౯. నవమనయో సమ్పయుత్తేనసమ్పయుత్తపదవణ్ణనా

౩౧౯. ఇదాని సమ్పయుత్తేనసమ్పయుత్తపదం భాజేతుం వేదనాక్ఖన్ధేనాతిఆది ఆరద్ధం. తత్థ యం ఖన్ధాదివసేన సమ్పయుత్తం, పున తస్సేవ ఖన్ధాదీహి సమ్పయోగం పుచ్ఛిత్వా విస్సజ్జనం కతం. తం రూపేన వా రూపమిస్సకేహి వా సబ్బరూపక్ఖన్ధసఙ్గాహకేహి వా పదేహి సద్ధిం న యుజ్జతి. రూపేన హి రూపమిస్సకేన వా అఞ్ఞేసం సమ్పయోగో నత్థి. సబ్బరూపక్ఖన్ధసఙ్గాహకేహి సబ్బేసం సమ్పయోగారహానం ఖన్ధాదీనం గహితత్తా అఞ్ఞంయేవ నత్థి, యం తేన సహ సమ్పయోగం గచ్ఛేయ్య. తస్మా తథారూపాని పదాని ఇధ న గహితాని. యాని పన పదాని రూపేన అసమ్మిస్సం అరూపేకదేసం దీపేన్తి, తాని ఇధ గహితాని. తేసం ఇదముద్దానం –

‘‘అరూపక్ఖన్ధా చత్తారో, మనాయతనమేవ చ;

విఞ్ఞాణధాతుయో సత్త, ద్వే సచ్చా చుద్దసిన్ద్రియా.

‘‘పచ్చయే ద్వాదస పదా, తతో ఉపరి సోళస;

తికేసు అట్ఠ గోచ్ఛకే, తేచత్తాలీసమేవ చ.

‘‘మహన్తరదుకే సత్త, పదా పిట్ఠిదుకేసు ఛ;

నవమస్స పదస్సేతే, నిద్దేసే సఙ్గహం గతా’’తి.

సబ్బపఞ్హేసు పన యే ధమ్మా పుచ్ఛాయ ఉద్ధటా, తే యేహి సమ్పయుత్తా హోన్తి, తేసం వసేన ఖన్ధాదిభేదో వేదితబ్బో. వేదనాక్ఖన్ధేన హి ఇతరే తయో ఖన్ధా సమ్పయుత్తా, పున తేహి వేదనాక్ఖన్ధో సమ్పయుత్తో. సో తేహి సఞ్ఞాదీహి తీహి ఖన్ధేహి, ఏకేన మనాయతనేన, సత్తహి విఞ్ఞాణధాతూహి, ఏకస్మిం ధమ్మాయతనే, ధమ్మధాతుయా చ, కేహిచి సఞ్ఞాసఙ్ఖారేహేవ సమ్పయుత్తో. ఏసేవ నయో సబ్బత్థాతి.

సమ్పయుత్తేనసమ్పయుత్తపదవణ్ణనా.