౭. అచ్చన్తనియామకథావణ్ణనా

౮౪౭. ఇదాని అచ్చన్తనియామకథా నామ హోతి. తత్థ యేసం ‘‘సకిం నిముగ్గో నిముగ్గోవ హోతీ’’తి (అ. ని. ౭.౧౫) సుత్తం నిస్సాయ ‘‘అత్థి పుథుజ్జనస్స అచ్చన్తనియామతా’’తి లద్ధి, సేయ్యథాపి ఏకచ్చానం ఉత్తరాపథకానం, తే సన్ధాయ పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. మాతుఘాతకోతిఆది ‘‘నియతమిచ్ఛాదిట్ఠికస్స చ మాతుఘాతకాదీనఞ్చ సమానే మిచ్ఛత్తనియామే మాతుఘాతకాదీహిపి తే అచ్చన్తనియతేహి భవితబ్బ’’న్తి చోదనత్థం వుత్తం. ఇతరో ‘‘నియతమిచ్ఛాదిట్ఠికో సంసారఖాణుకో భవన్తరేపి నియతోవ ఇమే పన ఏకస్మిఞ్ఞేవ అత్తభావే’’తి లద్ధియా న హేవన్తి పటిక్ఖిపతి.

౮౪౮. విచికిచ్ఛా ఉప్పజ్జేయ్యాతి ‘‘అయం నియతో వా నో వా’’తి ఏవం ఉప్పజ్జేయ్యాతి పుచ్ఛతి. ఇతరో అనుప్పత్తికారణం అపస్సన్తో పటిజానాతి. నుప్పజ్జేయ్యాతి పుట్ఠో పన యం దిట్ఠిం ఆసేవన్తో నియామం ఓక్కన్తో, తత్థ అనుప్పత్తిం సన్ధాయ పటిజానాతి. తతో పహీనాతి పుట్ఠో మగ్గేన అప్పహీనత్తా పటిక్ఖిపతి, తం దిట్ఠిం ఆరబ్భ అసముదాచారతో పటిజానాతి. అథ నం యస్మా పహానం నామ వినా అరియమగ్గేన నత్థి, తస్మా తస్స వసేన చోదేతుం సోతాపత్తిమగ్గేనాతిఆదిమాహ. సో ఏకమగ్గేనాపి అప్పహీనత్తా పటిక్ఖిపతి. పున కతమేనాతి పుట్ఠో మిచ్ఛామగ్గం సన్ధాయ అకుసలేనాతిఆదిమాహ.

౮౪౯. ఉచ్ఛేదదిట్ఠి ఉప్పజ్జేయ్యాతి దుతియనియాముప్పత్తిం పుచ్ఛతి. ఇతరో యస్మా ‘‘యేపి తే ఓక్కలా వయభిఞ్ఞా నత్థికవాదా అకిరియవాదా అహేతుకవాదా’’తి (మ. ని. ౩.౧౪౩) వచనతో తిస్సోపి నియతమిచ్ఛాదిట్ఠియో ఏకస్స ఉప్పజ్జన్తి, తస్మా పటిజానాతి.

౮౫౦. అథ నం ‘‘న చ నామ సో అచ్చన్తనియామో’’తి చోదేతుం హఞ్చీతిఆదిమాహ. అచ్చన్తనియతస్స హి దుతియనియామో నిరత్థకో. నుప్పజ్జేయ్యాతి పఞ్హే యం సస్సతదిట్ఠియా సస్సతన్తి గహితం, తదేవ ఉచ్ఛిజ్జిస్సతీతి గహేత్వా అనుప్పత్తిం సన్ధాయ పటిజానాతి. పహీనాతి పుట్ఠో మగ్గేన అప్పహీనత్తా పటిక్ఖిపతి, వుత్తనయేన అనుప్పజ్జనతో పటిజానాతి. సస్సతదిట్ఠి ఉప్పజ్జేయ్యాతిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. సేసం విచికిచ్ఛావారే వుత్తనయమేవ.

౮౫౧-౮౫౨. న వత్తబ్బన్తి పుచ్ఛా పరవాదిస్స, సుత్తస్స అత్థితాయ పటిఞ్ఞా సకవాదిస్స. న పన సో భవన్తరేపి నిముగ్గోవ. ఇమస్మిఞ్ఞేవ హి భవే అభబ్బో సో తం దిట్ఠిం పజహితున్తి అయమేత్థ అధిప్పాయో, తస్మా అసాధకమేతన్తి. సబ్బకాలం ఉమ్ముజ్జిత్వా నిముజ్జతీతిఆది వచనమత్తే అభినివేసం అకత్వా అత్థో పరియేసితబ్బోతి దస్సనత్థం వుత్తన్తి.

అచ్చన్తనియామకథావణ్ణనా.