౨. సుఞ్ఞతకథావణ్ణనా

౮౩౨. ఇదాని సుఞ్ఞతకథా నామ హోతి. తత్థ సుఞ్ఞతాతి ద్వే సుఞ్ఞతా ఖన్ధానఞ్చ అనత్తలక్ఖణం నిబ్బానఞ్చ. తేసు అనత్తలక్ఖణం తావ ఏకచ్చం ఏకేన పరియాయేన సియా సఙ్ఖారక్ఖన్ధపరియాపన్నం, నిబ్బానం, అపరియాపన్నమేవ. ఇమం పన విభాగం అగ్గహేత్వా ‘‘సుఞ్ఞతా సఙ్ఖారక్ఖన్ధపరియాపన్నా’’తి యేసం లద్ధి, సేయ్యథాపి అన్ధకానం, తే సన్ధాయ పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. అనిమిత్తన్తి సబ్బనిమిత్తరహితం నిబ్బానం. ‘‘అప్పణిహితో’’తిపి తస్సేవ నామం. కస్మా పనేతం ఆభతన్తి? అవిభజ్జవాదీవాదే దోసారోపనత్థం. యస్స హి అవిభజిత్వా ‘‘ఏకదేసేనేవ సుఞ్ఞతా సఙ్ఖారక్ఖన్ధపరియాపన్నా’’తి లద్ధి, తస్స నిబ్బానమ్పి సఙ్ఖారక్ఖన్ధపరియాపన్నన్తి ఆపజ్జతి. ఇమస్స దోసస్సారోపనత్థం ‘‘అనిమిత్తం అప్పణిహిత’’న్తి ఆభతం. ఇతరో తస్స పరియాపన్నభావం అనిచ్ఛన్తో పటిక్ఖిపతి. సఙ్ఖారక్ఖన్ధో న అనిచ్చోతిఆది నిబ్బానసఙ్ఖాతాయ సుఞ్ఞతాయ అనిచ్చభావాపత్తిదోసదస్సనత్థం వుత్తం.

౮౩౩. సఙ్ఖారక్ఖన్ధస్స సుఞ్ఞతాతి ‘‘యది అఞ్ఞస్స ఖన్ధస్స సుఞ్ఞతా అఞ్ఞక్ఖన్ధపరియాపన్నా, సఙ్ఖారక్ఖన్ధసుఞ్ఞతాయపి సేసక్ఖన్ధపరియాపన్నాయ భవితబ్బ’’న్తి చోదనత్థం వుత్తం. సఙ్ఖారక్ఖన్ధస్స సుఞ్ఞతా న వత్తబ్బాతిఆది ‘‘యది సఙ్ఖారక్ఖన్ధసుఞ్ఞతా సేసక్ఖన్ధపరియాపన్నా న హోతి, సేసక్ఖన్ధసుఞ్ఞతాపి సఙ్ఖారక్ఖన్ధపరియాపన్నా న హోతీ’’తి పటిలోమదస్సనత్థం వుత్తం.

౮౩౪. సుఞ్ఞమిదం, భిక్ఖవే, సఙ్ఖారాతి సుత్తం పరసమయతో ఆభతం. తత్థ సఙ్ఖారాతి ‘‘సబ్బే సఙ్ఖారా అనిచ్చా’’తి ఆగతట్ఠానే వియ పఞ్చక్ఖన్ధా, తే చ అత్తత్తనియసుఞ్ఞత్తా సుఞ్ఞతాతి సాసనావచరం హోతి, న విరుజ్ఝతి, తస్మా అనుఞ్ఞాతం. యస్మా పనేతం న సుఞ్ఞతాయ సఙ్ఖారక్ఖన్ధపరియాపన్నభావం దీపేతి, తస్మా అసాధకన్తి.

సుఞ్ఞతకథావణ్ణనా.