౭. ఏకచ్చంఅత్థీతికథా

౧. అతీతాదిఏకచ్చకథావణ్ణనా

౨౯౯. ఇదాని ఏకచ్చం అత్థీతి కథా హోతి. తత్థ యే ‘‘ఏకచ్చం అతీతం అత్థీ’’తి మఞ్ఞన్తి, సేయ్యథాపి కస్సపికా; తేసం లద్ధిభిన్దనత్థం అతీతం అత్థీతి పుచ్ఛా సకవాదిస్స, ఏకచ్చం అత్థీతి విస్సజ్జనం పరవాదిస్స. అయఞ్హి అధిప్పాయో – అవిపక్కవిపాకం అత్థి, విపక్కవిపాకం నత్థీతి. ఏకచ్చం నిరుద్ధన్తి అనుయోగో సకవాదిస్స. తస్సత్థో – యది తే అతీతం ఏకచ్చం అత్థి ఏకచ్చం నత్థి, ఏవం సన్తే ఏకచ్చం అతీతం నిరుద్ధం, ఏకచ్చం అతీతం అనిరుద్ధం, తథేవ ఠితన్తి ఆపజ్జతి. విగతన్తిఆదీసుపి ఏసేవ నయో.

అవిపక్కవిపాకధమ్మా ఏకచ్చేతి ఇదం యస్మా యేసం సో అవిపక్కవిపాకానం అత్థితం ఇచ్ఛతి, తేపి అతీతాయేవ. తస్మా యథా తే అతీతం ఏకచ్చం అత్థి, కిం తథా అవిపక్కవిపాకాపి ధమ్మా ఏకచ్చే అత్థీ ఏకచ్చే నత్థీతి చోదేతుం వుత్తం. విపక్కవిపాకాతి ఇదం యేసం సో నత్థితం ఇచ్ఛతి, తేసం వసేన చోదేతుం వుత్తం. అవిపాకాతి ఇదం అబ్యాకతానం వసేన చోదేతుం వుత్తం. ఇతి ఇమేసం తిణ్ణం రాసీనం వసేన సబ్బేసు అనులోమపటిలోమేసు పటిఞ్ఞా చ పటిక్ఖేపో చ వేదితబ్బా. అతీతా ఏకదేసం విపక్కవిపాకా, ఏకదేసం అవిపక్కవిపాకాతి విప్పకతవిపాకా వుచ్చన్తి. యేన హి కమ్మేన పటిసన్ధి నిబ్బత్తితా, భవఙ్గమ్పి చుతిపి తస్సేవ విపాకో. తస్మా పటిసన్ధితో యావ చుతి, తావ తం విప్పకతవిపాకం నామ హోతి. తథారూపే ధమ్మే సన్ధాయేతం వుత్తం.

విపచ్చిస్సన్తీతి కత్వా తే అత్థీతి పుచ్ఛా సకవాదిస్స. యథా ధమ్మధరస్స పుగ్గలస్స నిద్దాయన్తస్సాపి బహుపవత్తినో ధమ్మా అత్థీతి వుచ్చన్తి, ఏవం లోకవోహారవసేన అత్థితం సన్ధాయ పటిఞ్ఞా పరవాదిస్స. విపచ్చిస్సన్తీతి కత్వా పచ్చుపన్నాతి దుతియపఞ్హే ‘‘కమ్మానం అవినాససఙ్ఖాతో కమ్మూపచయో నామేకో అత్థీ’’తి లద్ధియం ఠత్వా పటిఞ్ఞా పరవాదిస్స.

౨. అనాగతాదిఏకచ్చకథావణ్ణనా

౩౦౦. అనాగతం అత్థీతిఆదీసుపి ఏకచ్చం అత్థీతి ఉప్పాదినో ధమ్మే సన్ధాయ వదతి. సేసం సబ్బత్థ హేట్ఠా వుత్తనయత్తా ఉత్తానత్థమేవాతి.

ఏకచ్చంఅత్థీతికథావణ్ణనా.