౧౦. ఖాణుకోణ్డఞ్ఞత్థేరవత్థు

యో చ వస్ససతం జీవేతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఖాణుకోణ్డఞ్ఞత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర థేరో సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా అరఞ్ఞే విహరన్తో అరహత్తం పత్వా ‘‘సత్థు ఆరోచేస్సామీ’’తి తతో ఆగచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే కిలన్తో మగ్గా ఓక్కమ్మ ఏకస్మిం పిట్ఠిపాసాణే నిసిన్నో ఝానం సమాపజ్జి. అథేకం గామం విలుమ్పిత్వా పఞ్చసతా చోరా అత్తనో బలానురూపేన భణ్డికం బన్ధిత్వా సీసేనాదాయ గచ్ఛన్తా దూరం గన్త్వా కిలన్తరూపా ‘‘దూరం ఆగతామ్హ, ఇమస్మిం పిట్ఠిపాసాణే విస్సమిస్సామా’’తి మగ్గా ఓక్కమ్మ పిట్ఠిపాసాణస్స సన్తికం గన్త్వా థేరం దిస్వాపి ‘‘ఖాణుకో అయ’’న్తి సఞ్ఞినో అహేసుం. అథేకో చోరో థేరస్స సీసే భణ్డికం ఠపేసి, అపరోపి తం నిస్సాయ భణ్డికం ఠపేసి. ఏవం పఞ్చసతాపి చోరా పఞ్చహి భణ్డికసతేహి థేరం పరిక్ఖిపిత్వా సయమ్పి నిసిన్నా నిద్దాయిత్వా అరుణుగ్గమనకాలే పబుజ్ఝిత్వా అత్తనో అత్తనో భణ్డికం గణ్హన్తా థేరం దిస్వా ‘‘అమనుస్సో’’తి సఞ్ఞాయ పలాయితుం ఆరభింసు. అథ నే థేరో ఆహ – ‘‘మా భాయిత్థ ఉపాసకా, పబ్బజితో అహ’’న్తి. తే థేరస్స పాదమూలే నిపజ్జిత్వా ‘‘ఖమథ, భన్తే, మయం ఖాణుకసఞ్ఞినో అహుమ్హా’’తి థేరం ఖమాపేత్వా చోరజేట్ఠకేన ‘‘అహం అయ్యస్స సన్తికే పబ్బజిస్సామీ’’తి వుత్తే సేసా ‘‘మయమ్పి పబ్బజిస్సామా’’తి వత్వా సబ్బేపి ఏకచ్ఛన్దా హుత్వా థేరం పబ్బజ్జం యాచింసు. థేరో సంకిచ్చసామణేరో వియ సబ్బేపి తే పబ్బాజేసి. తతో పట్ఠాయ ఖాణుకోణ్డఞ్ఞోతి పఞ్ఞాయి. సో తేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం సత్థు సన్తికం గన్త్వా సత్థారా ‘‘కిం, కోణ్డఞ్ఞ, అన్తేవాసికా తే లద్ధా’’తి వుత్తే తం పవత్తిం ఆరోచేసి. సత్థా ‘‘ఏవం కిర, భిక్ఖవే’’తి పుచ్ఛిత్వా, ‘‘ఆమ, భన్తే, న నో అఞ్ఞస్స ఏవరూపో ఆనుభావో దిట్ఠపుబ్బో, తేనమ్హా పబ్బజితా’’తి వుత్తే, ‘‘భిక్ఖవే, ఏవరూపే దుప్పఞ్ఞకమ్మే పతిట్ఠాయ వస్ససతం జీవనతో ఇదాని వో పఞ్ఞాసమ్పదాయ వత్తమానానం ఏకాహమ్పి జీవితం సేయ్యో’’తి వత్వా అనుసన్ధిం ఘటేత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౧౧౧. ‘‘యో చ వస్ససతం జీవే, దుప్పఞ్ఞో అసమాహితో;

ఏకాహం జీవితం సేయ్యో, పఞ్ఞవన్తస్స ఝాయినో’’తి.

తత్థ దుప్పఞ్ఞో నిప్పఞ్ఞో. పఞ్ఞవన్తస్సాతి సప్పఞ్ఞస్స. సేసం పురిమసదిసమేవాతి.

దేసనావసానే పఞ్చసతాపి తే భిక్ఖూ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణింసు. సమ్పత్తమహాజనస్సాపి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

ఖాణుకోణ్డఞ్ఞత్థేరవత్థు దసమం.