౧౨. పదుముత్తరబుద్ధవంసవణ్ణనా

నారదబుద్ధస్స సాసనం నవుతివస్ససహస్సాని పవత్తిత్వా అన్తరధాయి. సో చ కప్పో వినస్సిత్థ. తతో పరం కప్పానం అసఙ్ఖ్యేయ్యం బుద్ధా లోకే న ఉప్పజ్జింసు. బుద్ధసుఞ్ఞో విగతబుద్ధాలోకో అహోసి. తతో కప్పేసు చ అసఙ్ఖ్యేయ్యేసు వీతివత్తేసు ఇతో కప్పసతసహస్సమత్థకే ఏకస్మిం కప్పే ఏకో విజితమారో ఓహితభారో మేరుసారో అసంసారో సత్తసారో సబ్బలోకుత్తరో పదుముత్తరో నామ బుద్ధో లోకే ఉదపాది. సోపి పారమియో పూరేత్వా తుసితపురే నిబ్బత్తిత్వా తతో చవిత్వా హంసవతీనగరే సబ్బజనానన్దకరస్సానన్దస్స నామ రఞ్ఞో అగ్గమహేసియా ఉదితోదితకులే జాతాయ సుజాతాయ దేవియా కుచ్ఛిస్మిం పటిసన్ధిం అగ్గహేసి. సా దేవతాహి కతారక్ఖా దసన్నం మాసానం అచ్చయేన హంసవతుయ్యానే పదుముత్తరకుమారం విజాయి. పటిసన్ధియఞ్చస్స జాతియఞ్చ హేట్ఠా వుత్తప్పకారాని పాటిహారియాని అహేసుం.

తస్స కిర జాతియం పదుమవస్సం వస్సి. తేనస్స నామగ్గహణదివసే ఞాతకా ‘‘పదుముత్తరకుమారో’’త్వేవ నామం అకంసు. సో దసవస్ససహస్సాని అగారం అజ్ఝావసి. నరవాహన-యసవాహన-వసవత్తినామకా తిణ్ణం ఉతూనం అనుచ్ఛవికా తయో చస్స పాసాదా అహేసుం. వసుదత్తాదేవిప్పముఖానం ఇత్థీనం సతసహస్సాని వీసతిసహస్సాని చ పచ్చుపట్ఠితాని అహేసుం. సో వసుదత్తాయ దేవియా పుత్తే సబ్బగుణానుత్తరే ఉత్తరకుమారే నామ ఉప్పన్నే చత్తారి నిమిత్తాని దిస్వా – ‘‘మహాభినిక్ఖమనం నిక్ఖమిస్సామీ’’తి చిన్తేసి. తస్స చిన్తితమత్తేవ వసవత్తినామకో పాసాదో కుమ్భకారచక్కం వియ ఆకాసం అబ్భుగ్గన్త్వా దేవవిమానమివ పుణ్ణచన్దో వియ చ గగనతలేన గన్త్వా బోధిరుక్ఖం మజ్ఝేకరోన్తో సోభితబుద్ధవంసవణ్ణనాయ ఆగతపాసాదో వియ భూమియం ఓతరి.

మహాపురిసో కిర తతో పాసాదతో ఓతరిత్వా అరహత్తద్ధజభూతాని కాసాయాని వత్థాని దేవదత్తియాని పారుపిత్వా తత్థేవ పబ్బజి. పాసాదో పనాగన్త్వా సకట్ఠానేయేవ అట్ఠాసి. మహాసత్తేన సహగతాయ పరిసాయ ఠపేత్వా ఇత్థియో సబ్బే పబ్బజింసు. మహాపురిసో తేహి సహ సత్తాహం పధానచరియం చరిత్వా విసాఖపుణ్ణమాయ ఉజ్జేనినిగమే రుచానన్దసేట్ఠిధీతాయ దిన్నం మధుపాయాసం పరిభుఞ్జిత్వా సాలవనే దివావిహారం కత్వా సాయన్హసమయే సుమిత్తాజీవకేన దిన్నా అట్ఠ తిణముట్ఠియో గహేత్వా సలలబోధిం ఉపగన్త్వా తం పదక్ఖిణం కత్వా అట్ఠత్తింసహత్థవిత్థతం తిణసన్థరం సన్థరిత్వా పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వా చతురఙ్గవీరియం అధిట్ఠాయ సమారం మారబలం విధమిత్వా పఠమే యామే పుబ్బేనివాసం అనుస్సరిత్వా దుతియే యామే దిబ్బచక్ఖుం విసోధేత్వా తతియే యామే పచ్చయాకారం సమ్మసిత్వా ఆనాపానచతుత్థజ్ఝానతో వుట్ఠాయ పఞ్చసు ఖన్ధేసు అభినివిసిత్వా ఉదయబ్బయవసేన సమపఞ్ఞాస లక్ఖణాని దిస్వా యావ గోత్రభుఞాణం విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరియమగ్గేన సకలబుద్ధగుణే పటివిజ్ఝిత్వా సబ్బబుద్ధాచిణ్ణం ‘‘అనేకజాతిసంసారం…పే… తణ్హానం ఖయమజ్ఝగా’’తి ఉదానం ఉదానేసి. తదా కిర దససహస్సచక్కవాళబ్భన్తరం సకలమ్పి అలఙ్కరోన్తం వియ పదుమవస్సం వస్సి. తేన వుత్తం –

౧. ‘‘నారదస్స అపరేన, సమ్బుద్ధో ద్విపదుత్తమో;

పదుముత్తరో నామ జినో, అక్ఖోభో సాగరూపమో.

౨. ‘‘మణ్డకప్పో వా సో ఆసి, యమ్హి బుద్ధో అజాయథ;

ఉస్సన్నకుసలా జనతా, తమ్హి కప్పే అజాయథా’’తి.

తత్థ సాగరూపమోతి సాగరసదిసగమ్భీరభావో. మణ్డకప్పో వా సో ఆసీతి ఏత్థ యస్మిం కప్పే ద్వే సమ్మాసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి, అయం మణ్డకప్పో నామ. దువిధో హి కప్పో సుఞ్ఞకప్పో అసుఞ్ఞకప్పో చాతి. తత్థ సుఞ్ఞకప్పే బుద్ధపచ్చేకబుద్ధచక్కవత్తినో న ఉప్పజ్జన్తి. తస్మా గుణవన్తపుగ్గలసుఞ్ఞత్తా ‘‘సుఞ్ఞకప్పో’’తి వుచ్చతి.

అసుఞ్ఞకప్పో పఞ్చవిధో – సారకప్పో మణ్డకప్పో వరకప్పో సారమణ్డకప్పో భద్దకప్పోతి. తత్థ గుణసారరహితే కప్పే గుణసారుప్పాదకస్స గుణసారజననస్స ఏకస్స సమ్మాసమ్బుద్ధస్స పాతుభావేన ‘‘సారకప్పో’’తి వుచ్చతి. యస్మిం పన కప్పే ద్వే లోకనాయకా ఉప్పజ్జన్తి, సో ‘‘మణ్డకప్పో’’తి వుచ్చతి. యస్మిం కప్పే తయో బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి, తేసు పఠమో దుతియం బ్యాకరోతి, దుతియో తతియన్తి, తత్థ మనుస్సా పముదితహదయా అత్తనా పత్థితపణిధానవసేన వరయన్తి. తస్మా ‘‘వరకప్పో’’తి వుచ్చతి. యత్థ పన కప్పే చత్తారో బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి, సో పురిమకప్పతో విసిట్ఠతరత్తా సారతరత్తా ‘‘సారమణ్డకప్పో’’తి వుచ్చతి. యస్మిం కప్పే పఞ్చ బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి, సో ‘‘భద్దకప్పో’’తి వుచ్చతి. సో పన అతిదుల్లభో. తస్మిం పన కప్పే యేభుయ్యేన సత్తా కల్యాణసుఖబహులా హోన్తి. యేభుయ్యేన తిహేతుకా కిలేసక్ఖయం కరోన్తి, దుహేతుకా సుగతిగామినో హోన్తి, అహేతుకా హేతుం పటిలభన్తి. తస్మా సో కప్పో ‘‘భద్దకప్పో’’తి వుచ్చతి. తేన వుత్తం – ‘‘అసుఞ్ఞకప్పో పఞ్చవిధో’’తిఆది. వుత్తఞ్హేతం పోరాణేహి –

‘‘ఏకో బుద్ధో సారకప్పే, మణ్డకప్పే జినా దువే;

వరకప్పే తయో బుద్ధా, సారమణ్డే చతురో బుద్ధా;

పఞ్చ బుద్ధా భద్దకప్పే, తతో నత్థాధికా జినా’’తి.

యస్మిం పన కప్పే పదుముత్తరదసబలో ఉప్పజ్జి, సో సారకప్పోపి సమానో గుణసమ్పత్తియా మణ్డకప్పసదిసత్తా ‘‘మణ్డకప్పో’’తి వుత్తో. ఓపమ్మత్థే వా-సద్దో దట్ఠబ్బో. ఉస్సన్నకుసలాతి ఉపచితపుఞ్ఞా. జనతాతి జనసమూహో.

పదుముత్తరో పన పరిసుత్తరో భగవా సత్తాహం బోధిపల్లఙ్కే వీతినామేత్వా – ‘‘పథవియం పాదం నిక్ఖిపిస్సామీ’’తి దక్ఖిణం పాదం అభినీహరి. అథ పథవిం భిన్దిత్వా విమలకోమలకేసరకణ్ణికాని జలజామలావికలవిపులపలాసాని థలజాని జలజాని ఉట్ఠహింసు. తేసం కిర ధురపత్తాని నవుతిహత్థాని కేసరాని తింసహత్థాని కణ్ణికా ద్వాదసహత్థా ఏకేకస్స నవఘటప్పమాణా రేణవో అహేసుం. సత్థా పన ఉబ్బేధతో అట్ఠపణ్ణాసహత్థో అహోసి. తస్స ఉభిన్నం బాహానమన్తరం అట్ఠారసహత్థం నలాటం పఞ్చహత్థం హత్థపాదా ఏకాదసహత్థా అహేసుం. తస్స ఏకాదసహత్థేన పాదేన ద్వాదసహత్థాయ కణ్ణికాయ అక్కన్తమత్తాయ నవఘటప్పమాణా రేణవో ఉట్ఠహిత్వా అట్ఠపణ్ణాసహత్థం సరీరప్పదేసం ఉగ్గన్త్వా మనోసిలాచుణ్ణవిచుణ్ణితం వియ కత్వా పచ్చోత్థరన్తి. తదుపాదాయ సత్థా పదుముత్తరోత్వేవ లోకే పఞ్ఞాయిత్థాతి సంయుత్తభాణకా వదన్తి.

అథ సబ్బలోకుత్తరో పదుముత్తరో భగవా బ్రహ్మాయాచనం సమ్పటిచ్ఛిత్వా ధమ్మదేసనాయ భాజనభూతే సత్తే ఓలోకేన్తో మిథిలనగరే దేవలం సుజాతఞ్చాతి ద్వే రాజపుత్తే ఉపనిస్సయసమ్పన్నే దిస్వా తఙ్ఖణఞ్ఞేవ అనిలపథేన గన్త్వా మిథిలుయ్యానే ఓతరిత్వా ఉయ్యానపాలేన ద్వేపి రాజకుమారే పక్కోసాపేసి. తేపి చ ‘‘అమ్హాకం పితుచ్ఛాపుత్తో పదుముత్తరకుమారో పబ్బజిత్వా సమ్మాసమ్బోధిం పాపుణిత్వా అమ్హాకం నగరం సమ్పత్తో, హన్ద నం మయం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమిస్సామా’’తి సపరివారా పదుముత్తరం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా పరివారేత్వా నిసీదింసు. తదా దసబలో తేహి పరివుతో తారాగణపరివుతో పుణ్ణచన్దో వియ విరోచమానో తత్థ ధమ్మచక్కం పవత్తేసి, తదా కోటిసతసహస్సానం పఠమో ధమ్మాభిసమయో అహోసి. తేన వుత్తం –

౩. ‘‘పదుముత్తరస్స భగవతో, పఠమే ధమ్మదేసనే;

కోటిసతసహస్సానం, ధమ్మాభిసమయో అహూ’’తి.

అథాపరేన సమయేన సరదతాపససమాగమే మహాజనం నిరయసన్తాపేన సన్తాపేత్వా ధమ్మం దేసేన్తో సత్తతింససతసహస్ససఙ్ఖే సత్తకాయే ధమ్మామతం పాయేసి, సో దుతియో ధమ్మాభిసమయో అహోసి. తేన వుత్తం –

౪. ‘‘తతో పరమ్పి వస్సన్తే, తప్పయన్తే చ పాణినో;

సత్తత్తింససతసహస్సానం, దుతియాభిసమయో అహూ’’తి.

యదా పన ఆనన్దమహారాజా వీసతియా పురిససహస్సేహి వీసతియా అమచ్చేహి చ సద్ధిం పదుముత్తరస్స సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సన్తికే మిథిలనగరే పాతురహోసి. పదుముత్తరో చ భగవా తే సబ్బే ఏహిభిక్ఖుపబ్బజ్జాయ పబ్బాజేత్వా తేహి పరివుతో గన్త్వా పితుసఙ్గహం కురుమానో హంసవతియా రాజధానియా వసతి. తత్థ సో అమ్హాకం భగవా వియ కపిలపురే గగనతలే రతనచఙ్కమే చఙ్కమన్తో బుద్ధవంసం కథేసి, తదా పఞ్ఞాససతసహస్సానం తతియో ధమ్మాభిసమయో అహోసి. తేన వుత్తం –

౫. ‘‘యమ్హి కాలే మహావీరో, ఆనన్దం ఉపసఙ్కమి;

పితుసన్తికం ఉపగన్త్వా, ఆహనీ అమతదున్దుభిం.

౬. ‘‘ఆహతే అమతభేరిమ్హి, వస్సన్తే ధమ్మవుట్ఠియా;

పఞ్ఞాససతసహస్సానం, తతియాభిసమయో అహూ’’తి.

తత్థ ఆనన్దం ఉపసఙ్కమీతి పితరం ఆనన్దరాజానం సన్ధాయ వుత్తం. ఆహనీతి అభిహని. ఆహతేతి ఆహతాయ. అమతభేరిమ్హీతి అమతభేరియా, లిఙ్గవిపల్లాసో దట్ఠబ్బో. ‘‘ఆసేవితే’’తిపి పాఠో, తస్స ఆసేవితాయాతి అత్థో. వస్సన్తే ధమ్మవుట్ఠియాతి ధమ్మవస్సం వస్సన్తేతి అత్థో. ఇదాని అభిసమయకరణూపాయం దస్సేన్తో –

౭. ‘‘ఓవాదకో విఞ్ఞాపకో, తారకో సబ్బపాణినం;

దేసనాకుసలో బుద్ధో, తారేసి జనతం బహు’’న్తి. – ఆహ;

తత్థ ఓవాదకోతి సరణసీలధుతఙ్గసమాదానగుణానిసంసవణ్ణనాయ ఓవదతీతి ఓవాదకో. విఞ్ఞాపకోతి చతుసచ్చం విఞ్ఞాపేతీతి విఞ్ఞాపకో, బోధకో. తారకోతి చతురోఘతారకో.

యదా పన సత్థా మిథిలనగరే మిథిలుయ్యానే కోటిసతసహస్సభిక్ఖుగణమజ్ఝే మాఘపుణ్ణమాయ పుణ్ణచన్దసదిసవదనో పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసి, సో పఠమో సన్నిపాతో అహోసి. తేన వుత్తం –

౮. ‘‘సన్నిపాతా తయో ఆసుం, పదుముత్తరస్స సత్థునో;

కోటిసతసహస్సానం, పఠమో ఆసి సమాగమో’’తి.

యదా పన భగవా వేభారపబ్బతకూటే వస్సావాసం వసిత్వా పబ్బతసన్దస్సనత్థం ఆగతస్స మహాజనస్స ధమ్మం దేసేత్వా నవుతికోటిసహస్సాని ఏహిభిక్ఖుభావేన పబ్బాజేత్వా తేహి పరివుతో పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసి, సో దుతియో సన్నిపాతో అహోసి. తేన వుత్తం –

౯. ‘‘యదా బుద్ధో అసమసమో, వసి వేభారపబ్బతే;

నవుతికోటిసహస్సానం, దుతియో ఆసి సమాగమో’’తి.

పున భగవతి గుణవతి తిలోకనాథే మహాజనస్స బన్ధనమోక్ఖం కురుమానే జనపదచారికం చరమానే అసీతికోటిసహస్సానం భిక్ఖూనం సన్నిపాతో అహోసి. తేన వుత్తం –

౧౦. ‘‘పున చారికం పక్కన్తే, గామనిగమరట్ఠతో;

అసీతికోటిసహస్సానం, తతియో ఆసి సమాగమో’’తి.

తత్థ గామనిగమరట్ఠతోతి గామనిగమరట్ఠేహి. అయమేవ వా పాఠో, తస్స గామనిగమరట్ఠేహి నిక్ఖమిత్వా పబ్బజితానన్తి అత్థో.

తదా అమ్హాకం బోధిసత్తో అనేకధనకోటికో జటిలో నామ మహారట్ఠికో హుత్వా బుద్ధప్పముఖస్స సఙ్ఘస్స సచీవరం వరదానమదాసి. సోపి తం భత్తానుమోదనావసానే ‘‘అనాగతే కప్పసతసహస్సమత్థకే గోతమో నామ బుద్ధో భవిస్సతీ’’తి బ్యాకాసి. తేన వుత్తం –

౧౧. ‘‘అహం తేన సమయేన, జటిలో నామ రట్ఠికో;

సమ్బుద్ధప్పముఖం సఙ్ఘం, సభత్తం దుస్సమదాసహం.

౧౨. ‘‘సోపి మం బుద్ధో బ్యాకాసి, సఙ్ఘమజ్ఝే నిసీదియ;

సతసహస్సే ఇతో కప్పే, అయం బుద్ధో భవిస్సతి.

౧౩. ‘‘పధానం పదహిత్వాన…పే… హేస్సామ సమ్ముఖా ఇమం.

౧౪. ‘‘తస్సాపి వచనం సుత్వా, ఉత్తరిం వతమధిట్ఠహిం;

అకాసిం ఉగ్గదళ్హం ధితిం, దసపారమిపూరియా’’తి.

తత్థ సమ్బుద్ధప్పముఖం సఙ్ఘన్తి బుద్ధప్పముఖస్స సఙ్ఘస్స, సామిఅత్థే ఉపయోగవచనం. సభత్తం దుస్సమదాసహన్తి సచీవరం భత్తం అదాసిం అహన్తి అత్థో. ఉగ్గదళహన్తి అతిదళ్హం. ధితిన్తి వీరియం అకాసిన్తి అత్థో.

పదుముత్తరస్స పన భగవతో కాలే తిత్థియా నామ నాహేసుం. సబ్బే దేవమనుస్సా బుద్ధమేవ సరణమగమంసు. తేన వుత్తం –

౧౫. ‘‘బ్యాహతా తిత్థియా సబ్బే, విమనా దుమ్మనా తదా;

న తేసం కేచి పరిచరన్తి, రట్ఠతో నిచ్ఛుభన్తి తే.

౧౬. ‘‘సబ్బే తత్థ సమాగన్త్వా, ఉపగఞ్ఛుం బుద్ధసన్తికే;

తువం నాథో మహావీర, సరణం హోహి చక్ఖుమ.

౧౭. ‘‘అనుకమ్పకో కారుణికో, హితేసీ సబ్బపాణినం;

సమ్పత్తే తిత్థియే సబ్బే, పఞ్చసీలే పతిట్ఠహి.

౧౮. ‘‘ఏవం నిరాకులం ఆసి, సుఞ్ఞకం తిత్థియేహి తం;

విచిత్తం అరహన్తేహి, వసీభూతేహి తాదిహీ’’తి.

తత్థ బ్యాహతాతి విహతమానదప్పా. తిత్థియాతి ఏత్థ తిత్థం వేదితబ్బం, తిత్థకరో వేదితబ్బో, తిత్థియా వేదితబ్బా. తత్థ సస్సతాదిదిట్ఠివసేన తరన్తి ఏత్థాతి తిత్థం, లద్ధి. తస్సా లద్ధియా ఉప్పాదకో తిత్థకరో, తిత్థే భవా తిత్థియాతి. పదుముత్తరస్స కిర భగవతో కాలే తిత్థియా నాహేసుం. యే పన సన్తి, తేపి ఈదిసా అహేసున్తి దస్సనత్థం ‘‘బ్యాహతా తిత్థియా’’తిఆది వుత్తన్తి వేదితబ్బం. విమనాతి విరూపమానసా. దుమ్మనాతి తస్సేవ వేవచనం. న తేసం కేచి పరిచరన్తీతి తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం కేచిపి పురిసా పరికమ్మం న కరోన్తి, న భిక్ఖం దేన్తి, న సక్కరోన్తి, న గరుం కరోన్తి, న మానేన్తి, న పూజేన్తి, న ఆసనా వుట్ఠహన్తి, న అఞ్జలికమ్మం కరోన్తీతి అత్థో. రట్ఠతోతి సకలరట్ఠతోపి. నిచ్ఛుభన్తీతి నీహరన్తి, ఉస్సాదేన్తి తేసం నివాసం న దేన్తీతి అత్థో. తేతి తిత్థియా.

ఉపగఞ్ఛుం బుద్ధసన్తికేతి ఏవం తేహి రట్ఠవాసీహి మనుస్సేహి ఉస్సాదియమానా సబ్బేపి అఞ్ఞతిత్థియా సమాగన్త్వా పదుముత్తరదసబలమేవ సరణమగమంసు. ‘‘త్వం అమ్హాకం సత్థా నాథో గతి పరాయనం సరణ’’న్తి ఏవం వత్వా సరణమగమంసూతి అత్థో. అనుకమ్పతీతి అనుకమ్పకో. కరుణాయ చరతీతి కారుణికో. సమ్పత్తేతి సమాగతే సరణముపగతే తిత్థియే. పఞ్చసీలే పతిట్ఠహీతి పఞ్చసు సీలేసు పతిట్ఠాపేసీతి అత్థో. నిరాకులన్తి అనాకులం, అఞ్ఞేహి లద్ధికేహి అసమ్మిస్సన్తి అత్థో. సుఞ్ఞకన్తి సుఞ్ఞం రిత్తం తేహి తిత్థియేహి. తన్తి తం భగవతో సాసనన్తి వచనసేసో దట్ఠబ్బో. విచిత్తన్తి విచిత్తవిచిత్తం. వసీభూతేహీతి వసీభావప్పత్తేహి.

తస్స పన పదుముత్తరస్స భగవతో హంసవతీ నామ నగరం అహోసి. పితా పనస్స ఆనన్దో నామ ఖత్తియో, మాతా సుజాతా నామ దేవీ, దేవలో చ సుజాతో చ ద్వే అగ్గసావకా, సుమనో నాముపట్ఠాకో, అమితా చ అసమా చ ద్వే అగ్గసావికా, సలలరుక్ఖో బోధి, సరీరం అట్ఠపణ్ణాసహత్థుబ్బేధం అహోసి, సరీరప్పభా చస్స సమన్తా ద్వాదస యోజనాని గణ్హి, వస్ససతసహస్సం ఆయు అహోసి, వసుదత్తా నామ అగ్గమహేసీ, ఉత్తరో నామ పుత్తో అహోసి. పదుముత్తరో పన భగవా పరమాభిరామే నన్దారామే కిర పరినిబ్బుతో. ధాతుయో పనస్స న వికిరింసు. సకలజమ్బుదీపవాసినో మనుస్సా సమాగమ్మ ద్వాదసయోజనుబ్బేధం సత్తరతనమయం చేతియమకంసు. తేన వుత్తం –

౧౯. ‘‘నగరం హంసవతీ నామ, ఆనన్దో నామ ఖత్తియో;

సుజాతా నామ జనికా, పదుముత్తరస్స సత్థునో.

౨౪. ‘‘దేవలో చ సుజాతో చ, అహేసుం అగ్గసావకా;

సుమనో నాముపట్ఠాకో, పదుముత్తరస్స మహేసినో.

౨౫. ‘‘అమితా చ అసమా చ, అహేసుం అగ్గసావికా;

బోధి తస్స భగవతో, సలలోతి పవుచ్చతి.

౨౭. ‘‘అట్ఠపణ్ణాసరతనం, అచ్చుగ్గతో మహాముని;

కఞ్చనగ్ఘియసఙ్కాసో, ద్వత్తింసవరలక్ఖణో.

౨౮. ‘‘కుట్టా కవాటా భిత్తీ చ, రుక్ఖా నగసిలుచ్చయా;

న తస్సావరణం అత్థి, సమన్తా ద్వాదసయోజనే.

౨౯. ‘‘వస్ససతసహస్సాని, ఆయు విజ్జతి తావదే;

తావతా తిట్ఠమానో సో, తారేసి జనతం బహుం.

౩౦. ‘‘సన్తారేత్వా బహుజనం, ఛిన్దిత్వా సబ్బసంసయం;

జలిత్వా అగ్గిక్ఖన్ధోవ, నిబ్బుతో సో ససావకో’’తి.

తత్థ నగసిలుచ్చయాతి నగసఙ్ఖాతా సిలుచ్చయా. ఆవరణన్తి పటిచ్ఛాదనం తిరోకరణం. ద్వాదసయోజనేతి సమన్తతో ద్వాదసయోజనే ఠానే భగవతో సరీరప్పభా ఫరిత్వా రత్తిన్దివం తిట్ఠతీతి అత్థో. సేసగాథాసు సబ్బత్థ పాకటమేవాతి.

ఇతో పట్ఠాయ పారమిపూరణాదిపునప్పునాగతమత్థం సఙ్ఖిపిత్వా విసేసత్థమేవ వత్వా గమిస్సామ. యది పన వుత్తమేవ పునప్పునం వక్ఖామ, కదా అన్తం గమిస్సతి అయం సంవణ్ణనాతి.

పదుముత్తరబుద్ధవంసవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిట్ఠితో దసమో బుద్ధవంసో.