౧౪. బహుపుత్తికత్థేరీవత్థు
యో చ వస్ససతం జీవేతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో బహుపుత్తికం థేరిం ఆరబ్భ కథేసి.
సావత్థియం కిరేకస్మిం కులే సత్త పుత్తా సత్త చ ధీతరో అహేసుం. తే సబ్బేపి వయప్పత్తా గేహే పతిట్ఠహిత్వా అత్తనో ధమ్మతాయ సుఖప్పత్తా అహేసుం. తేసం అపరేన సమయేన పితా కాలమకాసి. మహాఉపాసికా సామికే నట్ఠేపి న తావ కుటుమ్బం విభజతి. అథ నం పుత్తా ఆహంసు – ‘‘అమ్మ, అమ్హాకం పితరి నట్ఠే తుయ్హం కో అత్థో కుటుమ్బేన, కిం మయం తం ఉపట్ఠాతుం న సక్కోమా’’తి. సా తేసం కథం సుత్వా తుణ్హీ హుత్వా పునప్పునం తేహి వుచ్చమానా ‘‘పుత్తా మం పటిజగ్గిస్సన్తి, కిం మే విసుం కుటుమ్బేనా’’తి సబ్బం సాపతేయ్యం మజ్ఝే భిన్దిత్వా అదాసి. అథ నం కతిపాహచ్చయేన జేట్ఠపుత్తస్స భరియా ‘‘అహో అమ్హాకం, అయ్యా, ‘జేట్ఠపుత్తో మే’తి ద్వే కోట్ఠాసే దత్వా వియ ఇమమేవ గేహం ఆగచ్ఛతీ’’తి ఆహ. సేసపుత్తానం భరియాపి ఏవమేవ వదింసు. జేట్ఠధీతరం ఆదిం కత్వా తాసం గేహం గతకాలేపి నం ఏవమేవ వదింసు. సా అవమానప్పత్తా హుత్వా ‘‘కిం ఇమేసం సన్తికే వుట్ఠేన, భిక్ఖునీ హుత్వా జీవిస్సామీ’’తి భిక్ఖునీఉపస్సయం గన్త్వా పబ్బజ్జం యాచి. తా నం పబ్బాజేసుం. సా లద్ధూపసమ్పదా హుత్వా బహుపుత్తికత్థేరీతి పఞ్ఞాయి. సా ‘‘అహం మహల్లకకాలే పబ్బజితా, అప్పమత్తాయ మే భవితబ్బ’’న్తి భిక్ఖునీనం వత్తపటివత్తం కరోన్తీ ‘‘సబ్బరత్తిం సమణధమ్మం కరిస్సామీ’’తి హేట్ఠాపాసాదే ఏకం థమ్భం హత్థేన గహేత్వా తం ఆవిఞ్ఛమానావ సమణధమ్మం కరోతి, చఙ్కమమానాపి ‘‘అన్ధకారట్ఠానే మే రుక్ఖే వా కత్థచి వా సీసం పటిహఞ్ఞేయ్యా’’తి తం రుక్ఖం హత్థేన గహేత్వా తం ఆవిఞ్ఛమానావ సమణధమ్మం కరోతి, ‘‘సత్థారా దేసితధమ్మమేవ కరిస్సామీ’’తి ధమ్మం ఆవజ్జేత్వా ధమ్మం అనుస్సరమానావ సమణధమ్మం కరోతి. అథ సత్థా గన్ధకుటియం నిసిన్నోవ ఓభాసం ఫరిత్వా సమ్ముఖే నిసిన్నో వియ తాయ సద్ధిం కథేన్తో ‘‘బహుపుత్తికే మయా దేసితం ధమ్మం అనావజ్జేన్తస్స అపస్సన్తస్స వస్ససతం జీవనతో మయా దేసితం ధమ్మం పస్సన్తస్స ముహుత్తమ్పి జీవితం సేయ్యో’’తి వత్వా అనుసన్ధిం ఘటేత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –
౧౧౫. ‘‘యో చ వస్ససతం జీవే, అపస్సం ధమ్మముత్తమం;
ఏకాహం జీవితం సేయ్యో, పస్సతో ధమ్మముత్తమ’’న్తి.
తత్థ ధమ్మముత్తమన్తి నవవిధం లోకుత్తరధమ్మం. సో హి ఉత్తమో ధమ్మో నామ. యో హి తం న పస్సతి, తస్స వస్ససతమ్పి జీవనతో తం ధమ్మం పస్సన్తస్స పటివిజ్ఝన్తస్స ఏకాహమ్పి ఏకక్ఖణమ్పి జీవితం సేయ్యోతి.
గాథాపరియోసానే బహుపుత్తికత్థేరీ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తే పతిట్ఠహీతి.
బహుపుత్తికత్థేరీవత్థు చుద్దసమం.
సహస్సవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.
అట్ఠమో వగ్గో.
నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స