తయమానా విచరన్తి. అత్తదత్థత్థేరో పన చిన్తేసి – ‘‘సత్థా కిర చతుమాసచ్చయేన పరినిబ్బాయిస్సతి, అహఞ్చమ్హి అవీతరాగో, సత్థరి ధరమానేయేవ అరహత్తత్థాయ వాయమిస్సామీ’’తి. సో భిక్ఖూనం సన్తికం న గచ్ఛతి. అథ నం భిక్ఖూ ‘‘కస్మా, ఆవుసో, త్వం నేవ అమ్హాకం సన్తికం ఆగచ్ఛసి, న కిఞ్చి మన్తేసీ’’తి వత్వా సత్థు సన్తికం నేత్వా ‘‘అయం, భన్తే, ఏవం నామ కరోతీ’’తి ఆరోచయింసు. సో సత్థారాపి ‘‘కస్మా ఏవం కరోసీ’’తి వుత్తే ‘‘తుమ్హే కిర, భన్తే, చతుమాసచ్చయేన పరినిబ్బాయిస్సథ, అహం తుమ్హేసు ధరన్తేసుయేవ అరహత్తప్పత్తియా వాయమిస్సామీ’’తి. సత్థా తస్స సాధుకారం దత్వా, ‘‘భిక్ఖవే, యస్స మయి సినేహో అత్థి, తేన అత్తదత్థేన వియ భవితుం వట్టతి. న హి గన్ధాదీహి పూజేన్తా మం పూజేన్తి, ధమ్మానుధమ్మపటిపత్తియా పన మం పూజేన్తి. తస్మా అఞ్ఞేనపి అత్తదత్థసదిసేనేవ భవితబ్బ’’న్తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౧౬౬. ‘‘అత్తదత్థం పరత్థేన, బహునాపి న హాపయే;

అత్తదత్థమభిఞ్ఞాయ, సదత్థపసుతో సియా’’తి.

తస్సత్థో – గిహిభూతా తావ కాకణికమత్తమ్పి అత్తనో అత్థం సహస్సమత్తేనాపి పరస్స అత్థేన న హాపయే. కాకణికమత్తేనాపి హిస్స అత్తదత్థోవ ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా నిప్ఫాదేయ్య, న పరత్థో. ఇదం పన ఏవం అకథేత్వా కమ్మట్ఠానసీసేన కథితం, తస్మా ‘‘అత్తదత్థం న హాపేమీ’’తి భిక్ఖునా నామ సఙ్ఘస్స ఉప్పన్నం చేతియపటిసఙ్ఖరణాదికిచ్చం వా ఉపజ్ఝాయాదివత్తం వా న హాపేతబ్బం. ఆభిసమాచారికవత్తఞ్హి పూరేన్తోయేవ అరియఫలాదీని సచ్ఛికరోతి, తస్మా అయమ్పి అత్తదత్థోవ. యో పన అచ్చారద్ధవిపస్సకో ‘‘అజ్జ వా సువే వా’’తి పటివేధం పత్థయమానో విచరతి, తేన ఉపజ్ఝాయవత్తాదీనిపి హాపేత్వా అత్తనో కిచ్చమేవ కాతబ్బం. ఏవరూపఞ్హి అత్తదత్థమభిఞ్ఞాయ ‘‘అయం మే అత్తనో అత్థో’’తి సల్లక్ఖేత్వా, సదత్థపసుతో సియాతి తస్మిం సకే అత్థే ఉయ్యుత్తపయుత్తో భవేయ్యాతి.

దేసనావసానే సో థేరో అరహత్తే పతిట్ఠహి, సమ్పత్తభిక్ఖూనమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

అత్తదత్థత్థేరవత్థు దసమం.

అత్తవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.

ద్వాదసమో వగ్గో.