౧౦. అఞ్ఞతరఇత్థివత్థు

రమణీయానీతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో అఞ్ఞతరం ఇత్థిం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకో కిర పిణ్డపాతికో భిక్ఖు సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా ఏకం జిణ్ణఉయ్యానం పవిసిత్వా సమణధమ్మం కరోతి. ఏకా నగరసోభినీ ఇత్థీ పురిసేన సద్ధిం ‘‘అహం అసుకట్ఠానం నామ గమిస్సామి, త్వం తత్థ ఆగచ్ఛేయ్యాసీ’’తి సఙ్కేతం కత్వా అగమాసి. సో పురిసో నాగచ్ఛి. సా తస్స ఆగమనమగ్గం ఓలోకేన్తీ తం అదిస్వా ఉక్కణ్ఠిత్వా ఇతో చితో చ విచరమానా తం ఉయ్యానం పవిసిత్వా థేరం పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వా నిసిన్నం దిస్వా ఇతో చితో చ ఓలోకయమానా అఞ్ఞం కఞ్చి అదిస్వా ‘‘అయఞ్చ పురిసో ఏవ, ఇమస్స చిత్తం పమోహేస్సామీ’’తి తస్స పురతో ఠత్వా పునప్పునం నివత్థసాటకం మోచేత్వా నివాసేతి, కేసే ముఞ్చిత్వా బన్ధతి, పాణిం పహరిత్వా హసతి. థేరస్స సంవేగో ఉప్పజ్జిత్వా సకలసరీరం ఫరి. సో ‘‘కిం ను ఖో ఇద’’న్తి చిన్తేసి. సత్థాపి ‘‘మమ సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా ‘సమణధమ్మం కరిస్సామీ’తి గతస్స భిక్ఖునో కా ను ఖో పవత్తీ’’తి ఉపధారేన్తో తం ఇత్థిం దిస్వా తస్సా అనాచారకిరియం, థేరస్స చ సంవేగుప్పత్తిం ఞత్వా గన్ధకుటియం నిసిన్నోవ తేన సద్ధిం కథేసి – ‘‘భిక్ఖు, కామగవేసకానం అరమణట్ఠానమేవ వీతరాగానం రమణట్ఠానం హోతీ’’తి. ఏవఞ్చ పన వత్వా ఓభాసం ఫరిత్వా తస్స ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౯౯. ‘‘రమణీయాని అరఞ్ఞాని, యత్థ న రమతీ జనో;

వీతరాగా రమిస్సన్తి, న తే కామగవేసినో’’తి.

తత్థ అరఞ్ఞానీతి సుపుప్ఫితతరువనసణ్డపటిమణ్డితాని విమలసలిలసమ్పన్నాని అరఞ్ఞాని నామ రమణీయాని. యత్థాతి యేసు అరఞ్ఞేసు వికసితేసు పదుమవనేసు గామమక్ఖికా వియ కామగవేసకో జనో న రమతి. వీతరాగాతి విగతరాగా పన ఖీణాసవా నామ భమరమధుకరా వియ పదుమవనేసు తథారూపేసు అరఞ్ఞేసు రమిస్సన్తి. కిం కారణా? న తే కామపవేసినో, యస్మా తే కామగవేసినో న హోన్తీతి అత్థో.

దేసనావసానే సో థేరో యథానిసిన్నోవ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణిత్వా ఆకాసేనాగన్త్వా థుతిం కరోన్తో తథాగతస్స పాదే వన్దిత్వా అగమాసీతి.

అఞ్ఞతరఇత్థివత్థు దసమం.

అరహన్తవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.

సత్తమో వగ్గో.