౧౦. జీవితిన్ద్రియకథావణ్ణనా

౫౪౦. ఇదాని జీవితిన్ద్రియకథా నామ హోతి. తత్థ యేసం జీవితిన్ద్రియం నామ చిత్తవిప్పయుత్తో అరూపధమ్మో, తస్మా రూపజీవితిన్ద్రియం నత్థీతి లద్ధి, సేయ్యథాపి పుబ్బసేలియానఞ్చేవ సమ్మితియానఞ్చ; తే సన్ధాయ పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. నత్థి రూపీనం ధమ్మానం ఆయూతి పఞ్హే ఉపాదిన్నరూపానమ్పి తిణకట్ఠాదీనమ్పి సన్తానవసేన పవత్తిమేవ ఆయు ఠితి యపనా యాపనా ఇరియనా వత్తనా పాలనాతి ఇచ్ఛతి, తస్మా పటిక్ఖిపతి. అత్థీతి పఞ్హేపి ఇమినా కారణేన పటిజానాతి. అత్థి అరూపజీవితిన్ద్రియన్తి పఞ్హే అరూపధమ్మానం చిత్తవిప్పయుత్తం జీవితిన్ద్రియసన్తానం నామ అత్థీతి ఇచ్ఛతి, తస్మా పటిజానాతి.

౫౪౧. రూపీనం ధమ్మానం ఆయు అరూపజీవితిన్ద్రియన్తి పఞ్హే సత్తసన్తానే రూపినో వా హోన్తు అరూపినో వా, సబ్బేసం చిత్తవిప్పయుత్తం అరూపజీవితిన్ద్రియమేవ ఇచ్ఛతి, తస్మా పటిజానాతి.

౫౪౨. నిరోధసమాపన్నపఞ్హేసుపి చిత్తవిప్పయుత్తం అరూపజీవితమేవ సన్ధాయ పటిక్ఖిపతి చ పటిజానాతి చ. సకవాదీ పన తం అసమ్పటిచ్ఛన్తో యం అరూపపవత్తే అసతి అత్థి, రూపేన తేన భవితబ్బన్తి చోదేతుం హఞ్చీతిఆదిమాహ. సఙ్ఖారక్ఖన్ధపఞ్హే ఫస్సాదిసఙ్ఖారక్ఖన్ధం సన్ధాయ పటిక్ఖిపతి, కాయకమ్మాదిసఙ్ఖారక్ఖన్ధం సన్ధాయ పటిజానాతి. కాయవిఞ్ఞత్తి వచీవిఞ్ఞత్తి సమ్మావాచా సమ్మాకమ్మన్తో జీవితిన్ద్రియన్తి ఏవమాదయోపి ధమ్మా సఙ్ఖారక్ఖన్ధపరియాపన్నాతిస్స లద్ధి. సకవాదీ పన తం అసమ్పటిచ్ఛన్తో యది నిరుద్ధేపి అరూపపవత్తే సఙ్ఖారక్ఖన్ధో అత్థి, చతున్నమ్పి ఖన్ధానం అత్థితా హోతూతి చోదేతుం అత్థి వేదనాక్ఖన్ధోతి ఆదిమాహ. ఇతరో అన్తోసమాపత్తిం సన్ధాయ పటిక్ఖిపతి, సమాపజ్జన్తస్స చ వుట్ఠహన్తస్స చ పుబ్బాపరభాగం సన్ధాయ పటిజానాతి.

౫౪౩. అసఞ్ఞసత్తవారేపి ఏసేవ నయో. తస్స హి లద్ధియా అసఞ్ఞసత్తానం పటిసన్ధికాలే చిత్తం ఉప్పజ్జిత్వా నిరుజ్ఝతి, తేన సహ చిత్తవిప్పయుత్తఅరూపజీవితిన్ద్రియం ఉప్పజ్జిత్వా యావతాయుకం పవత్తతి. తస్మా తేసం జీవితిన్ద్రియం నత్థీతి పుట్ఠో పటిక్ఖిపతి, అత్థీతి పుట్ఠో పటిజానాతి. వేదనాక్ఖన్ధాదయోపి తేసం పవత్తివసేన పటిక్ఖిపతి, చుతిపటిసన్ధివసేన పటిజానాతి. సకవాదీ పన తం అనిచ్ఛన్తో ‘‘సచే తత్థ ఏకక్ఖణేపి వేదనాదయో అత్థి, పఞ్చవోకారభవత్తం పాపుణాతీ’’తి చోదేతుం పఞ్చవోకారభవోతి ఆహ. ఇతరో సుత్తవిరోధభయా పటిక్ఖిపతి.

౫౪౪-౫౪౫. ఏకదేసం భిజ్జతీతి పఞ్హే సమ్పయుత్తం భిజ్జతి, విప్పయుత్తం తిట్ఠతీతి తస్స లద్ధి, తస్మా పటిజానాతి. ద్వే జీవితిన్ద్రియానీతి పుచ్ఛా పరవాదిస్స, పటిఞ్ఞా సకవాదిస్స. రూపారూపవసేన హి ద్వే జీవితిన్ద్రియాని, తేహియేవ సత్తో జీవతి, తేసం భఙ్గేన మరతీతి వుచ్చతి. చుతిక్ఖణస్మిఞ్హి ద్వేపి జీవితాని సహేవ భిజ్జన్తి.

జీవితిన్ద్రియకథావణ్ణనా.