౩. దుకతికపట్ఠానవణ్ణనా

దుకతికపట్ఠానే హేతుం కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ హేతు కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి హేతుపచ్చయాతి ఏవం పఞ్హామత్తుద్ధారవసేనేవ సఙ్ఖేపతో దేసనా కతా. ‘‘కుసలం అలోభం పటిచ్చ అదోసో అమోహో’’తిఆదినా పన నయేన విత్థారో వత్తబ్బో సియా, సో హేట్ఠా దస్సితనయేన సక్కా అవుత్తోపి జానితున్తి ఏకపదేపి ఏకపచ్చయో వా న వుత్తో. యా పనేసా సఙ్ఖేపతో దేసనా కతా, సా ఏవం కతాతి వేదితబ్బా. హేతుదుకేన హి సద్ధిం కుసలపదం యోజేత్వా పటిచ్చవారే అనులోమస్స చేవ పచ్చనీయస్స చ వసేన సబ్బే లబ్భమానకపచ్చయా దస్సితా, అనులోమపచ్చనీయపచ్చనీయానులోమనయా చేవ సహజాతవారాదయో చ న దస్సితా, కేవలం ‘‘పటిచ్చవారసదిసంయేవ విత్థారేతబ్బ’’న్తి వుత్తం. పఞ్హావారే పఞ్హమ్పి అవిస్సజ్జేత్వా కేవలం పఞ్హుద్ధారమత్తం కత్వా అనులోమపచ్చనీయవసేనేవ లబ్భమానపచ్చయా దస్సితా. యథా చ కుసలపదం, ఏవం అకుసలఅబ్యాకతపదానిపి హేతుదుకేన సద్ధిం యోజేత్వా హేతుకుసలదుకతికం నిద్దిసితబ్బన్తి వుత్తం.

తతో పరం హేతుం సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తం ధమ్మన్తిఆదినా నయేన హేతువేదనాదుకతికాదీని ఏకవీసతి దుకతికాని దస్సితాని. యస్మా పన హేతు నామ సనిదస్సనసప్పటిఘో అనిదస్సనసప్పటిఘో వా నత్థి, తస్మా హేతుపదేన సద్ధిం సనిదస్సనసప్పటిఘఅనిదస్సనసప్పటిఘపదాని న యోజితాని. ఏవం హేతుదుకేన సద్ధిం లబ్భమానకవసేన ద్వావీసతి తికే యోజేత్వా పున తే సహేతుకదుకాదీహి సరణదుకపరియోసానేహి సబ్బదుకేహి సద్ధిం యోజితా. తత్థ యం యం పదం యేన యేన పదేన సద్ధిం యోజనం న గచ్ఛతి, తం తం పాళియంయేవ న లబ్భతీతి వుత్తం. ఏవమేత్థ ఏకేన దుకేన సద్ధిం బావీసతి తికే యోజేత్వా పున అపరేన బావీసతి, అపరేన బావీసతీతి పటిపాటియా దుకసతే లబ్భమానదుకపదేహి సద్ధిం ద్వావీసతి తికా యోజితాతి ద్వావీసతి తికే గహేత్వా దుకసతే పక్ఖిపిత్వా దుకతికపట్ఠానం నామ దేసితం. తత్థ యేసు యేసు ఠానేసు నయం దస్సేత్వా పాళియా సఙ్ఖేపో కతో, తేసు తేసు ఠానేసు దస్సితనయానురూపేన తస్సా విత్థారో వేదితబ్బోతి.

దుకతికపట్ఠానవణ్ణనా.