౧. కప్పట్ఠకథావణ్ణనా
౬౫౪-౬౫౭. ఇదాని కప్పట్ఠకథా నామ హోతి. తత్థ యేసం ‘‘సఙ్ఘం సమగ్గం భేత్వాన, కప్పం నిరయమ్హి పచ్చతీ’’తి ‘‘సకలమ్పి కప్పం సఙ్ఘభేదకో నిరయే తిట్ఠతీ’’తి లద్ధి, సేయ్యథాపి రాజగిరికానం; తే సన్ధాయ కప్పట్ఠోతి పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. బుద్ధో చ లోకేతి ఇదం వినా బుద్ధుప్పాదేన సఙ్ఘభేదస్స అభావదస్సనత్థం వుత్తం. కప్పో చ సణ్ఠాతి సఙ్ఘో చ భిజ్జతీతిఆది ‘‘యది సో సకలం కప్పం తిట్ఠతి, సణ్ఠహనతో పట్ఠాయ తం కమ్మం కత్వా తత్థ ఉప్పజ్జిత్వా తిట్ఠేయ్యా’’తి దస్సేతుం వుత్తం. అతీతన్తిఆది హేట్ఠా వుత్తాధిప్పాయమేవ. కప్పట్ఠో ఇద్ధిమాతి పఞ్హే భావనామయం సన్ధాయ పటిక్ఖిపతి, పరసమయే పనస్స జాతిమయం ఇద్ధిం ఇచ్ఛన్తి, తం సన్ధాయ పటిజానాతి. ఛన్దిద్ధిపాదోతిఆది ‘‘జాతిమయాయ ఇద్ధియా ఇద్ధిమాతి లద్ధిమత్తమేతం, కిం తేన, యది పనస్స ఇద్ధి అత్థి, ఇమినా నయేన ఇద్ధిపాదా భావితా భవేయ్యు’’న్తి చోదనత్థం వుత్తం. ఆపాయికో నేరయికోతి సుత్తం యం సో ఏకం కప్పం అసీతిభాగే కత్వా తతో ఏకభాగమత్తం కాలం తిట్ఠేయ్య, తం ఆయుకప్పం సన్ధాయ వుత్తం, తస్మా అసాధకన్తి.
కప్పట్ఠకథావణ్ణనా.