౮. జరామరణం విపాకోతికథావణ్ణనా
౪౯౫. ఇదాని జరామరణం విపాకోతికథా నామ హోతి. తత్థ యేసం ‘‘అత్థి దుబ్బణ్ణసంవత్తనియం కమ్మం అప్పాయుకసంవత్తనియం కమ్మ’’న్తి ఏత్థ దుబ్బణ్ణతా నామ జరా. అప్పాయుకతా నామ మరణం. తంసంవత్తనియఞ్చ కమ్మం అత్థి. తస్మా జరామరణం విపాకోతి లద్ధి, సేయ్యథాపి అన్ధకానం; తే సన్ధాయ పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. పటిలోమపఞ్హే అనారమ్మణన్తి రూపధమ్మానం తావ అనారమ్మణమేవ, అరూపానం పన జరామరణం సమ్పయోగలక్ఖణాభావా అనారమ్మణమేవ.
౪౯౬. అకుసలానం ధమ్మానం జరామరణం అకుసలానం ధమ్మానం విపాకోతి పఞ్హే జరామరణేన నామ అనిట్ఠవిపాకేన భవితబ్బన్తి లద్ధియా పటిజానాతి. తేనేవ కారణేన కుసలానం ధమ్మానం జరామరణస్స కుసలవిపాకతం పటిక్ఖిపతి. పరతో చస్స అకుసలవిపాకతఞ్ఞేవ పటిజానాతి.
కుసలానఞ్చ అకుసలానఞ్చాతి పుచ్ఛావసేన ఏకతో కతం, ఏకక్ఖణే పన తం నత్థి. అబ్యాకతానం అవిపాకానం జరామరణం విపాకోతి వత్తబ్బతాయ పరియాయో నత్థి, తస్మా అబ్యాకతవసేన పుచ్ఛా న కతా.
౪౯౭. దుబ్బణ్ణసంవత్తనియన్తి ఏత్థ దుబ్బణ్ణియం నామ అపరిసుద్ధవణ్ణతా. అప్పాయుకతా నామ ఆయునో చిరం పవత్తితుం అసమత్థతా. తత్థ అకుసలకమ్మం కమ్మసముట్ఠానస్స దుబ్బణ్ణరూపస్స కమ్మపచ్చయో హోతి, అసదిసత్తా పనస్స తంవిపాకో న హోతి. ఉతుసముట్ఠానాదినో పన తంపటిలాభవసేన ఆయునో చ ఉపచ్ఛేదకవసేన పచ్చయో హోతి. ఏవమేతం పరియాయేన తంసంవత్తనికం నామ హోతి, న విపాకఫస్సాదీనం వియ జనకవసేన, తస్మా విపాకభావే అసాధకం. సేసమేత్థ హేట్ఠా వుత్తసదిసమేవాతి.
జరామరణం విపాకోతికథావణ్ణనా.