౧. వాదయుత్తివణ్ణనా

౨౮౨. ఇదాని సబ్బమత్థీతివాదకథా నామ హోతి. తత్థ యేసం ‘‘యం కిఞ్చి రూపం అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నం…పే… అయం వుచ్చతి రూపక్ఖన్ధో’’తిఆదివచనతో (విభ. ౨) ‘‘సబ్బేపి అతీతాదిభేదా ధమ్మా ఖన్ధసభావం న విజహన్తి, తస్మా సబ్బం అత్థియేవ నామా’’తి లద్ధి, సేయ్యథాపి ఏతరహి సబ్బమత్థివాదానం, తేసం లద్ధివిసోధనత్థం సబ్బమత్థీతి పుచ్ఛా సకవాదిస్స, వుత్తప్పకారాయ లద్ధియా ఠత్వా పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. సబ్బథాతి సబ్బస్మిం సరీరే సబ్బమత్థీతి పుచ్ఛతి. సబ్బదాతి సబ్బస్మిం కాలే సబ్బమత్థీతి పుచ్ఛతి. సబ్బేన సబ్బన్తి సబ్బేనాకారేన సబ్బమత్థీతి పుచ్ఛతి. సబ్బేసూతి సబ్బేసు ధమ్మేసు సబ్బమత్థీతి పుచ్ఛతి. అయోగన్తి అయుత్తం. నానాసభావానఞ్హి యోగో హోతి, న ఏకసభావస్స. ఇతి ఇమస్మిం పఞ్హే రూపం వేదనాయ, వేదనం వా రూపేన అనానం ఏకలక్ఖణమేవ కత్వా సబ్బమత్థీతి పుచ్ఛతి. యమ్పి నత్థి తమ్పత్థీతి యమ్పి ఛట్ఠఖన్ధాదికం ససవిసాణాదికం వా కిఞ్చి నత్థీతి సిద్ధం, తమ్పి తే అత్థీతి పుచ్ఛతి. సబ్బమత్థీతి యా దిట్ఠి సా దిట్ఠి మిచ్ఛాదిట్ఠీతి, యా దిట్ఠి సా దిట్ఠి సమ్మాదిట్ఠీతి హేవమత్థీతి ఇమినా ఇదం పుచ్ఛతి – యా తే ఏసా సబ్బమత్థీతి దిట్ఠి, సా దిట్ఠి అయాథావకత్తా మిచ్ఛాదిట్ఠీతి ఏవం యా అమ్హాకం దిట్ఠి, సా దిట్ఠి యాథావకత్తా సమ్మాదిట్ఠీతి ఏవం తవ సమయే అత్థీతి పుచ్ఛతి. ఇతరో సబ్బేసుపి ఏతేసు నయేసు వుత్తప్పకారాయ అత్థితాయ అభావతో పటిక్ఖిపతి. ఇమేసు పన సబ్బేసుపి నయేసు ‘‘ఆజానాహి నిగ్గహ’’న్తి ఆదిం కత్వా సబ్బో కథామగ్గభేదో విత్థారతో వేదితబ్బోతి అయం తావేత్థ వాదయుత్తి.