౬. మహాలిసుత్తవణ్ణనా

బ్రాహ్మణదూతవత్థువణ్ణనా

౩౫౯. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా వేసాలియన్తి మహాలిసుత్తం. తత్రాయం అపుబ్బపదవణ్ణనా. వేసాలియన్తి పునప్పునం విసాలభావూపగమనతో వేసాలీతి లద్ధనామకే నగరే. మహావనేతి బహినగరే హిమవన్తేన సద్ధిం ఏకాబద్ధం హుత్వా ఠితం సయం జాతవనం అత్థి, యం మహన్తభావేనేవ మహావనన్తి వుచ్చతి, తస్మిం మహావనే. కూటాగారసాలాయన్తి తస్మిం వనసణ్డే సఙ్ఘారామం పతిట్ఠపేసుం. తత్థ కణ్ణికం యోజేత్వా థమ్భానం ఉపరి కూటాగారసాలాసఙ్ఖేపేన దేవవిమానసదిసం పాసాదం అకంసు, తం ఉపాదాయ సకలోపి సఙ్ఘారామో ‘‘కూటాగారసాలా’’తి పఞ్ఞాయిత్థ. భగవా తం వేసాలిం ఉపనిస్సాయ తస్మిం సఙ్ఘారామే విహరతి. తేన వుత్తం – ‘‘వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయ’’న్తి. కోసలకాతి కోసలరట్ఠవాసినో. మాగధకాతి మగధరట్ఠవాసినో. కరణీయేనాతి అవస్సం కత్తబ్బకమ్మేన. యఞ్హి అకాతుమ్పి వట్టతి, తం కిచ్చన్తి వుచ్చతి, యం అవస్సం కాతబ్బమేవ, తం కరణీయం నామ.

౩౬౦. పటిసల్లీనో భగవాతి నానారమ్మణచారతో పటిక్కమ్మ సల్లీనో నిలీనో, ఏకీభావం ఉపగమ్మ ఏకత్తారమ్మణే ఝానరతిం అనుభవతీతి అత్థో. తత్థేవాతి తస్మిఞ్ఞేవ విహారే. ఏకమన్తన్తి తస్మా ఠానా అపక్కమ్మ తాసు తాసు రుక్ఖచ్ఛాయాసు నిసీదింసు.

ఓట్ఠద్ధలిచ్ఛవీవత్థువణ్ణనా

౩౬౧. ఓట్ఠద్ధోతి అద్ధోట్ఠతాయ ఏవంలద్ధనామో. మహతియా లిచ్ఛవీపరిసాయాతి పురేభత్తం బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దానం దత్వా భగవతో సన్తికే ఉపోసథఙ్గాని అధిట్ఠహిత్వా గన్ధమాలాదీని గాహాపేత్వా ఉగ్ఘోసనాయ మహతిం లిచ్ఛవిరాజపరిసం సన్నిపాతాపేత్వా తాయ నీలపీతాదివణ్ణవత్థాభరణవిలేపనపటిమణ్డితాయ తావతింసపరిససప్పటిభాగాయ మహతియా లిచ్ఛవిపరిసాయ సద్ధిం ఉపసఙ్కమి. అకాలో ఖో మహాలీతి తస్స ఓట్ఠద్ధస్స మహాలీతి మూలనామం, తేన మూలనామమత్తేన నం థేరో మహాలీతి ఆలపతి. ఏకమన్తం నిసీదీతి పతిరూపాసు రుక్ఖచ్ఛాయాసు తాయ లిచ్ఛవిపరిసాయ సద్ధిం రతనత్తయస్స వణ్ణం కథయన్తో నిసీది.

౩౬౨. సీహో సమణుద్దేసోతి ఆయస్మతో నాగితస్స భాగినేయ్యో సత్తవస్సకాలే పబ్బజిత్వా సాసనే యుత్తపయుత్తో ‘‘సీహో’’తి ఏవంనామకో సామణేరో, సో కిర తం మహాపరిసం దిస్వా – ‘‘అయం పరిసా మహతీ, సకలం విహారం పూరేత్వా నిసిన్నా, అద్ధా భగవా అజ్జ ఇమిస్సా పరిసాయ మహన్తేన ఉస్సాహేన ధమ్మం దేసేస్సతి, యంనూనాహం ఉపజ్ఝాయస్సాచిక్ఖిత్వా భగవతో మహాపరిసాయ సన్నిపతితభావం ఆరోచాపేయ్య’’న్తి చిన్తేత్వా యేనాయస్మా నాగితో తేనుపసఙ్కమి. భన్తే కస్సపాతి థేరం గోత్తేన ఆలపతి. ఏసా జనతాతి ఏసో జనసమూహో.

త్వఞ్ఞేవ భగవతో ఆరోచేహీతి సీహో కిర భగవతో విస్సాసికో, అయఞ్హి థేరో థూలసరీరో, తేనస్స సరీరగరుతాయ ఉట్ఠాననిసజ్జాదీసు ఆలసియభావో ఈసకం అప్పహీనో వియ హోతి. అథాయం సామణేరో భగవతో కాలేన కాలం వత్తం కరోతి. తేన నం థేరో ‘‘త్వమ్పి దసబలస్స విస్సాసికో’’తి వత్వా గచ్ఛ త్వఞ్ఞేవారోచేహీతి ఆహ. విహారపచ్ఛాయాయన్తి విహారఛాయాయం, కూటాగారమహాగేహచ్ఛాయాయ ఫరితోకాసేతి అత్థో. సా కిర కూటాగారసాలా దక్ఖిణుత్తరతో దీఘా పాచీనముఖా, తేనస్సా పురతో మహతీ ఛాయా పత్థటా హోతి, సీహో తత్థ భగవతో ఆసనం పఞ్ఞపేసి.

౩౬౩. అథ ఖో భగవా ద్వారన్తరేహి చేవ వాతపానన్తరేహి చ నిక్ఖమిత్వా విధావన్తాహి విప్ఫరన్తీహి ఛబ్బణ్ణాహి బుద్ధరస్మీహి సంసూచితనిక్ఖమనో వలాహకన్తరతో పుణ్ణచన్దో వియ కూటాగారసాలతో నిక్ఖమిత్వా పఞ్ఞత్తవరబుద్ధాసనే నిసీది. తేన వుత్తం – ‘‘అథ ఖో భగవా విహారా నిక్ఖమ్మ విహారపచ్ఛాయాయ పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీదీ’’తి.

౩౬౪-౩౬౫. పురిమాని, భన్తే, దివసాని పురిమతరానీతి ఏత్థ హియ్యో దివసం పురిమం నామ, తతో పరం పురిమతరం. తతో పట్ఠాయ పన సబ్బాని పురిమాని చేవ పురిమతరాని చ హోన్తి. యదగ్గేతి మూలదివసతో పట్ఠాయ యం దివసం అగ్గం పరకోటిం కత్వా విహరామీతి అత్థో, యావ విహాసిన్తి వుత్తం హోతి. ఇదాని తస్స పరిమాణం దస్సేన్తో ‘‘నచిరం తీణి వస్సానీ’’తి ఆహ. అథ వా యదగ్గేతి యం దివసం అగ్గం కత్వా నచిరం తీణి వస్సాని విహరామీతిపి అత్థో. యం దివసం ఆదిం కత్వా నచిరం విహాసిం తీణియేవ వస్సానీతి వుత్తం హోతి. అయం కిర భగవతో పత్తచీవరం గణ్హన్తో తీణి సంవచ్ఛరాని భగవన్తం ఉపట్ఠాసి, తం సన్ధాయ ఏవం వదతి. పియరూపానీతి పియజాతికాని సాతజాతికాని. కామూపసంహితానీతి కామస్సాదయుత్తాని. రజనీయానీతి రాగజనకాని. నో చ ఖో దిబ్బాని సద్దానీతి కస్మా సునక్ఖత్తో తాని న సుణాతి? సో కిర భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా దిబ్బచక్ఖుపరికమ్మం యాచి, తస్స భగవా ఆచిక్ఖి, సో యథానుసిట్ఠం పటిపన్నో దిబ్బచక్ఖుం ఉప్పాదేత్వా దేవతానం రూపాని దిస్వా చిన్తేసి ‘‘ఇమస్మిం సరీరసణ్ఠానే సద్దేన మధురేన భవితబ్బం, కథం ను ఖో నం సుణేయ్య’’న్తి భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా దిబ్బసోతపరికమ్మం పుచ్ఛి. అయఞ్చ అతీతే ఏకం సీలవన్తం భిక్ఖుం కణ్ణసక్ఖలియం పహరిత్వా బధిరమకాసి. తస్మా పరికమ్మం కరోన్తోపి అభబ్బో దిబ్బసోతాధిగమాయ. తేనస్స న భగవా పరికమ్మం కథేసి. సో ఏత్తావతా భగవతి ఆఘాతం బన్ధిత్వా చిన్తేసి – ‘‘అద్ధా సమణస్స గోతమస్స ఏవం హోతి – ‘అహమ్పి ఖత్తియో అయమ్పి ఖత్తియో, సచస్స ఞాణం వడ్ఢిస్సతి, అయమ్పి సబ్బఞ్ఞూ భవిస్సతీ’తి ఉసూయాయ మయ్హం న కథేసీ’’తి. సో అనుక్కమేన గిహిభావం పత్వా తమత్థం మహాలిలిచ్ఛవినో కథేన్తో ఏవమాహ.

౩౬౬-౩౭౧. ఏకంసభావితోతి ఏకంసాయ ఏకకోట్ఠాసాయ భావితో, దిబ్బానం వా రూపానం దస్సనత్థాయ దిబ్బానం వా సద్దానం సవనత్థాయ భావితోతి అత్థో. తిరియన్తి అనుదిసాయ. ఉభయంసభావితోతి ఉభయంసాయ ఉభయకోట్ఠాసాయ భావితోతి అత్థో. అయం ఖో మహాలి హేతూతి అయం దిబ్బానంయేవ రూపానం దస్సనాయ ఏకంసభావితో సమాధి హేతు. ఇమమత్థం సుత్వా సో లిచ్ఛవీ చిన్తేసి – ‘‘ఇదం దిబ్బసోతేన సద్దసుణనం ఇమస్మిం సాసనే ఉత్తమత్థభూతం మఞ్ఞే ఇమస్స నూన అత్థాయ ఏతే భిక్ఖూ పఞ్ఞాసమ్పి సట్ఠిపి వస్సాని అపణ్ణకం బ్రహ్మచరియం చరన్తి, యంనూనాహం దసబలం ఏతమత్థం పుచ్ఛేయ్య’’న్తి.

౩౭౨. తతో తమత్థం పుచ్ఛన్తో ‘‘ఏతాసం నూన, భన్తే’’తిఆదిమాహ. సమాధిభావనానన్తి ఏత్థ సమాధియేవ సమాధిభావనా, ఉభయంసభావితానం సమాధీనన్తి అత్థో. అథ యస్మా సాసనతో బాహిరా ఏతా సమాధిభావనా, న అజ్ఝత్తికా. తస్మా తా పటిక్ఖిపిత్వా యదత్థం భిక్ఖూ బ్రహ్మచరియం చరన్తి, తం దస్సేన్తో భగవా ‘‘న ఖో మహాలీ’’తిఆదిమాహ.

చతుఅరియఫలవణ్ణనా

౩౭౩. తిణ్ణం సంయోజనానన్తి సక్కాయదిట్ఠిఆదీనం తిణ్ణం బన్ధనానం. తాని హి వట్టదుక్ఖమయే రథే సత్తే సంయోజేన్తి, తస్మా సంయోజనానీతి వుచ్చన్తి. సోతాపన్నో హోతీతి మగ్గసోతం ఆపన్నో హోతి. అవినిపాతధమ్మోతి చతూసు అపాయేసు అపతనధమ్మో. నియతోతి ధమ్మనియామేన నియతో. సమ్బోధిపరాయణోతి ఉపరిమగ్గత్తయసఙ్ఖాతా సమ్బోధి పరం అయనం అస్స, అనేన వా పత్తబ్బాతి సమ్బోధిపరాయణో.

తనుత్తాతి పరియుట్ఠానమన్దతాయ చ కదాచి కరహచి ఉప్పత్తియా చ తనుభావా. ఓరమ్భాగియానన్తి హేట్ఠాభాగియానం, యే హి బద్ధో ఉపరి సుద్ధావాసభూమియం నిబ్బత్తితుం న సక్కోతి. ఓపపాతికోతి సేసయోనిపటిక్ఖేపవచనమేతం. తత్థ పరినిబ్బాయీతి తస్మిం ఉపరిభవేయేవ పరినిబ్బానధమ్మో. అనావత్తిధమ్మోతి తతో బ్రహ్మలోకా పున పటిసన్ధివసేన అనావత్తనధమ్మో. చేతోవిముత్తిన్తి చిత్తవిసుద్ధిం, సబ్బకిలేసబన్ధనవిముత్తస్స అరహత్తఫలచిత్తస్సేతం అధివచనం. పఞ్ఞావిముత్తిన్తి ఏత్థాపి సబ్బకిలేసబన్ధనవిముత్తా అరహత్తఫలపఞ్ఞావ పఞ్ఞావిముత్తీతి వేదితబ్బా. దిట్ఠేవ ధమ్మేతి ఇమస్మింయేవ అత్తభావే. సయన్తి సామం. అభిఞ్ఞాతి అభిజానిత్వా. సచ్ఛికత్వాతి పచ్చక్ఖం కత్వా. అథ వా అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వాతి అభిఞ్ఞాయ అభివిసిట్ఠేన ఞాణేన సచ్ఛికరిత్వాతిపి అత్థో. ఉపసమ్పజ్జాతి పత్వా పటిలభిత్వా. ఇదం సుత్వా లిచ్ఛవిరాజా చిన్తేసి – ‘‘అయం పన ధమ్మో న సకుణేన వియ ఉప్పతిత్వా, నాపి గోధాయ వియ ఉరేన గన్త్వా సక్కా పటివిజ్ఝితుం, అద్ధా పన ఇమం పటివిజ్ఝన్తస్స పుబ్బభాగప్పటిపదాయ భవితబ్బం, పుచ్ఛామి తావ న’’న్తి.

అరియఅట్ఠఙ్గికమగ్గవణ్ణనా

౩౭౪-౩౭౫. తతో భగవన్తం పుచ్ఛన్తో ‘‘అత్థి పన భన్తే’’తిఆదిమాహ. అట్ఠఙ్గికోతి పఞ్చఙ్గికం తురియం వియ అట్ఠఙ్గికో గామో వియ చ అట్ఠఙ్గమత్తోయేవ హుత్వా అట్ఠఙ్గికో, న అఙ్గతో అఞ్ఞో మగ్గో నామ అత్థి. తేనేవాహ – ‘‘సేయ్యథిదం, సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధీ’’తి. తత్థ సమ్మాదస్సనలక్ఖణా సమ్మాదిట్ఠి. సమ్మా అభినిరోపనలక్ఖణో సమ్మాసఙ్కప్పో. సమ్మా పరిగ్గహణలక్ఖణా సమ్మావాచా. సమ్మా సముట్ఠాపనలక్ఖణో సమ్మాకమ్మన్తో. సమ్మా వోదాపనలక్ఖణో సమ్మాఆజీవో. సమ్మా పగ్గహలక్ఖణో సమ్మావాయామో. సమ్మా ఉపట్ఠానలక్ఖణా సమ్మాసతి. సమ్మా సమాధానలక్ఖణో సమ్మాసమాధి. ఏతేసు ఏకేకస్స తీణి తీణి కిచ్చాని హోన్తి. సేయ్యథిదం, సమ్మాదిట్ఠి తావ అఞ్ఞేహిపి అత్తనో పచ్చనీకకిలేసేహి సద్ధిం మిచ్ఛాదిట్ఠిం పజహతి, నిరోధం ఆరమ్మణం కరోతి, సమ్పయుత్తధమ్మే చ పస్సతి తప్పటిచ్ఛాదకమోహవిధమనవసేన అసమ్మోహతో. సమ్మాసఙ్కప్పాదయోపి తథేవ మిచ్ఛాసఙ్కప్పాదీని పజహన్తి, నిరోధఞ్చ ఆరమ్మణం కరోన్తి, విసేసతో పనేత్థ సమ్మాసఙ్కప్పో సహజాతధమ్మే అభినిరోపేతి. సమ్మావాచా సమ్మా పరిగ్గణ్హతి. సమ్మాకమ్మన్తో సమ్మా సముట్ఠాపేతి. సమ్మాఆజీవో సమ్మా వోదాపేతి. సమ్మావాయామో సమ్మా పగ్గణ్హతి. సమ్మాసతి సమ్మా ఉపట్ఠాపేతి. సమ్మాసమాధి సమ్మా పదహతి.

అపి చేసా సమ్మాదిట్ఠి నామ పుబ్బభాగే నానాక్ఖణా నానారమ్మణా హోతి, మగ్గక్ఖణే ఏకక్ఖణా ఏకారమ్మణా. కిచ్చతో పన ‘‘దుక్ఖే ఞాణ’’న్తిఆదీని చత్తారి నామాని లభతి. సమ్మాసఙ్కప్పాదయోపి పుబ్బభాగే నానాక్ఖణా నానారమ్మణా హోన్తి. మగ్గక్ఖణే ఏకక్ఖణా ఏకారమ్మణా. తేసు సమ్మాసఙ్కప్పో కిచ్చతో ‘‘నేక్ఖమ్మసఙ్కప్పో’’తిఆదీని తీణి నామాని లభతి. సమ్మా వాచాదయో తిస్సో విరతియోపి హోన్తి, చేతనాదయోపి హోన్తి, మగ్గక్ఖణే పన విరతియేవ. సమ్మావాయామో సమ్మాసతీతి ఇదమ్పి ద్వయం కిచ్చతో సమ్మప్పధానసతిపట్ఠానవసేన చత్తారి నామాని లభతి. సమ్మాసమాధి పన పుబ్బభాగేపి మగ్గక్ఖణేపి సమ్మాసమాధియేవ.

ఇతి ఇమేసు అట్ఠసు ధమ్మేసు భగవతా నిబ్బానాధిగమాయ పటిపన్నస్స యోగినో బహుకారత్తా పఠమం సమ్మాదిట్ఠి దేసితా. అయఞ్హి ‘‘పఞ్ఞాపజ్జోతో పఞ్ఞాసత్థ’’న్తి (ధ. స. ౨౦) చ వుత్తా. తస్మా ఏతాయ పుబ్బభాగే విపస్సనాఞాణసఙ్ఖాతాయ సమ్మాదిట్ఠియా అవిజ్జన్ధకారం విధమిత్వా కిలేసచోరే ఘాతేన్తో ఖేమేన యోగావచరో నిబ్బానం పాపుణాతి. తేన వుత్తం – ‘‘నిబ్బానాధిగమాయ పటిపన్నస్స యోగినో బహుకారత్తా పఠమం సమ్మాదిట్ఠి దేసితా’’తి.

సమ్మాసఙ్కప్పో పన తస్సా బహుకారో, తస్మా తదనన్తరం వుత్తో. యథా హి హేరఞ్ఞికో హత్థేన పరివట్టేత్వా పరివట్టేత్వా చక్ఖునా కహాపణం ఓలోకేన్తో – ‘‘అయం ఛేకో, అయం కూటో’’తి జానాతి. ఏవం యోగావచరోపి పుబ్బభాగే వితక్కేన వితక్కేత్వా విపస్సనాపఞ్ఞాయ ఓలోకయమానో – ‘‘ఇమే ధమ్మా కామావచరా, ఇమే ధమ్మా రూపావచరాదయో’’తి పజానాతి. యథా వా పన పురిసేన కోటియం గహేత్వా పరివట్టేత్వా పరివట్టేత్వా దిన్నం మహారుక్ఖం తచ్ఛకో వాసియా తచ్ఛేత్వా కమ్మే ఉపనేతి, ఏవం వితక్కేన వితక్కేత్వా వితక్కేత్వా దిన్నే ధమ్మే యోగావచరో పఞ్ఞాయ – ‘‘ఇమే కామావచరా, ఇమే రూపావచరా’’తిఆదినా నయేన పరిచ్ఛిన్దిత్వా కమ్మే ఉపనేతి. తేన వుత్తం – ‘‘సమ్మాసఙ్కప్పో పన తస్సా బహుకారో, తస్మా తదనన్తరం వుత్తో’’తి. స్వాయం యథా సమ్మాదిట్ఠియా ఏవం సమ్మావాచాయపి ఉపకారకో. యథాహ – ‘‘పుబ్బే ఖో, విసాఖ, వితక్కేత్వా విచారేత్వా పచ్ఛా వాచం భిన్దతీ’’తి, (మ. ని. ౧.౪౬౩) తస్మా తదనన్తరం సమ్మావాచా వుత్తా.

యస్మా పన – ‘‘ఇదఞ్చిదఞ్చ కరిస్సామా’’తి పఠమం వాచాయ సంవిదహిత్వా లోకే కమ్మన్తే పయోజేన్తి; తస్మా వాచా కాయకమ్మస్స ఉపకారికాతి సమ్మావాచాయ అనన్తరం సమ్మాకమ్మన్తో వుత్తో. చతుబ్బిధం పన వచీదుచ్చరితం, తివిధఞ్చ కాయదుచ్చరితం పహాయ ఉభయం సుచరితం పూరేన్తస్సేవ యస్మా ఆజీవట్ఠమకం సీలం పూరేతి, న ఇతరస్స, తస్మా తదుభయానన్తరం సమ్మాఆజీవో వుత్తో. ఏవం విసుద్ధాజీవేన పన ‘‘పరిసుద్ధో మే ఆజీవో’’తి ఏత్తావతా చ పరితోసం కత్వా సుత్తపమత్తేన విహరితుం న యుత్తం, అథ ఖో ‘‘సబ్బిరియాపథేసు ఇదం వీరియం సమారభితబ్బ’’న్తి దస్సేతుం తదనన్తరం సమ్మావాయామో వుత్తో. తతో ‘‘ఆరద్ధవీరియేనపి కాయాదీసు చతూసు వత్థూసు సతి సూపట్ఠితా కాతబ్బా’’తి దస్సనత్థం తదనన్తరం సమ్మాసతి దేసితా. యస్మా పనేవం సూపట్ఠితా సతి సమాధిస్సుపకారానుపకారానం ధమ్మానం గతియో సమన్నేసిత్వా పహోతి ఏకత్తారమ్మణే చిత్తం సమాధాతుం, తస్మా సమ్మాసతియా అనన్తరం సమ్మాసమాధి దేసితోతి వేదితబ్బో. ఏతేసం ధమ్మానం సచ్ఛికిరియాయాతి ఏతేసం సోతాపత్తిఫలాదీనం పచ్చక్ఖకిరియత్థాయ.

ద్వే పబ్బజితవత్థువణ్ణనా

౩౭౬-౩౭౭. ఏకమిదాహన్తి ఇదం కస్మా ఆరద్ధం? అయం కిర రాజా – ‘‘రూపం అత్తా’’తి ఏవంలద్ధికో, తేనస్స దేసనాయ చిత్తం నాధిముచ్చతి. అథ భగవతా తస్స లద్ధియా ఆవికరణత్థం ఏకం కారణం ఆహరితుం ఇదమారద్ధం. తత్రాయం సఙ్ఖేపత్థో – ‘‘అహం ఏకం సమయం ఘోసితారామే విహరామి, తత్ర వసన్తం మం తే ద్వే పబ్బజితా ఏవం పుచ్ఛింసు. అథాహం తేసం బుద్ధుప్పాదం దస్సేత్వా తన్తిధమ్మం నామ కథేన్తో ఇదమవోచం – ‘‘ఆవుసో, సద్ధాసమ్పన్నో నామ కులపుత్తో ఏవరూపస్స సత్థు సాసనే పబ్బజితో, ఏవం తివిధం సీలం పూరేత్వా పఠమజ్ఝానాదీని పత్వా ఠితో ‘తం జీవ’న్తిఆదీని వదేయ్య, యుత్తం ను ఖో ఏతమస్సా’’తి? తతో తేహి ‘‘యుత్త’’న్తి వుత్తే ‘‘అహం ఖో పనేతం, ఆవుసో, ఏవం జానామి, ఏవం పస్సామి, అథ చ పనాహం న వదామీ’’తి తం వాదం పటిక్ఖిపిత్వా ఉత్తరి ఖీణాసవం దస్సేత్వా ‘‘ఇమస్స ఏవం వత్తుం న యుత్త’’న్తి అవోచం. తే మమ వచనం సుత్వా అత్తమనా అహేసున్తి. ఏవం వుత్తే సోపి అత్తమనో అహోసి. తేనాహ – ‘‘ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో ఓట్ఠద్ధో లిచ్ఛవీ భగవతో భాసితం అభినన్దీ’’తి.

ఇతి సుమఙ్గలవిలాసినియా దీఘనికాయట్ఠకథాయం

మహాలిసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.