౧౦. ధమ్మస్సవనవత్థు
అప్పకా తే మనుస్సేసూతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ధమ్మస్సవనం ఆరబ్భ కథేసి.
సావత్థియం కిర ఏకవీథివాసినో మనుస్సా సమగ్గా హుత్వా గణబన్ధేన దానం దత్వా సబ్బరత్తిం ధమ్మస్సవనం కారేసుం, సబ్బరత్తిం పన ధమ్మం సోతుం నాసక్ఖింసు. ఏకచ్చే కామరతినిస్సితా హుత్వా, పున గేహమేవ గతా, ఏకచ్చే దోసనిస్సితా హుత్వా, ఏకచ్చే మాననిస్సితా హుత్వా, ఏకచ్చే థినమిద్ధసమఙ్గినో హుత్వా తత్థేవ నిసీదిత్వా పచలాయన్తా సోతుం నాసక్ఖింసు. పునదివసే భిక్ఖూ తం పవత్తిం ఞత్వా ధమ్మసభాయం కథం సముట్ఠాపేసుం. సత్థా ఆగన్త్వా ‘‘కాయ నుత్థ, భిక్ఖవే, ఏతరహి కథాయ సన్నిసిన్నా’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఇమాయ నామా’’తి వుత్తే, ‘‘భిక్ఖవే, ఇమా సత్తా నామ యేభుయ్యేన భవనిస్సితా, భవేసు ఏవ లగ్గా విహరన్తి, పారగామినో నామ అప్పకా’’తి అనుసన్ధిం ఘటేత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమా గాథా ఆహ –
౮౫. ‘‘అప్పకా తే మనుస్సేసు, యే జనా పారగామినో;
అథాయం ఇతరా పజా, తీరమేవానుధావతి.
౮౬. ‘‘యే చ ఖో సమ్మదక్ఖాతే, ధమ్మే ధమ్మానువత్తినో;
తే జనా పారమేస్సన్తి, మచ్చుధేయ్యం సుదుత్తర’’న్తి.
తత్థ అప్పకాతి థోకా న బహూ. పారగామినోతి నిబ్బానపారగామినో. అథాయం ఇతరా పజాతి యా పనాయం అవసేసా పజా సక్కాయదిట్ఠితీరమేవ అనుధావతి, అయమేవ బహుతరాతి అత్థో. సమ్మదక్ఖాతేతి సమ్మా అక్ఖాతే సుకథితే. ధమ్మేతి దేసనాధమ్మే. ధమ్మానువత్తినోతి తం ధమ్మం సుత్వా తదనుచ్ఛవికం పటిపదం పూరేత్వా మగ్గఫలసచ్ఛికరణేన ధమ్మానువత్తినో. పారమేస్సన్తీతి తే ఏవరూపా జనా నిబ్బానపారం గమిస్సన్తి. మచ్చుధేయ్యన్తి కిలేసమారసఙ్ఖాతస్స మచ్చుస్స నివాసట్ఠానభూతం తేభూమికవట్టం. సుదుత్తరన్తి యే జనా ధమ్మానువత్తినో, తే ఏతం సుదుత్తరం దురతిక్కమం మారధేయ్యం తరిత్వా అతిక్కమిత్వా నిబ్బానపారం గమిస్సన్తీతి అత్థో.
దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.
ధమ్మస్సవనవత్థు దసమం.