౨. సత్తసూరియసుత్తవణ్ణనా

౬౬. దుతియే యస్మా అయం సత్తసూరియదేసనా తేజోసంవట్టదస్సనవసేన పవత్తా, తస్మా తయో సంవట్టా, తిస్సో సంవట్టసీమా, తీణి సంవట్టమూలానీ, తీణి కోలాహలానీతి అయం తావ ఆదితోవ ఇమస్స సుత్తస్స పురేచారికకథా వేదితబ్బా. సా విసుద్ధిమగ్గే (విసుద్ధి. ౨.౪౦౩) పుబ్బేనివాసానుస్సతినిద్దేసే విత్థారితావ. ఏతదవోచాతి అనిచ్చకమ్మట్ఠానికానం పఞ్చన్నం భిక్ఖుసతానం అజ్ఝాసయేన ఉపాదిన్నకానం అనుపాదిన్నకానం సఙ్ఖారానం విపత్తిదస్సనత్థం ఏతం ‘‘అనిచ్చా, భిక్ఖవే, సఙ్ఖారా’’తిఆదిసత్తసూరియోపమసుత్తన్తం అవోచ. తత్థ అనిచ్చాతి హుత్వా అభావట్ఠేన అనిచ్చా. సఙ్ఖారాతి ఉపాదిన్నకఅనుపాదిన్నకా సఙ్ఖారధమ్మా. అద్ధువాతి ఏవం అచిరట్ఠేన న ధువా. అనస్సాసికాతి అసస్సతభావేన అస్సాసరహితా. అలమేవాతి యుత్తమేవ.

అజ్ఝోగాళ్హోతి ఉదకే అనుపవిట్ఠో. అచ్చుగ్గతోతి ఉదకపిట్ఠితో ఉగ్గతో. దేవో న వస్సతీతి పఠమం తావ ఉపకప్పనమేఘో నామ కోటిసతసహస్సచక్కవాళే ఏకమేఘో హుత్వా వస్సతి, తదా నిక్ఖన్తబీజం న పున గేహం పవిసతి. తతో పట్ఠాయ ధమకరణే నిరుద్ధం వియ ఉదకం హోతి, పున ఏకబిన్దుమ్పి దేవో న వస్సతీతి ఉపమానధమ్మకథావ పమాణం. వినస్సన్తే పన లోకే పఠమం అవీచితో పట్ఠాయ తుచ్ఛో హోతి, తతో ఉట్ఠహిత్వా సత్తా మనుస్సలోకే చ తిరచ్ఛానేసు చ నిబ్బత్తన్తి. తిరచ్ఛానేసు నిబ్బత్తాపి పుత్తభాతికేసు మేత్తం పటిలభిత్వా కాలకతా దేవమనుస్సేసు నిబ్బత్తన్తి. దేవతా ఆకాసేన చరన్తియో ఆరోచేన్తి – ‘‘న ఇదం ఠానం సస్సతం న నిబద్ధం, మేత్తం భావేథ, కరుణం, ముదితం, ఉపేక్ఖం భావేథా’’తి. తే మేత్తాదయో భావేత్వా తతో చుతా బ్రహ్మలోకే నిబ్బత్తన్తి.

బీజగామాతి ఏత్థ బీజగామో నామ పఞ్చ బీజజాతాని. భూతగామో నామ యంకిఞ్చి నిక్ఖన్తమూలపణ్ణం హరితకం. ఓసధితిణవనప్పతయోతి ఏత్థ ఓసధీతి ఓసధరుక్ఖా. తిణాతి బహిసారా తాలనాళికేరాదయో. వనప్పతయోతి వనజేట్ఠకరుక్ఖా. కున్నదియోతి ఠపేత్వా పఞ్చ మహానదియో అవసేసా నిన్నగా. కుసోబ్భాతి ఠపేత్వా సత్త మహాసరే అవసేసా రహదాదయో. దుతియో సూరియోతిఆదీసు దుతియసూరియకాలే ఏకో ఉదేతి, ఏకో అత్థఙ్గమేతి. తతియకాలే ఏకో ఉదేతి, ఏకో అత్థఙ్గమేతి, ఏకో మజ్ఝే హోతి. చతుత్థకాలే చతుకులికే గామే చత్తారో పిణ్డచారికా ద్వారపటిపాటియా ఠితా వియ హోన్తి. పఞ్చమాదికాలేపి ఏసేవ నయో. పలుజ్జన్తీతి ఛిజ్జిత్వా ఛిజ్జిత్వా పతన్తి. నేవ ఛారికా పఞ్ఞాయతి న మసీతి చక్కవాళమహాపథవీ సినేరుపబ్బతరాజా హిమవా చక్కవాళపబ్బతో ఛ కామసగ్గా పఠమజ్ఝానికబ్రహ్మలోకాతి ఏత్తకే ఠానే దడ్ఢే అచ్ఛరాయ గహేతబ్బమత్తాపి ఛారికా వా అఙ్గారో వా న పఞ్ఞాయతి. కో మన్తా కో సద్ధాతాతి కో తస్స సద్ధాపనత్థాయ సమత్థో, కో వా తస్స సద్ధాతా. అఞ్ఞత్ర దిట్ఠపదేహీతి దిట్ఠపదే సోతాపన్నే అరియసావకే ఠపేత్వా కో అఞ్ఞో సద్దహిస్సతీతి అత్థో.

వీతరాగోతి విక్ఖమ్భనవసేన వీతరాగో. సాసనం ఆజానింసూతి అనుసిట్ఠిం జానింసు, బ్రహ్మలోకసహబ్యతాయ మగ్గం పటిపజ్జింసు. సమసమగతియోతి దుతియత్తభావే సబ్బాకారేన సమగతికో ఏకగతికో. ఉత్తరి మేత్తం భావేయ్యన్తి పఠమజ్ఝానతో ఉత్తరి యావ తికచతుక్కజ్ఝానా పణీతం కత్వా మేత్తం భావేయ్యం. చక్ఖుమాతి పఞ్చహి చక్ఖూహి చక్ఖుమా. పరినిబ్బుతోతి బోధిపల్లఙ్కేయేవ కిలేసపరినిబ్బానేన పరినిబ్బుతో. ఏవం అనిచ్చలక్ఖణం దీపేత్వా సత్థరి దేసనం వినివట్టేన్తే పఞ్చసతాపి తే అనిచ్చకమ్మట్ఠానికా భిక్ఖూ దేసనానుసారేన ఞాణం పేసేత్వా నిసిన్నాసనేసుయేవ అరహత్తం పాపుణింసూతి.