౫. పరిభోగమయపుఞ్ఞకథావణ్ణనా

౪౮౩. ఇదాని పరిభోగమయపుఞ్ఞకథా నామ హోతి. తత్థ ‘‘తేసం దివా చ రత్తో చ, సదా పుఞ్ఞం పవడ్ఢతీ’’తి (సం. ని. ౧.౪౭) చ ‘‘యస్స భిక్ఖవే, భిక్ఖు చీవరం పరిభుఞ్జమానో’’తి (అ. ని. ౪.౫౧) చ ఏవమాదీని సుత్తాని అయోనిసో గహేత్వా యేసం పరిభోగమయం నామ పుఞ్ఞం అత్థీ’’తి లద్ధి, సేయ్యథాపి రాజగిరికసిద్ధత్థికసమ్మితియానం; తే సన్ధాయ పరిభోగమయన్తి పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. అథ నం ‘‘పుఞ్ఞం నామ ఫస్సాదయో కుసలా ధమ్మా, న తతో పరం, తస్మా ఫస్సాదీహి తే వడ్ఢితబ్బ’’న్తి చోదేతుం పరిభోగమయో ఫస్సోతిఆది ఆరద్ధం. తం సబ్బం ఇతరేన తేసం అవడ్ఢనతో పటిక్ఖిత్తం. లతావియాతిఆదీని ‘‘కిరియాయ వా భావనాయ వా వినాపి యథా లతాదీని సయమేవ వడ్ఢన్తి, కిం తే ఏవం వడ్ఢన్తీ’’తి చోదనత్థం వుత్తాని. తథా పనస్స అవడ్ఢనతో న హేవాతి పటిక్ఖిత్తం.

౪౮౪. న సమన్నాహరతీతి పఞ్హే పటిగ్గాహకానం పరిభోగేన పురిమచేతనా వడ్ఢతి, ఏవం తం హోతి పుఞ్ఞన్తి లద్ధివసేన పటిజానాతి. తతో అనావట్టేన్తస్సాతిఆదీహి పుట్ఠో దాయకస్స చాగచేతనం సన్ధాయ పటిక్ఖిపతి. తత్థ అనావట్టేన్తస్సాతి దానచేతనాయ పురేచారికేన ఆవజ్జనేన భవఙ్గం అనావట్టేన్తస్స అపరివట్టేన్తస్స. అనాభోగస్సాతి నిరాభోగస్స. అసమన్నాహరన్తస్సాతి న సమన్నాహరన్తస్స. ఆవజ్జనఞ్హి భవఙ్గం విచ్ఛిన్దిత్వా అత్తనో గతమగ్గే ఉప్పజ్జమానం దానచేతనం సమన్నాహరతి నామ. ఏవంకిచ్చేన ఇమినా చిత్తేన అసమన్నాహరన్తస్స పుఞ్ఞం హోతీతి పుచ్ఛతి. అమనసికరోన్తస్సాతి మనం అకరోన్తస్స. ఆవజ్జనేన హి తదనన్తరం ఉప్పజ్జమానం మనం కరోతి నామ. ఏవం అకరోన్తస్సాతి అత్థో. ఉపయోగవచనస్మిఞ్హి ఏతం భుమ్మం. అచేతయన్తస్సాతి చేతనం అనుప్పాదేన్తస్స. అపత్థేన్తస్సాతి పత్థనాసఙ్ఖాతం కుసలచ్ఛన్దం అకరోన్తస్స. అప్పణిదహన్తస్సాతి దానచేతనావసేన చిత్తం అట్ఠపేన్తస్సాతి అత్థో. నను ఆవట్టేన్తస్సాతి వారే ఆభోగస్సాతి ఆభోగవతో. అథ వా ఆభోగా అస్స, ఆభోగస్స వా అనన్తరం తం పుఞ్ఞం హోతీతి అత్థో.

౪౮౫. ద్విన్నం ఫస్సానన్తిఆదీసుపి ఏకక్ఖణే దాయకస్స ద్విన్నం ఫస్సాదీనం అభావా పటిక్ఖిపతి, దాయకస్స చ పరిభుఞ్జన్తస్స చాతి ఉభిన్నం ఫస్సాదయో సన్ధాయ పటిజానాతి. అపిచస్స పఞ్చన్నం విఞ్ఞాణానం సమోధానం హోతీతి లద్ధి, తస్సాపి వసేన పటిజానాతి. అథ నం సకవాదీ పరియాయస్స ద్వారంపిదహిత్వా ఉజువిపచ్చనీకవసేన చోదేతుం కుసలాదిపఞ్హం పుచ్ఛతి. తత్రాపి కుసలాకుసలానం ఏకస్సేకక్ఖణే సమ్పయోగాభావం సన్ధాయ పటిక్ఖిపతి. పరిభోగమయం పన చిత్తవిప్పయుత్తం ఉప్పజ్జతీతి లద్ధియా పటిజానాతి. అథ నం సకవాదీ సుత్తేన నిగ్గణ్హాతి.

౪౮౬. సుత్తసాధనే ఆరామరోపకాదీనం అనుస్సరణపటిసఙ్ఖరణాదివసేన అన్తరన్తరా ఉప్పజ్జమానం పుఞ్ఞం సన్ధాయ సదా పుఞ్ఞం పవడ్ఢతీతి వుత్తం. అప్పమాణో తస్స పుఞ్ఞాభిసన్దోతి ఇదం అప్పమాణవిహారినో దిన్నపచ్చయత్తా చ ‘‘ఏవరూపో మే చీవరం పరిభుఞ్జతీ’’తి అనుమోదనవసేన చ వుత్తం. తం సో పరిభోగమయన్తి సల్లక్ఖేతి. యస్మా పన పటిగ్గాహకేన పటిగ్గహేత్వా అపరిభుత్తేపి దేయ్యధమ్మే పుఞ్ఞం హోతియేవ, తస్మా సకవాదీవాదోవ బలవా, తత్థ పటిగ్గాహకేన పటిగ్గహితేతి అత్థో దట్ఠబ్బో. సేసం ఉత్తానత్థమేవాతి.

పరిభోగమయపుఞ్ఞకథావణ్ణనా.