౪. గణ్ఠిభేదకచోరవత్థు

యో బాలోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో గణ్ఠిభేదకచోరే ఆరబ్భ కథేసి.

తే కిర ద్వే సహాయకా ధమ్మస్సవనత్థాయ గచ్ఛన్తేన మహాజనేన సద్ధిం జేతవనం గన్త్వా ఏకో ధమ్మకథం అస్సోసి, ఏకో అత్తనో గయ్హూపగం ఓలోకేసి. తేసు ఏకో ధమ్మం సుణమానో సోతాపత్తిఫలం పాపుణి, ఇతరో ఏకస్స దుస్సన్తే బద్ధం పఞ్చమాసకమత్తం లభి. తస్స తం గేహే పాకభత్తం జాతం, ఇతరస్స గేహే న పచ్చతి. అథ నం సహాయకచోరో అత్తనో భరియాయ సద్ధిం ఉప్పణ్డయమానో ‘‘త్వం అతిపణ్డితతాయ అత్తనో గేహే పాకభత్తమూలమ్పి న నిప్ఫాదేసీ’’తి ఆహ. ఇతరో పన ‘‘బాలభావేనేవ వతాయం అత్తనో పణ్డితభావం మఞ్ఞతీ’’తి తం పవత్తిం సత్థు ఆరోచేతుం ఞాతీహి సద్ధిం జేతవనం గన్త్వా ఆరోచేసి. సత్థా తస్స ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౬౩. ‘‘యో బాలో మఞ్ఞతి బాల్యం, పణ్డితో వాపి తేన సో;

బాలో చ పణ్డితమానీ, స వే ‘బాలో’తి వుచ్చతీ’’తి.

తత్థ యో బాలోతి యో అన్ధబాలో అపణ్డితో సమానో ‘‘బాలో అహ’’న్తి అత్తనో బాల్యం బాలభావం మఞ్ఞతి జానాతి. తేన సోతి తేన కారణేన సో పుగ్గలో పణ్డితో వాపి హోతి పణ్డితసదిసో వా. సో హి ‘‘బాలో అహ’’న్తి జానమానో అఞ్ఞం పణ్డితం ఉపసఙ్కమన్తో పయిరుపాసన్తో తేన పణ్డితభావత్థాయ ఓవదియమానో అనుసాసియమానో తం ఓవాదం గణ్హిత్వా పణ్డితో వా హోతి పణ్డితతరో వా. స వే బాలోతి యో చ బాలో సమానో ‘‘కో అఞ్ఞో మయా సదిసో బహుస్సుతో వా ధమ్మకథికో వా వినయధరో వా ధుతఙ్గధరో వా అత్థీ’’తి ఏవం పణ్డితమానీ హోతి. సో అఞ్ఞం పణ్డితం అనుపసఙ్కమన్తో అపయిరుపాసన్తో నేవ పరియత్తిం ఉగ్గణ్హాతి, న పటిపత్తిం పూరేతి, ఏకన్తబాలభావమేవ పాపుణాతి. సో గణ్ఠిభేదకచోరో వియ. తేన వుత్తం ‘‘స వే ‘బాలో’తి వుచ్చతీ’’తి.

దేసనాపరియోసానే ఇతరస్స ఞాతకేహి సద్ధిం మహాజనో సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణీతి.

గణ్ఠిభేదకచోరవత్థు చతుత్థం.