౪. ధాతుయమకం
౧-౧౯. ఇదాని తేయేవ మూలయమకే దేసితే కుసలాదిధమ్మే ధాతువసేన సఙ్గణ్హిత్వా ఆయతనయమకానన్తరం దేసితస్స ధాతుయమకస్స వణ్ణనా హోతి. తత్థ ఆయతనయమకే వుత్తనయేనేవ పాళివవత్థానం వేతిదబ్బం. ఇధాపి హి పణ్ణత్తివారాదయో తయో మహావారా, అవసేసా అన్తరవారా చ సద్ధిం కాలప్పభేదాదీహి ఆయతనయమకే ఆగతసదిసాయేవ. ఇధాపి చ యమకపుచ్ఛాసుఖత్థం పటిపాటియా అజ్ఝత్తికబాహిరా రూపధాతుయోవ వత్వా విఞ్ఞాణధాతుయో వుత్తా. ధాతూనం పన బహుత్తా ఇధ ఆయతనయమకతో బహుతరాని యమకాని, యమకదిగుణా పుచ్ఛా, పుచ్ఛాదిగుణా చ అత్థా హోన్తి. తత్థ చక్ఖుధాతుమూలకాదీసు యమకేసు లబ్భమానానం యమకానం అత్థవినిచ్ఛయో ఆయతనయమకే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బో. తంసదిసాయేవ హేత్థ అత్థగతి, తేనేవ చ కారణేన పాళిపి సఙ్ఖిత్తా. పరిఞ్ఞావారో పాకతికోయేవాతి.
ధాతుయమకవణ్ణనా నిట్ఠితా.