౯. ఖదిరవనియరేవతత్థేరవత్థు

గామే వాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఖదిరవనియరేవతత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

ఆయస్మా హి సారిపుత్తో సత్తాసీతికోటిధనం పహాయ పబ్బజిత్వా చాలా, ఉపచాలా, సీసూపచాలాతి తిస్సో భగినియో, చున్దో ఉపసేనోతి ఇమే ద్వే చ భాతరో పబ్బాజేసి. రేవతకుమారో ఏకోవ గేహే అవసిట్ఠో. అథస్స మాతా చిన్తేసి – ‘‘మమ పుత్తో ఉపతిస్సో ఏత్తకం ధనం పహాయ పబ్బజిత్వా తిస్సో చ భగినియో ద్వే చ భాతరో పబ్బాజేసి, రేవతో ఏకోవ అవసేసో. సచే ఇమమ్పి పబ్బాజేస్సతి, ఏత్తకం నో ధనం నస్సిస్సతి, కులవంసో పచ్ఛిజ్జిస్సతి, దహరకాలేయేవ నం ఘరావాసేన బన్ధిస్సామీ’’తి. సారిపుత్తత్థేరోపి పటికచ్చేవ భిక్ఖూ ఆణాపేసి ‘‘సచే, ఆవుసో, రేవతో పబ్బజితుకామో ఆగచ్ఛతి, ఆగతమత్తమేవ నం పబ్బాజేయ్యాథ, మమ మాతాపితరో మిచ్ఛాదిట్ఠికా, కిం తేహి ఆపుచ్ఛితేహి, అహమేవ తస్స మాతా చ పితా చా’’తి. మాతాపిస్స రేవతకుమారం సత్తవస్సికమేవ ఘరబన్ధనేన బన్ధితుకామా సమానజాతికే కులే దారికం వారేత్వా దివసం వవత్థపేత్వా కుమారం మణ్డేత్వా పసాధేత్వా మహతా పరివారేన సద్ధిం ఆదాయ కుమారికాయ ఞాతిఘరం అగమాసి. అథ నేసం కతమఙ్గలానం ద్విన్నమ్పి ఞాతకేసు సన్నిపతితేసు ఉదకపాతియం హత్థే ఓతారేత్వా మఙ్గలాని వత్వా కుమారికాయ వుడ్ఢిం ఆకఙ్ఖమానా ఞాతకా ‘‘తవ అయ్యికాయ దిట్ఠధమ్మం పస్స, అయ్యికా వియ చిరం జీవ, అమ్మా’’తి ఆహంసు. రేవతకుమారో ‘‘కో ను ఖో ఇమిస్సా అయ్యికాయ దిట్ఠధమ్మో’’తి చిన్తేత్వా ‘‘కతరా ఇమిస్సా అయ్యికా’’తి పుచ్ఛి. అథ నం ఆహంసు, ‘‘తాత, కిం న పస్ససి ఇమం వీసవస్ససతికం ఖణ్డదన్తం పలితకేసం వలిత్తచం తిలకాహతగత్తం గోపానసివఙ్కం, ఏసా ఏతిస్సా అయ్యికా’’తి. ‘‘కిం పన అయమ్పి ఏవరూపా భవిస్సతీ’’తి? ‘‘సచే జీవిస్సతి, భవిస్సతి, తాతా’’తి. సో చిన్తేసి – ‘‘ఏవరూపమ్పి నామ సరీరం జరాయ ఇమం విప్పకారం పాపుణిస్సతి, ఇమం మే భాతరా ఉపతిస్సేన దిట్ఠం భవిస్సతి, అజ్జేవ మయా పలాయిత్వా పబ్బజితుం వట్టతీ’’తి. అథ నం ఞాతకా కుమారికాయ సద్ధిం ఏకయానం ఆరోపేత్వా ఆదాయ పక్కమింసు.

సో థోకం గన్త్వా సరీరకిచ్చం అపదిసిత్వా ‘‘ఠపేథ తావ యానం, ఓతరిత్వా ఆగమిస్సామీ’’తి యానా ఓతరిత్వా ఏకస్మిం గుమ్బే థోకం పపఞ్చం కత్వా అగమాసి. పునపి థోకం గన్త్వా తేనేవ అపదేసేన ఓతరిత్వా అభిరుహి, పునపి తథేవ అకాసి. అథస్స ఞాతకా ‘‘అద్ధా ఇమస్స ఉట్ఠానాని వత్తన్తీ’’తి సల్లక్ఖేత్వా నాతిదళ్హం ఆరక్ఖం కరింసు. సో పునపి థోకం గన్త్వా తేనేవ అపదేసేన ఓతరిత్వా ‘‘తుమ్హే పాజేన్తో పురతో గచ్ఛథ, మయం పచ్ఛతో సణికం ఆగమిస్సామా’’తి వత్వా ఓతరిత్వా గుమ్బాభిముఖో అహోసి. ఞాతకాపిస్స ‘‘పచ్ఛతో ఆగమిస్సతీ’’తి సఞ్ఞాయ యానం పాజేన్తా గమింసు. సోపి తతో పలాయిత్వా ఏకస్మిం పదేసే తింసమత్తా భిక్ఖూ వసన్తి, తేసం సన్తికం గన్త్వా వన్దిత్వా ఆహ – ‘‘పబ్బాజేథ మం, భన్తే’’తి. ‘‘ఆవుసో, త్వం సబ్బాలఙ్కారపటిమణ్డితో, మయం తే రాజపుత్తభావం వా అమచ్చపుత్తభావం వా న జానామ, కథం పబ్బాజేస్సామా’’తి? ‘‘తుమ్హే మం, భన్తే, న జానాథా’’తి? ‘‘న జానామావుసో’’తి. ‘‘అహం ఉపతిస్సస్స కనిట్ఠభాతికో’’తి. ‘‘కో ఏస ఉపతిస్సో నామా’’తి? ‘‘భన్తే, భద్దన్తా మమ భాతరం ‘సారిపుత్తో’తి వదన్తి, తస్మా మయా ‘ఉపతిస్సో’తి వుత్తే న జానన్తీ’’తి. ‘‘కిం పన త్వం సారిపుత్తత్థేరస్స కనిట్ఠభాతికో’’తి? ‘‘ఆమ, భన్తే’’తి. ‘‘తేన హి ఏహి, భాతరా తే అనుఞ్ఞాతమేవా’’తి వత్వా భిక్ఖూ తస్స ఆభరణాని ఓముఞ్చాపేత్వా ఏకమన్తం ఠపేత్వా తం పబ్బాజేత్వా థేరస్స సాసనం పహిణింసు. థేరో తం సుత్వా భగవతో ఆరోచేసి – ‘‘భన్తే, ‘ఆరఞ్ఞికభిక్ఖూహి కిర రేవతో పబ్బాజితో’తి సాసనం పహిణింసు, గన్త్వా తం పస్సిత్వా ఆగమిస్సామీ’’తి. సత్థా ‘‘అధివాసేహి తావ, సారిపుత్తా’’తి గన్తుం న అదాసి. థేరో పున కతిపాహచ్చయేన సత్థారం ఆపుచ్ఛి. సత్థా ‘‘అధివాసేహి తావ, సారిపుత్త, మయమ్పి ఆగమిస్సామా’’తి నేవ గన్తుం అదాసి.

సామణేరోపి ‘‘సచాహం ఇధ వసిస్సామి, ఞాతకా మం అనుబన్ధిత్వా పక్కోసిస్సన్తీ’’తి తేసం భిక్ఖూనం సన్తికే యావ అరహత్తా కమ్మట్ఠానం ఉగ్గణ్హిత్వా పత్తచీవరమాదాయ చారికం చరమానో తతో తింసయోజనికే ఠానే ఖదిరవనం గన్త్వా అన్తోవస్సేయేవ తేమాసబ్భన్తరే సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణి. థేరోపి పవారేత్వా సత్థారం పున తత్థ గమనత్థాయ ఆపుచ్ఛి. సత్థా ‘‘మయమ్పి గమిస్సామ, సారిపుత్తా’’తి పఞ్చహి భిక్ఖుసతేహి సద్ధిం నిక్ఖమి. థోకం గతకాలే ఆనన్దత్థేరో ద్వేధాపథే ఠత్వా సత్థారం ఆహ – ‘‘భన్తే, రేవతస్స సన్తికం గమనమగ్గేసు అయం పరిహారపథో సట్ఠియోజనికో మనుస్సావాసో, అయం ఉజుమగ్గో తింసయోజనికో అమనుస్సపరిగ్గహితో, కతరేన గచ్ఛామా’’తి. ‘‘సీవలి, పన, ఆనన్ద, అమ్హేహి సద్ధిం ఆగతో’’తి? ‘‘ఆమ, భన్తే’’తి. ‘‘సచే, సీవలి, ఆగతో, ఉజుమగ్గమేవ గణ్హాహీ’’తి. సత్థా కిర ‘‘అహం తుమ్హాకం యాగుభత్తం ఉప్పాదేస్సామి, ఉజుమగ్గం గణ్హాహీ’’తి అవత్వా ‘‘తేసం తేసం జనానం పుఞ్ఞస్స విపాకదానట్ఠానం ఏత’’న్తి ఞత్వా ‘‘సచే, సీవలి, ఆగతో, ఉజుమగ్గం గణ్హాహీ’’తి ఆహ. సత్థరి పన తం మగ్గం పటిపన్నే దేవతా ‘‘అమ్హాకం అయ్యస్స సీవలిత్థేరస్స సక్కారం కరిస్సామా’’తి చిన్తేత్వా ఏకేకయోజనే విహారే కారేత్వా ఏకయోజనతో ఉద్ధం గన్తుం అదత్వా పాతో వుట్ఠాయ దిబ్బయాగుఆదీని గహేత్వా, ‘‘అయ్యో, నో సీవలిత్థేరో కహం నిసిన్నో’’తి విచరన్తి. థేరో అత్తనో అభిహటం బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దాపేసి. ఏవం సత్థా సపరివారో తింసయోజనికం కన్తారం సీవలిత్థేరస్స పుఞ్ఞం అనుభవమానోవ ఆగమాసి. రేవతత్థేరోపి సత్థు ఆగమనం ఞత్వా భగవతో గన్ధకుటిం మాపేత్వా పఞ్చ కూటాగారసతాని, పఞ్చ చఙ్కమనసతాని, పఞ్చరత్తిట్ఠానదివాట్ఠానసతాని చ మాపేసి. సత్థా తస్స సన్తికే మాసమత్తమేవ వసి. తస్మిం వసమానోపి సీవలిత్థేరస్సేవ పుఞ్ఞం అనుభవి.

తత్థ పన ద్వే మహల్లకభిక్ఖూ సత్థు ఖదిరవనం పవిసనకాలే ఏవం చిన్తయింసు – ‘‘అయం భిక్ఖు ఏత్తకం నవకమ్మం కరోన్తో కిం సక్ఖిస్సతి సమణధమ్మం కాతుం, సత్థా ‘సారిపుత్తస్స కనిట్ఠో’తి ముఖోలోకనకిచ్చం కరోన్తో ఏవరూపస్స నవకమ్మికస్స భిక్ఖుస్స సన్తికం ఆగతో’’తి. సత్థాపి తం దివసం పచ్చూసకాలే లోకం వోలోకేత్వా తే భిక్ఖూ దిస్వా తేసం చిత్తాచారం అఞ్ఞాసి. తస్మా తత్థ మాసమత్తం వసిత్వా నిక్ఖమనదివసే యథా తే భిక్ఖూ అత్తనో తేలనాళిఞ్చ ఉదకతుమ్బఞ్చ ఉపాహనాని చ పముస్సన్తి, తథా అధిట్ఠహిత్వా నిక్ఖమన్తో విహారూపచారతో బహి నిక్ఖన్తకాలే ఇద్ధిం విస్సజ్జేసి. అథ తే భిక్ఖూ ‘‘మయా ఇదఞ్చిదఞ్చ పముట్ఠం, మయాపి పముట్ఠ’’న్తి ఉభోపి నివత్తిత్వా తం ఠానం అసల్లక్ఖేత్వా ఖదిరరుక్ఖకణ్టకేహి విజ్ఝమానా విచరిత్వా ఏకస్మిం ఖదిరరుక్ఖే ఓలమ్బన్తం అత్తనో భణ్డకం దిస్వా ఆదాయ పక్కమింసు. సత్థాపి భిక్ఖుసఙ్ఘం ఆదాయ పున మాసమత్తేనేవ సీవలిత్థేరస్స పుఞ్ఞం అనుభవమానో పటిగన్త్వా పుబ్బారామం పావిసి.

అథ తే మహల్లకభిక్ఖూ పాతోవ ముఖం ధోవిత్వా ‘‘ఆగన్తుకభత్తదాయికాయ విసాఖాయ ఘరం యాగుం పివిస్సామా’’తి గన్త్వా యాగుం పివిత్వా ఖజ్జకం ఖాదిత్వా నిసీదింసు. అథ నే విసాఖా పుచ్ఛి – ‘‘తుమ్హేపి, భన్తే, సత్థారా సద్ధిం రేవతత్థేరస్స వసనట్ఠానం అగమిత్థా’’తి. ‘‘ఆమ, ఉపాసికేతి, రమణీయం, భన్తే, థేరస్స వసనట్ఠాన’’న్తి. ‘‘కుతో తస్స రమణీయతా సేతకణ్టకఖదిరరుక్ఖగహనం పేతానం నివాసనట్ఠానసదిసం ఉపాసికే’’తి. అథఞ్ఞే ద్వే దహరభిక్ఖూ ఆగమింసు. ఉపాసికా తేసమ్పి యాగుఖజ్జకం దత్వా తథేవ పటిపుచ్ఛి. తే ఆహంసు – ‘‘న సక్కా ఉపాసికే వణ్ణేతుం, సుధమ్మదేవసభాసదిసం ఇద్ధియా అభిసఙ్ఖతం వియ థేరస్స వసనట్ఠాన’’న్తి. ఉపాసికా చిన్తేసి – ‘‘పఠమం ఆగతా భిక్ఖూ అఞ్ఞథా వదింసు, ఇమే అఞ్ఞథా వదన్తి, పఠమం ఆగతా భిక్ఖూ కిఞ్చిదేవ పముస్సిత్వా ఇద్ధియా విస్సట్ఠకాలే పటినివత్తిత్వా గతా భవిస్సన్తి, ఇమే పన ఇద్ధియా అభిసఙ్ఖరిత్వా నిమ్మితకాలే గతా భవిస్సన్తీ’’తి అత్తనో పణ్డితభావేన ఏతమత్థం ఞత్వా ‘‘సత్థారం ఆగతకాలే పుచ్ఛిస్సామీ’’తి అట్ఠాసి. తతో ముహుత్తంయేవ సత్థా భిక్ఖుసఙ్ఘపరివుతో విసాఖాయ గేహం గన్త్వా పఞ్ఞత్తాసనే నిసీది. సా బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం సక్కచ్చం పరివిసిత్వా భత్తకిచ్చావసానే సత్థారం వన్దిత్వా పటిపుచ్ఛి – ‘‘భన్తే, తుమ్హేహి సద్ధిం గతభిక్ఖూసు ఏకచ్చే రేవతత్థేరస్స వసనట్ఠానం ‘ఖదిరగహనం అరఞ్ఞ’న్తి వదన్తి, ఏకచ్చే ‘రమణీయ’న్తి, కిం ను ఖో ఏత’’న్తి? తం సుత్వా సత్థా ‘‘ఉపాసికే గామో వా హోతు అరఞ్ఞం వా, యస్మిం ఠానే అరహన్తో విహరన్తి, తం రమణీయమేవా’’తి వత్వా అనుసన్ధిం ఘటేత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౯౮. ‘‘గామే వా యది వారఞ్ఞే, నిన్నే వా యది వా థలే;

యత్థ అరహన్తో విహరన్తి, తం భూమిరామణేయ్యక’’న్తి.

తత్థ కిఞ్చాపి అరహన్తో గామన్తే కాయవివేకం న లభన్తి, చిత్తవివేకం పన లభన్తేవ. తేసఞ్హి దిబ్బపటిభాగానిపి ఆరమ్మణాని చిత్తం చాలేతుం న సక్కోన్తి. తస్మా గామో వా హోతు అరఞ్ఞాదీనం వా అఞ్ఞతరం, యత్థ అరహన్తో విహరన్తి, తం భూమిరామణేయ్యకన్తి సో భూమిపదేసో రమణీయో ఏవాతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

అపరేన సమయేన భిక్ఖూ కథం సముట్ఠాపేసుం – ‘‘ఆవుసో, కేన ను ఖో కారణేన ఆయస్మా సీవలిత్థేరో సత్తదివససత్తమాసాధికాని సత్త వస్సాని మాతు కుచ్ఛియం వసి, కేన నిరయే పచ్చి, కేన నిస్సన్దేన లాభగ్గయసగ్గప్పత్తో జాతో’’తి? సత్థా తం కథం సుత్వా, ‘‘భిక్ఖవే, కిం కథేథా’’తి పుచ్ఛిత్వా, ‘‘భన్తే, ఇదం నామా’’తి వుత్తే తస్సాయస్మతో పుబ్బకమ్మం కథేన్తో ఆహ –

భిక్ఖవే, ఇతో ఏకనవుతికప్పే విపస్సీ భగవా లోకే ఉప్పజ్జిత్వా ఏకస్మిం సమయే జనపదచారికం చరిత్వా పితు నగరం పచ్చాగమాసి. రాజా బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స ఆగన్తుకదానం సజ్జేత్వా నాగరానం సాసనం పేసేసి ‘‘ఆగన్త్వా మయ్హం దానే సహాయకా హోన్తూ’’తి. తే తథా కత్వా ‘‘రఞ్ఞా దిన్నదానతో అతిరేకతరం దస్సామా’’తి సత్థారం నిమన్తేత్వా పునదివసే దానం పటియాదేత్వా రఞ్ఞో సాసనం పహిణింసు. రాజా ఆగన్త్వా తేసం దానం దిస్వా ‘‘ఇతో అధికతరం దస్సామీ’’తి పునదివసత్థాయ సత్థారం నిమన్తేసి, నేవ రాజా నాగరే పరాజేతుం సక్ఖి, న నాగరా రాజానం. నాగరా ఛట్ఠే వారే ‘‘స్వే దాని యథా ‘ఇమస్మిం దానే ఇదం నామ నత్థీ’తి న సక్కా హోతి వత్తుం, ఏవం దానం దస్సామా’’తి చిన్తేత్వా పునదివసే దానం పటియాదేత్వా ‘‘కిం ను ఖో ఏత్థ నత్థీ’’తి ఓలోకేన్తా అల్లమధుమేవ న అద్దసంసు. పక్కమధు పన బహుం అత్థి. తే అల్లమధుస్సత్థాయ చతూసు నగరద్వారేసు చత్తారి కహాపణసహస్సాని గాహాపేత్వా పహిణింసు. అథేకో జనపదమనుస్సో గామభోజకం పస్సితుం ఆగచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే మధుపటలం దిస్వా మక్ఖికా పలాపేత్వా సాఖం ఛిన్దిత్వా సాఖాదణ్డకేనేవ సద్ధిం మధుపటలం ఆదాయ ‘‘గామభోజకస్స దస్సామీ’’తి నగరం పావిసి. మధుఅత్థాయ గతో తం దిస్వా, ‘‘అమ్భో, విక్కిణియం మధు’’న్తి పుచ్ఛి. ‘‘న విక్కిణియం, సామీ’’తి. ‘‘హన్ద, ఇమం కహాపణం గహేత్వా దేహీ’’తి. సో చిన్తేసి – ‘‘ఇమం మధుపటలం పాదమత్తమ్పి న అగ్ఘతి, అయం పన కహాపణం దేతి. బహుకహాపణకో మఞ్ఞే, మయా వడ్ఢేతుం వట్టతీ’’తి. అథ నం ‘‘న దేమీ’’తి ఆహ, ‘‘తేన హి ద్వే కహాపణే గణ్హాహీ’’తి. ‘‘ద్వీహిపి న దేమీ’’తి. ఏవం తావ వడ్ఢేసి, యావ సో ‘‘తేన హి ఇదం సహస్సం గణ్హాహీ’’తి భణ్డికం ఉపనేసి.

అథ నం సో ఆహ – ‘‘కిం ను ఖో త్వం ఉమ్మత్తకో, ఉదాహు కహాపణానం ఠపనోకాసం న లభసి, పాదమ్పి న అగ్ఘనకం మధుం ‘సహస్సం గహేత్వా దేహీ’తి వదసి, ‘కిం నామేత’’’న్తి? ‘జానామహం, భో, ఇమినా పన మే కమ్మం అత్థి, తేనేవం వదామీ’తి. ‘‘కిం కమ్మం, సామీ’’తి? ‘‘అమ్హేహి విపస్సీబుద్ధస్స అట్ఠసట్ఠిసమణసహస్సపరివారస్స మహాదానం సజ్జితం, తత్రేకం అల్లమధుమేవ నత్థి, తస్మా ఏవం గణ్హామీ’’తి. ఏవం, సన్తే, నాహం మూలేన దస్సామి, సచే ‘‘అహమ్పి దానే పత్తిం లభిస్సామి, దస్సామీ’’తి. సో గన్త్వా నాగరానం తమత్థం ఆరోచేసి. నాగరా తస్స సద్ధాయ బలవభావం ఞత్వా, ‘‘సాధు, పత్తికో హోతూ’’తి పటిజానింసు, తే బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం నిసీదాపేత్వా యాగుఖజ్జకం దత్వా మహతిం సువణ్ణపాతిం ఆహరాపేత్వా మధుపటలం పీళాపేసుం. తేనేవ మనుస్సేన పణ్ణాకారత్థాయ దధివారకోపి ఆహటో అత్థి, సో తమ్పి దధిం పాతియం ఆకిరిత్వా తేన మధునా సంసన్దిత్వా బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స ఆదితో పట్ఠాయ అదాసి. తం యావదత్థం గణ్హన్తానం సబ్బేసం పాపుణి ఉత్తరిమ్పి అవసిట్ఠం అహోసియేవ. ‘‘ఏవం థోకం మధు కథం తావ బహూనం పాపుణీ’’తి న చిన్తేతబ్బం. తఞ్హి బుద్ధానుభావేన పాపుణి. బుద్ధవిసయో న చిన్తేతబ్బో. చత్తారి హి ‘‘అచిన్తేయ్యానీ’’తి (అ. ని. ౪.౭౭) వుత్తాని. తాని చిన్తేన్తో ఉమ్మాదస్సేవ భాగీ హోతీతి. సో పురిసో ఏత్తకం కమ్మం కత్వా ఆయుపరియోసానే దేవలోకే నిబ్బత్తిత్వా ఏత్తకం కాలం సంసరన్తో ఏకస్మిం సమయే దేవలోకా చవిత్వా బారాణసియం రాజకులే నిబ్బత్తో పితు అచ్చయేన రజ్జం పాపుణి. సో ‘‘ఏకం నగరం గణ్హిస్సామీ’’తి గన్త్వా పరివారేసి, నాగరానఞ్చ సాసనం పహిణి ‘‘రజ్జం వా మే దేన్తు యుద్ధం వా’’తి. తే ‘‘నేవ రజ్జం దస్సామ, న యుద్ధ’’న్తి వత్వా చూళద్వారేహి నిక్ఖమిత్వా దారూదకాదీని ఆహరన్తి, సబ్బకిచ్చాని కరోన్తి.

ఇతరోపి చత్తారి మహాద్వారాని రక్ఖన్తో సత్తమాసాధికాని సత్త వస్సాని నగరం ఉపరున్ధి. అథస్స మాతా ‘‘కిం మే పుత్తో కరోతీ’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఇదం నామ దేవీ’’తి తం పవత్తిం సుత్వా ‘‘బాలో మమ పుత్తో, గచ్ఛథ, తస్స ‘చూళద్వారానిపి పిధాయ నగరం ఉపరున్ధతూ’తి వదేథా’’తి. సో మాతు సాసనం సుత్వా తథా అకాసి. నాగరాపి బహి నిక్ఖమితుం అలభన్తా సత్తమే దివసే అత్తనో రాజానం మారేత్వా తస్స రజ్జం అదంసు. సో ఇమం కమ్మం కత్వా ఆయుపరియోసానే అవీచిమ్హి నిబ్బత్తిత్వా యావాయం పథవీ యోజనమత్తం ఉస్సన్నా, తావ నిరయే పచ్చిత్వా చతున్నం చూళద్వారానం పిదహితత్తా తతో చుతో తస్సా ఏవ మాతు కుచ్ఛిస్మిం పటిసన్ధిం గహేత్వా సత్తమాసాధికాని సత్త వస్సాని అన్తోకుచ్ఛిస్మిం వసిత్వా సత్త దివసాని యోనిముఖే తిరియం నిపజ్జి. ఏవం, భిక్ఖవే, సీవలి, తదా నగరం ఉపరున్ధిత్వా గహితకమ్మేన ఏత్తకం కాలం నిరయే పచ్చిత్వా చతున్నం చూళద్వారానం పిదహితత్తా తతో చుతో తస్సా ఏవ మాతు కుచ్ఛియం పటిసన్ధిం గహేత్వా ఏత్తకం కాలం కుచ్ఛియం వసి. నవమధునో దిన్నత్తా లాభగ్గయసగ్గప్పత్తో జాతోతి.

పునేకదివసం భిక్ఖూ కథం సముట్ఠాపేసుం – ‘‘అహో సామణేరస్స లాభో, అహో పుఞ్ఞం, యేన ఏకకేన పఞ్చన్నం భిక్ఖుసతానం పఞ్చకూటాగారసతాదీని కతానీ’’తి. సత్థా ఆగన్త్వా ‘‘కాయ నుత్థ, భిక్ఖవే, ఏతరహి కథాయ సన్నిసిన్నా’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఇమాయ నామా’’తి వుత్తే, ‘‘భిక్ఖవే, మయ్హం పుత్తస్స నేవ పుఞ్ఞం అత్థి, న పాపం, ఉభయమస్స పహీన’’న్తి వత్వా బ్రాహ్మణవగ్గే ఇమం గాథమాహ –

‘‘యోధ పుఞ్ఞఞ్చ పాపఞ్చ, ఉభో సఙ్గముపచ్చగా;

అసోకం విరజం సుద్ధం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి. (ధ. ప. ౪౧౨);

ఖదిరవనియరేవతత్థేరవత్థు నవమం.