౫. ఉదాయిత్థేరవత్థు
యావజీవమ్పి చే బాలోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఉదాయిత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.
సో కిర మహాథేరేసు పటిక్కన్తేసు ధమ్మసభం గన్త్వా ధమ్మాసనే నిసీది. అథ నం ఏకదివసం ఆగన్తుకా భిక్ఖూ దిస్వా ‘‘అయం బహుస్సుతో మహాథేరో భవిస్సతీ’’తి మఞ్ఞమానా ఖన్ధాదిపటిసంయుత్తం పఞ్హం పుచ్ఛిత్వా కిఞ్చి అజానమానం ‘‘కో ఏసో, బుద్ధేహి సద్ధిం ఏకవిహారే వసమానో ఖన్ధధాతుఆయతనమత్తమ్పి న జానాతీ’’తి గరహిత్వా తం పవత్తిం తథాగతస్స ఆరోచేసుం. సత్థా తేసం ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –
౬౪. ‘‘యావజీవమ్పి చే బాలో, పణ్డితం పయిరుపాసతి;
న సో ధమ్మం విజానాతి, దబ్బీ సూపరసం యథా’’తి.
తస్సత్థో – బాలో నామేస యావజీవమ్పి పణ్డితం ఉపసఙ్కమన్తో పయిరుపాసన్తో ‘‘ఇదం బుద్ధవచనం, ఏత్తకం బుద్ధవచన’’న్తి ఏవం పరియత్తిధమ్మం వా ‘‘అయం చారో, అయం విహారో, అయం ఆచారో, అయం గోచరో, ఇదం సావజ్జం, ఇదం అనవజ్జం, ఇదం సేవితబ్బం, ఇదం న సేవితబ్బం, ఇదం పటివిజ్ఝితబ్బం, ఇదం సచ్ఛికాతబ్బ’’న్తి ఏవం పటిపత్తిపటివేధధమ్మం వా న జానాతి. యథా కిం? దబ్బీ సూపరసం యథాతి. యథా హి దబ్బీ యావ పరిక్ఖయా నానప్పకారాయ సూపవికతియా సమ్పరివత్తమానాపి ‘‘ఇదం లోణికం, ఇదం అలోణికం, ఇదం తిత్తకం, ఇదం ఖారికం, ఇదం కటుకం, ఇదం అమ్బిలం, ఇదం అనమ్బిలం, ఇదం కసావ’’న్తి సూపరసం న జానాతి, ఏవమేవ బాలో యావజీవమ్పి పణ్డితం పయిరుపాసమానో వుత్తప్పకారం ధమ్మం న జానాతీతి.
దేసనావసానే ఆగన్తుకా భిక్ఖూ ఆసవేహి చిత్తాని విముచ్చింసూతి.
ఉదాయిత్థేరవత్థు పఞ్చమం.