౪. అనురుద్ధత్థేరవత్థు

యస్సాసవాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో అనురుద్ధత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకస్మిఞ్హి దివసే థేరో జిణ్ణచీవరో సఙ్కారకూటాదీసు చీవరం పరియేసతి. తస్స ఇతో తతియే అత్తభావే పురాణదుతియికా తావతింసభవనే నిబ్బత్తిత్వా జాలినీ నామ దేవధీతా అహోసి. సా థేరం చోళకాని పరియేసమానం దిస్వా థేరస్స అత్థాయ తేరసహత్థాయతాని చతుహత్థవిత్థతాని తీణి దిబ్బదుస్సాని గహేత్వా ‘‘సచాహం ఇమాని ఇమినా నీహారేన దస్సామి, థేరో న గణ్హిస్సతీ’’తి చిన్తేత్వా తస్స చోళకాని పరియేసమానస్స పురతో ఏకస్మిం సఙ్కారకూటే యథా నేసం దసన్తమత్తమేవ పఞ్ఞాయతి, తథా ఠపేసి. థేరో తేన మగ్గేన చోళకపరియేసమానం చరన్తో నేసం దసన్తం దిస్వా తత్థేవ గహేత్వా ఆకడ్ఢమానో వుత్తప్పమాణాని దిబ్బదుస్సాని దిస్వా ‘‘ఉక్కట్ఠపంసుకూలం వత ఇద’’న్తి ఆదాయ పక్కామి. అథస్స చీవరకరణదివసే సత్థా పఞ్చసతభిక్ఖుపరివారో విహారం గన్త్వా నిసీది, అసీతిమహాథేరాపి తత్థేవ నిసీదింసు, చీవరం సిబ్బేతుం మహాకస్సపత్థేరో మూలే నిసీది, సారిపుత్తత్థేరో మజ్ఝే, ఆనన్దత్థేరో అగ్గే, భిక్ఖుసఙ్ఘో సుత్తం వట్టేసి, సత్థా సూచిపాసకే ఆవుణి, మహామోగ్గల్లానత్థేరో యేన యేన అత్థో, తం తం ఉపనేన్తో విచరి.

దేవధీతాపి అన్తోగామం పవిసిత్వా ‘‘భోన్తా అయ్యస్స నో అనురుద్ధత్థేరస్స చీవరం కరోన్తో సత్థా అసీతిమహాసావకపరివుతో పఞ్చహి భిక్ఖుసతేహి సద్ధిం విహారే నిసీది, యాగుఆదీని ఆదాయ విహారం గచ్ఛథా’’తి భిక్ఖం సమాదపేసి. మహామోగ్గల్లానత్థేరోపి అన్తరాభత్తే మహాజమ్బుపేసిం ఆహరి, పఞ్చసతా భిక్ఖూ పరిక్ఖీణం ఖాదితుం నాసక్ఖింసు. సక్కో చీవరకరణట్ఠానే భూమిపరిభణ్డమకాసి, భూమి అలత్తకరసరఞ్జితా వియ అహోసి. భిక్ఖూహి పరిభుత్తావసేసానం యాగుఖజ్జకభత్తానం మహారాసి అహోసి. భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయింసు ‘‘ఏత్తకానం భిక్ఖూనం కిం ఏవంబహుకేహి యాగుఆదీహి, నను నామ పమాణం సల్లక్ఖేత్వా ఏత్తకం నామ ఆహరథా’’తి ఞాతకా చ ఉపట్ఠాకా చ వత్తబ్బా సియుం, అనురుద్ధత్థేరో అత్తనో ఞాతిఉపట్ఠాకానం బహుభావం ఞాపేతుకామో మఞ్ఞే’’తి, అథ నే సత్థా ‘‘కిం, భిక్ఖవే, కథేథా’’తి పుచ్ఛిత్వా, ‘‘భన్తే, ఇదం నామా’’తి వుత్తే ‘‘కిం పన తుమ్హే, భిక్ఖవే, ‘ఇదం అనురుద్ధేన ఆహరాపిత’న్తి మఞ్ఞథా’’తి? ‘‘ఆమ, భన్తే’’తి. ‘‘న, భిక్ఖవే, మమ పుత్తో అనురుద్ధో ఏవరూపం వదేతి. న హి ఖీణాసవా పచ్చయపటిసంయుత్తం కథం కథేన్తి, అయం పన పిణ్డపాతో దేవతానుభావేన నిబ్బత్తో’’తి అనుసన్ధిం ఘటేత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౯౩. ‘‘యస్సాసవా పరిక్ఖీణా, ఆహారే చ అనిస్సితో;

సుఞ్ఞతో అనిమిత్తో చ, విమోక్ఖో యస్స గోచరో;

ఆకాసేవ సకున్తానం, పదం తస్స దురన్నయ’’న్తి.

తత్థ యస్సాసవాతి యస్స చత్తారో ఆసవా పరిక్ఖీణా. ఆహారే చ అనిస్సితోతి ఆహారస్మిఞ్చ తణ్హాదిట్ఠినిస్సయేహి అనిస్సితో. పదం తస్స దురన్నయన్తి యథా ఆకాసే గచ్ఛన్తానం సకుణానం ‘‘ఇమస్మిం ఠానే పాదేహి అక్కమిత్వా గతా, ఇదం ఠానం ఉరేన పహరిత్వా గతా, ఇదం సీసేన, ఇదం పక్ఖేహీ’’తి న సక్కా ఞాతుం, ఏవమేవ ఏవరూపస్స భిక్ఖునో ‘‘నిరయపదేన వా గతో, తిరచ్ఛానయోనిపదేన వా’’తిఆదినా నయేన పదం పఞ్ఞాపేతుం నామ న సక్కోతి.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తి ఫలాదీని పాపుణింసూతి.

అనురుద్ధత్థేరవత్థు చతుత్థం.