౪. దుతియసత్తకసుత్తవణ్ణనా

౨౪. చతుత్థే న కమ్మారామాతి యే దివసం చీవరకమ్మ-కాయబన్ధనపరిస్సావన-ధమ్మకరణ-సమ్మజ్జని-పాదకఠలికాదీనేవ కరోన్తి, తే సన్ధాయేస పటిక్ఖేపో. యో పన తేసం కరణవేలాయ ఏవం ఏతాని కరోతి, ఉద్దేసవేలాయ ఉద్దేసం గణ్హాతి, సజ్ఝాయవేలాయ సజ్ఝాయతి, చేతియఙ్గణవత్తవేలాయ చేతియఙ్గణవత్తం కరోతి, మనసికారవేలాయ మనసికారం కరోతి, న సో కమ్మారామో నామ.

యో ఇత్థివణ్ణపురిసవణ్ణాదివసేన ఆలాపసల్లాపం కరోన్తోయేవ రత్తిన్దివం వీతినామేతి, ఏవరూపే భస్సే పరియన్తకారీ న హోతి, అయం భస్సారామో నామ. యో పన రత్తిన్దివం ధమ్మం కథేతి, పఞ్హం విస్సజ్జేతి, అయం అప్పభస్సోవ భస్సే పరియన్తకారీయేవ. కస్మా? ‘‘సన్నిపతితానం వో, భిక్ఖవే, ద్వయం కరణీయం ధమ్మీ వా కథా అరియో వా తుణ్హీభావో’’తి (మ. ని. ౧.౨౭౩) వుత్తత్తా.

యో ఠితోపి గచ్ఛన్తోపి నిసిన్నోపి థినమిద్ధాభిభూతో నిద్దాయతియేవ, అయం నిద్దారామో నామ. యస్స పన కరజకాయగేలఞ్ఞేన చిత్తం భవఙ్గం ఓతరతి, నాయం నిద్దారామో. తేనేవాహ – ‘‘అభిజానామహం, అగ్గివేస్సన, గిమ్హానం పచ్ఛిమే మాసే పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతప్పటిక్కన్తో చతుగ్గుణం సఙ్ఘాటిం పఞ్ఞపేత్వా దక్ఖిణేన పస్సేన సతో సమ్పజానో నిద్దం ఓక్కమితా’’తి (మ. ని. ౧.౩౮౭).

యో ‘‘ఏకస్స దుతియో, ద్విన్నం తతియో, తిణ్ణం చతుత్థో’’తి ఏవం సంసట్ఠోవ విహరతి, ఏకకో అస్సాదం న లభతి, అయం సఙ్గణికారామో. యో పన చతూసు ఇరియాపథేసు ఏకకోవ అస్సాదం లభతి, నాయం సఙ్గణికారామో.

అసన్తసమ్భావనిచ్ఛాయ సమన్నాగతా దుస్సీలా పాపిచ్ఛా నామ. యేసం పాపకా మిత్తా చతూసు ఇరియాపథేసు సహ అయనతో పాపసహాయా, యే చ తన్నిన్నతప్పోణతప్పబ్భారతాయ పాపేసు సమ్పవఙ్కా, తే పాపమిత్తా పాపసహాయా పాపసమ్పవఙ్కా నామ.

ఓరమత్తకేనాతి అవరమత్తకేన అప్పమత్తకేన. అన్తరాతి అరహత్తం అప్పత్వావ ఏత్థన్తరే. వోసానన్తి పరినిట్ఠితభావం ‘‘అలమేత్తావతా’’తి ఓసక్కనం. ఇదం వుత్తం హోతి – యావ సీలపారిసుద్ధిజ్ఝానవిపస్సనా సోతాపన్నభావాదీనం అఞ్ఞతరమత్తకేన వోసానం నాపజ్జిస్సన్తి, తావ వుద్ధియేవ భిక్ఖూనం పాటికఙ్ఖా, నో పరిహానీతి.