౬. బోధియాబుద్ధోతికథావణ్ణనా

౩౯౮. ఇదాని బోధియా బుద్ధోతికథా నామ హోతి. తత్థ బోధీతి చతుమగ్గఞాణస్సాపి సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణస్సాపి అధివచనం. తస్మా యేసం యథా ఓదాతేన వణ్ణేన ఓదాతో, సామేన వణ్ణేన సామో, ఏవం బోధియా బుద్ధోతి లద్ధి, సేయ్యథాపి ఏతరహి ఉత్తరాపథకానంయేవ; తే సన్ధాయ పుచ్ఛా చ అనుయోగో చ సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా చ పటిక్ఖేపో చ ఇతరస్స.

అతీతాయాతి పఞ్హే తస్మిం ఖణే అభావతో పటిక్ఖిపతి. దుతియం పుట్ఠో పటిలాభం సన్ధాయ పటిజానాతి. పున కిచ్చవసేన పుట్ఠో కిచ్చాభావతో పటిక్ఖిపతి. దుతియం పుట్ఠో యం తేన తాయ కరణీయం కతం, తత్థ సమ్మోహాభావం పటిజానాతి. లేసోకాసం పన అదత్వా దుక్ఖం పరిజానాతీతిఆదినా నయేన పుట్ఠో తస్స కిచ్చస్స అభావా పటిక్ఖిపతి.

అనాగతపఞ్హే తస్మిం ఖణే మగ్గఞాణస్స అభావా పటిక్ఖిపతి. దుతియం పుట్ఠో ‘‘అగమా రాజగహం బుద్ధో’’తి (సు. ని. ౪౧౦) అనాగతాయ బోధియా బుద్ధభావం మఞ్ఞమానో పటిజానాతి. బోధికరణీయం కరోతీతి పుట్ఠో తస్మిం ఖణే కిచ్చాభావేన పటిక్ఖిపతి. దుతియం పుట్ఠో యది న కరేయ్య, బుద్ధోతి న వుచ్చేయ్య. యస్మా అవస్సం కరిస్సతి, తస్మా కరోతియేవ నామాతి పటిజానాతి. పున లేసోకాసం అదత్వా పుట్ఠో పటిక్ఖిపతి. పచ్చుప్పన్నపఞ్హో సద్ధిం సంసన్దనాయ ఉత్తానత్థోవ.

౩౯౯. తిస్సో బోధియో ఏకతో కత్వా పుట్ఠో సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం సన్ధాయ తీహిపి బుద్ధోతి వత్తబ్బభావతో పటిజానాతి. పున తీహితి పుట్ఠో సబ్బాసం ఏకక్ఖణే అభావా పటిక్ఖిపతి. దుతియం పుట్ఠో అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నస్స సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణస్స వసేన పటిజానాతి. పున లేసోకాసం అదత్వా సతతం సమితన్తి పుట్ఠో పటిక్ఖిపతి.

న బత్తబ్బం బోధియాతి పుచ్ఛా పరవాదిస్స, బోధియా అభావక్ఖణే అబుద్ధభావాపత్తితో పటిఞ్ఞా సకవాదిస్స. నను బోధిపటిలాభాతి పఞ్హే పన యస్మిం సన్తానే బోధిసఙ్ఖాతం మగ్గఞాణం ఉప్పన్నం, తత్థ బుద్ధోతి సమ్ముతిసబ్భావతో పటిఞ్ఞా తస్సేవ. తస్స అధిప్పాయం అజానిత్వా హఞ్చీతి లద్ధిట్ఠపనా పరవాదిస్స. ఇదానిస్స అసల్లక్ఖణం పాకటం కాతుం బోధిపటిలాభా బుద్ధోతి బోధియా బుద్ధోతి పుచ్ఛా సకవాదిస్స. తస్సత్థో – ‘‘కిం తే యస్మా బోధిపటిలాభా బుద్ధో, తస్మా బోధియా బుద్ధో’’తి. ఇతరో ‘‘బోధిపటిలాభో నామ బోధియా ఉప్పజ్జిత్వా నిరుద్ధాయపి సన్తానే ఉప్పన్నభావోయేవ. బోధి నామ మగ్గక్ఖణే ఞాణ’’న్తి ఇమం విభాగం అసల్లక్ఖేన్తోవ పున పటిజానాతి. తతో సకవాదినా బోధిపటిలాభా బోధీతి పుట్ఠో వచనోకాసం అలభన్తో పటిక్ఖిపతీతి.

బోధియాబుద్ధోతికథావణ్ణనా.

ఇతి ఇమా తిస్సోపి కథా ఉత్తరాపథకానంయేవ.