౨. అరియపుగ్గలసంసన్దనపరిహానివణ్ణనా
౨౪౦. ఇదాని అరియపుగ్గలసంసన్దనా ఆరద్ధా. తత్థ యస్మా కేచి అరహతోవ పరిహానిం ఇచ్ఛన్తి, కేచి అనాగామినోపి, కేచి సకదాగామిస్సపి. సోతాపన్నస్స పన సబ్బేపి న ఇచ్ఛన్తియేవ. యే అరహత్తా పరిహాయిత్వా అనాగామిసకదాగామిభావే ఠితా, తేసం పరిహానిం ఇచ్ఛన్తి, న ఇతరేసం అనాగామిసకదాగామీనం. సోతాపన్నస్స పన తేపి సబ్బథాపి న ఇచ్ఛన్తియేవ, తస్మా పేయ్యాలముఖేన పుచ్ఛా కతా. తత్థ తేసం లద్ధివసేన పటిఞ్ఞా చ పటిక్ఖేపో చ వేదితబ్బా. ‘‘పరిహాయతి అనాగామీ అనాగామిఫలా’’తి హి పఞ్హస్మిం యే అనాగామినో పరిహానిం న ఇచ్ఛన్తి, తేసం వసేన పటిక్ఖేపో. యే పకతిఅనాగామినో వా అరహత్తా పరిహాయిత్వా ఠితఅనాగామినో వా పరిహానిం ఇచ్ఛన్తి, తేసం వసేన పటిఞ్ఞాతి ఇదమేత్థ నయముఖం. తస్సానుసారేన సబ్బపేయ్యాలా అత్థతో వేదితబ్బా.
౨౪౧. యం పనేత్థ ‘‘సోతాపత్తిఫలస్స అనన్తరా అరహత్తంయేవ సచ్ఛికరోతీ’’తి వుత్తం, తం పరిహీనస్స పున వాయమతో అరహత్తప్పత్తిం సన్ధాయ వుత్తం. ఇతరో సోతాపత్తిఫలానన్తరం అరహత్తస్స అభావా పటిక్ఖిపతి.
౨౪౨. తతో పరం ‘‘పరిహాని నామేసా కిలేసప్పహానస్స వా మన్దతాయ భవేయ్య, మగ్గభావనాదీనం వా అనధిమత్తతాయ, సచ్చానం వా అదస్సనేనా’’తి ఏవమాదీనం వసేన అనుయుఞ్జితుం కస్స బహుతరా కిలేసా పహీనాతిఆది వుత్తం. తం సబ్బం ఉత్తానాధిప్పాయమేవ సుత్తానం పనత్థో ఆగమట్ఠకథాసు వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బో.
౨౬౨. సమయవిముత్తో అరహా అరహత్తా పరిహాయతీతి ఏత్థ ముదిన్ద్రియో సమయవిముత్తో, తిక్ఖిన్ద్రియో అసమయవిముత్తోతి తేసం లద్ధి. సకసమయే పన అవసిప్పత్తో ఝానలాభీ సమయవిముత్తో, వసిప్పత్తో ఝానలాభీ చేవ సబ్బే చ అరియపుగ్గలా అరియే విమోక్ఖే అసమయవిముత్తాతి సన్నిట్ఠానం. సో పన తం అత్తనో లద్ధిం గహేత్వా సమయవిముత్తో పరిహాయతి, ఇతరో న పరిహాయతీ’’తి ఆహ. సేసమేత్థ ఉత్తానత్థమేవ.
అరియపుగ్గలసంసన్దనపరిహానివణ్ణనా.